Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy zmieniającej przepisy dotyczące wprowadzenia elektronicznych dyplomów ukończenia studiów, dyplomów doktorskich i habilitacyjnych. Nowe regulacje mają uporządkować obowiązujące prawo i dostosować harmonogram wdrożenia do realnych możliwości uczelni oraz instytucji odpowiedzialnych za obsługę systemu.
Projekt został przedłożony przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i realizuje priorytet rządu w zakresie cyfryzacji szkolnictwa wyższego.
Dlaczego wprowadzenie e-dyplomów w Polsce jest niezbędne?
W sierpniu 2023 roku uchwalono ustawę, która wprowadziła do systemu szkolnictwa wyższego obowiązek wydawania dyplomów w formie elektronicznej. Przepisy te miały wejść w życie od 1 stycznia 2026 roku, po upływie vacatio legis. Jednak – jak wykazała analiza resortu nauki – sposób ich wprowadzenia był nieprecyzyjny i legislacyjnie błędny.
Poprzednia nowelizacja rozdzieliła przepisy pomiędzy kilka ustaw – Prawo oświatowe, Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawę o systemie informacji oświatowej – co doprowadziło do niekonsekwencji, dublowania regulacji i ryzyka powstania wątpliwości interpretacyjnych. W praktyce mogłoby to oznaczać trudności w stosowaniu niektórych rozwiązań.
Nowa koncepcja systemu e-dyplomów w szkolnictwie wyższym
W toku przygotowań do wdrożenia ustawy zmieniła się również koncepcja funkcjonowania systemu e-dyplomów – zarówno w zakresie sposobu wydawania dokumentów elektronicznych, jak i zasad dostępu do repozytorium, w którym będą one przechowywane.
Za uruchomienie repozytorium odpowiada Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy (OPI PIB). Instytucja potrzebuje więcej czasu na przygotowanie infrastruktury technicznej, integrację systemów i przeprowadzenie testów bezpieczeństwa. Dodatkowy czas jest również niezbędny dla uczelni i instytutów naukowych, które będą zobowiązane do dostosowania swoich procedur i systemów informatycznych do nowego modelu.
Dlatego rząd zdecydował o przesunięciu terminów wdrożenia. Repozytorium e-dyplomów zostanie uruchomione do 30 czerwca 2026 roku, natomiast obowiązek wydawania dyplomów wyłącznie w formie elektronicznej zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.
Kluczowe zmiany i funkcje w projekcie e-dyplomów
Projekt nowelizacji precyzuje i porządkuje zasady dotyczące funkcjonowania systemu elektronicznych dyplomów w szkolnictwie wyższym.
Zgodnie z proponowanymi regulacjami, dyplomy ukończenia studiów, dyplomy doktorskie i habilitacyjne będą wydawane w formie elektronicznej, która stanie się obowiązkową i podstawową postacią dokumentu.
Wersja papierowa nie zniknie całkowicie, ale będzie miała charakter pomocniczy – uczelnia wyda ją wyłącznie na wniosek absolwenta, złożony jeszcze przed ukończeniem studiów. Papierowy dokument będzie sporządzany po wydaniu wersji elektronicznej, co zagwarantuje spójność danych i zgodność z cyfrowym oryginałem.
Również suplement do dyplomu – dokument zawierający szczegółowe informacje o przebiegu studiów – będzie wydawany w formie elektronicznej, równocześnie z dyplomem. Oba dokumenty absolwent otrzyma bezpłatnie, w terminie 30 dni od ukończenia studiów.
Centralnym elementem systemu będzie repozytorium e-dyplomów, czyli ogólnopolska baza danych prowadzona przez Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy w ramach Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on. Repozytorium będzie przechowywać dane identyfikujące absolwentów oraz informacje o wydanych dyplomach i suplementach. Dzięki temu możliwa będzie natychmiastowa weryfikacja autentyczności dokumentu przez pracodawców, instytucje i inne uprawnione podmioty.
Wszystkie dyplomy i suplementy będą zabezpieczone kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, co zapewni wysoki poziom ochrony danych i zagwarantuje ich autentyczność. Dokumenty w takiej postaci będą odporne na fałszerstwa i nieuprawnione modyfikacje.
System e-dyplomów ma także ułatwić życie absolwentom. Każda osoba, która ukończy studia, będzie mogła w dowolnym momencie i z dowolnego miejsca uzyskać dostęp do swojego dyplomu poprzez dedykowaną platformę online. Rozwiązanie to ograniczy biurokrację, wyeliminuje konieczność przedstawiania kserokopii czy skanów dokumentów oraz znacząco usprawni proces potwierdzania kwalifikacji.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu