Nowy rodzaj sankcji w ustawie o VAT

Czy ministerstwo wykorzysta ten dodatkowy czas na dopracowanie brzmienia przepisów ustawy wprowadzających sankcje ?

O ile dotychczasowe przepisy w zakresie sankcji w podatku VAT przewidywały ich zastosowanie w przypadku powstania zaległości w podatku (jako następstwa nieprawidłowego działania podatnika), o tyle nowa kategoria sankcji dotyczyć będzie nieprawidłowości związanych z samym tylko fakturowaniem, które nie muszą skutkować powstaniem zaległości w podatku VAT.

Sankcje KSeF – za co ?

Jeżeli zatem podatnik wbrew obowiązkowi:

• nie wystawił faktury ustrukturyzowanej przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur,
• w okresie trwania awarii Krajowego Systemu e-Faktur, niedostępności Krajowego Systemu e-Faktur, albo w przypadku fakturowania w trybie offline-24 - wystawił fakturę niezgodnie z udostępnionym wzorem przewidzianym dla faktury ustrukturyzowanej,
• nie przesłał w wymaganym terminie do Krajowego Systemu e-Faktur faktury wystawionej w trybie offline-24, faktury wystawionej podczas awarii oraz niedostępności KSeF

Naczelnik urzędu skarbowego będzie mógł nałożyć na podatnika tzw. sankcje KSeF.

Sankcje KSeF – ile ?

Naczelnik urzędu skarbowego nakłada, w drodze decyzji, na podatnika karę pieniężną w wysokości do 100% kwoty podatku wykazanego na tej fakturze wystawionej poza Krajowym Systemem e-Faktur, a w przypadku faktury bez wykazanego podatku – karę pieniężną w wysokości do 18,7% kwoty należności ogółem wykazanej na tej fakturze wystawionej poza Krajowym Systemem e-Faktur.

Przewidziane przepisami sankcje określone są w pewnych widełkach. Ustawodawca posługuje się bowiem sformułowaniem: „do” – do 100 %, do 18,7 %, tym samym przewiduje możliwość ich miarkowania i niejako „dostosowania” wysokości sankcji do skali przewinienia podatnika, z uwzględnieniem okoliczności, które towarzyszyły powstaniu nieprawidłowości.

Tyle teoria – „przełóżmy” ją na praktykę

Podatnik wbrew obowiązkowi nie wystawił faktury ustrukturyzowanej przy użyciu KSeF

Pomijając sytuacje oczywiste, w których podatnik – wypierając rzeczywistość – będzie z uporem wystawiał faktury poza KSeF (czyli w ogóle nie będzie wystawiał faktur za pośrednictwem KSeF). Pomijając więc takie sytuacje warto postawić sobie pytanie odrobinę bardziej zniuansowane - kiedy podatnikowi będzie można postawić zarzut, że nie wystawił faktury w KSeF ? Co będzie tym punktem w czasie, z upływem którego będzie można powiedzieć, że podatnik wbrew obowiązkowi nie wystawił faktury w KSeF ?

Z przepisu to nie wynika. Być może jest to upływ terminu na wystawienie takiej faktury – standardowo - 15 dzień kolejnego miesiąca. Być może tak, ale – przypomnijmy co na temat daty wystawienia faktury mówi ministerstwo. Otóż, zgodnie z głoszonym przez nie stanowiskiem, jeżeli podatnik w polu P_1 na fakturze ustrukturyzowanej wskazał datę wystawienia faktury, a następnie przesłał tę fakturę do KSeF w dacie późniejszej, to datą wystawienia faktury jest data z pola P_1.

Załóżmy, że w styczniu 2028 r. podatnik zrealizuje dostawę towarów. Fakturę dokumentującą tę dostawę wystawił 14 lutego 2028 r. (i taką datę podał w polu P_1) i przesłał ją do KSeF 17 lutego 2028 r. Datą wystawienia jest 14 lutego ? Zgodnie z teorią, której autorem jest ministerstwo – tak. Zatem faktura jest wystawiona w prawidłowym terminie.

