Ulga mieszkaniowa także z umową przedwstępną

Sprawa dotyczyła małżonków, którzy w 2007 r. sprzedali nabyte w 2005 r. mieszkanie. Chcąc uniknąć zapłaty podatku, złożyli oświadczenie, że w ciągu dwóch lat wydadzą pieniądze ze sprzedaży na własne cele mieszkaniowe. W tym czasie znaleźli nowe mieszkanie i podpisali z deweloperem, w formie aktu notarialnego, umowę przedwstępną. Deweloper udostępnił mieszkanie, a małżonkowie zaczęli je wykańczać za pieniądze ze sprzedaży poprzedniego mieszkania. Następnie podpisali z deweloperem, również przed notariuszem, umowę przenoszącą na nich prawo własności lokalu.

Spór z fiskusem sprowadzał się do tego, czy wydatki poniesione po podpisaniu umowy przedwstępnej są wydatkami na własne cele mieszkaniowe.

Organy podatkowe uważały, że przepisy dotyczące ulg podatkowych należy stosować ściśle, a te mówią o wydatkowaniu środków ze sprzedaży mieszkania na kolejny lokal, który jest własnością podatnika. Skoro więc małżonkowie ponieśli część wydatków jeszcze przed formalnym nabyciem prawa własności lokalu, to w tym zakresie nie mają prawa do zwolnienia.

WSA w Szczecinie zgodził się z podatnikami. Uznał, że osoba, która poniosła wydatki na wykończenie lokalu mieszkalnego, choć ma jedynie umowę przedwstępną, lecz zawartą w formie aktu notarialnego, nie może być pozbawiona prawa do ulgi mieszkaniowej.

Tak samo orzekł NSA. Sędzia Bogusław Dauter wyjaśnił, że orzecznictwo sądów w tym zakresie nie było dotychczas jednolite, jednak nie można interpretować tego typu ulg zawężająco. – Trzeba patrzeć na cele, jakie przyświecały ustawodawcy. Nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie wszystkie one zostały spełnione – stwierdził sędzia.

Zwrócił uwagę na to, że podatnicy nabyli ostatecznie mieszkanie na własność i większość środków przeznaczyli na cele mieszkaniowe już po formalnym nabyciu. Jedynie część pieniędzy wydali wcześniej. Ale i w tej części małżonkowie zaspokoili swoje potrzeby mieszkaniowe – sąd nie miał co do tego wątpliwości. 

Przepisy się zmieniły, problem pozostał

Ten sam problem dotyczy obecnej ulgi mieszkaniowej. Część sądów (np. WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 555/15, WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1032/15, oba wyroki nieprawomocne) uznaje, że podatnicy nie muszą płacić PIT od sprzedaży mieszkania, jeśli w ciągu dwóch lat ponieśli wydatki na zakup nowego lokalu, ale formalnie nie sfinalizowali transakcji.