Wystarczy więc pilnować, żeby data z pola P_1 nie przypadała na termin późniejszy niż 15 dzień kolejnego miesiąca, aby faktura zawsze była wystawiona w terminie ?

Nie sądzę. Przyjęcie jednak bardziej rygorystycznego stanowiska (i kierowanie się datą skutecznej wysyłki faktury do KSeF) będzie wymagało zmiany dotychczasowej narracji.

W okresie trwania awarii Krajowego Systemu e-Faktur albo niedostępności Krajowego Systemu e-Faktur, albo w przypadku fakturowania w trybie offline-24 - podatnik wystawił fakturę niezgodnie z udostępnionym wzorem

Co to znaczy ? Czy jakiekolwiek uchybienie semantyczne na fakturze stanowi podstawę do zarzutu, że jest to faktura niezgodna ze wzorem faktury ustrukturyzowanej ?

Załóżmy, że podatnik sporządza fakturę ustrukturyzowaną i wysyła ją do KSeF. KSeF ją odrzuca z informacją o błędzie. Standardowa sytuacja, która może mieć miejsce. Podatnik naprawia błąd i ponawia wysyłkę. Nic się nie dzieje.

Czy analogiczna sytuacja, która jednak będzie miała miejsce np. podczas awarii KSeF będzie generować dla podatnika ryzyko sankcji ? Skoro KSeF nie zaakceptował faktury, to znaczy, że ma ona błąd semantyczny, a to znaczy, że podatnik wystawił ją niezgodnie ze wzorem ?

Podatnik nie przesłał w wymaganym terminie do Krajowego Systemu e-Faktur faktury wystawionej w trybie offline-24, faktury wystawionej podczas awarii oraz niedostępności KSeF

O ile w przypadku awarii i niedostępności KSeF termin na dosłanie faktury KSeF został wyznaczony racjonalnie (tj. 7 dni roboczych od zakończenia awarii oraz 1 dzień roboczy od zakończenia niedostępności) o tyle już w przypadku trybu offline-24 podatnik jest obowiązany przesłać fakturę do Krajowego Systemu e-Faktur niezwłocznie, nie później niż w następnym dniu roboczym po jej wystawieniu. I tutaj pojawia się problem. Załóżmy, że podatnik zdecydował się na wystawienie faktury w trybie offline-24 ponieważ, z uwagi na awarię serwera, nie mógł wystawić faktury w KSeF. Podatnik wystawił fakturę w środę. W czwartek powinien przesłać ją do KSeF. Tyle że serwer cały czas nie działa. Przedstawiona sytuacja wydaje się problematyczna. Nie każdy podatnik może sobie pozwolić na wstrzymanie procesu wystawiania faktur na okres, w którym z przyczyn leżących po stronie podatnika, ich wystawienie w KSeF nie jest możliwe. Przepisy natomiast nie dopuszczają wyjątków - według ustawodawcy awaria u podatnika może trwać max. 1 dzień roboczy.

Na co jeszcze warto zwrócić uwagę ? Otóż analizowany przepis przewiduje zastosowanie kar również w sytuacji, w której do KSeF nie została przesłana faktura wystawiona podczas tzw. awarii całkowitej KSeF. Tyle że z przepisów ustawy o VAT regulujących tryby awaryjne wynika, że faktury wystawione podczas awarii całkowitej KSeF nie są objęte obowiązkiem późniejszego dosłania do KSeF (art. 106 nf ust. 7 ustawy o VAT). Mamy zatem do czynienia z wewnętrzną sprzecznością przepisów ustawy o VAT: jeden przepis stanowi, iż faktur wystawianych podczas awarii całkowitej nie trzeba dosyłać do KSeF po ustaniu tej awarii, a drugi to „niedosłanie” (czyli działanie zgodnie z ustawą) sankcjonuje 😊.

Czy z tak niechlujnej regulacji ustawy wyniknąć może coś dobrego ?

Dla przedsiębiorców – tak. Otóż – według mnie – wyegzekwowanie tzw. sankcji KSeF, jeżeli przepisy, które je nakładają nie zostaną zmienione, będzie co najmniej utrudnione, a w niektórych sytuacjach niemożliwe.