Koszty pracownicze mogą być dodatkowo odliczane

Od 2017 r. wprowadzone zostały wyższe limity i inne zachęty do korzystania z ulgi na badania i rozwój. Jednocześnie w tym roku po raz pierwszy podatnicy będą mogli z niej faktycznie skorzystać – w rozliczeniu za 2016 r. Ulga B+R została bowiem wprowadzona rok temu.

Jej wysokość kształtują koszty kwalifikowane, określone zgodnie z art. 18b ust. 2 ustawy o CIT i art. 26e ust. 2 ustawy o PIT. Należą do nich m.in. należności z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o PIT oraz należne od nich składki ZUS w części finansowanej przez płatnika składek.

Jeśli idzie o należności z art. 12 ustawy o PIT i składki ZUS, to kosztem kwalifikowanym są tylko te dotyczące pracowników zatrudnionych w celu realizacji działalności B+R.

Należności z art. 12 ust. 1 ustawy o PIT to m. in. przychody ze stosunku pracy. Ustawa zawiera ich otwarty katalog. Należą do nich wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężna świadczeń w naturze, ich ekwiwalenty, w tym m.in. wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty. Przychodem ze stosunku pracy jest także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń.

Na szerokie rozumienie przychodów ze stosunku pracy wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie w sprawach dotyczących abonamentów medycznych, imprez integracyjnych, różnego rodzaju bonusów, ale także wygranych w konkursach lub akcjach promocyjnych skierowanych wyłącznie do pracowników. Ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym na gruncie PIT „przychód ze stosunku pracy” jest pojęciem szerszym od regulowanego kodeksem pracy (k.p.) pojęcia „wynagrodzenia”.

Szerokie podejście do przychodów ze stosunku pracy jest prezentowane także w odniesieniu do kosztów kwalifikowanych B+R. Uznaje się za nie wynagrodzenia za czas urlopu i zwolnienia lekarskiego (w części pokrywanej przez zakład pracy) pracowników zatrudnionych na potrzeby B+R. Wskazują na to interpretacje dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach: z 21 listopada 2016 r. (nr 2461-IBPB-1-2.4510.927.2016.1.BG), z 12 lipca 2016 r. (nr IBPB-1-2/4510-633/16/KP), z 22 czerwca 2016 r. (nr IBPB-1-2/4510-465/16/KP).

Z ciekawym pytaniem do fiskusa wystąpił podatnik – spółka, która posiada status centrum badawczo-rozwojowego. Sposób wynagradzania pracowników w spółce regulują regulamin wynagradzania, regulamin pracy i inne akty wewnątrzzakładowe. Wynagrodzenie pracowników zatrudnionych w celu prowadzenia działalności B+R składa się z wynagrodzeń: zasadniczego oraz zmiennego. Wynagrodzenie zmienne to około 20 różnych świadczeń dodatkowych przyznawanych w zależności od uzyskiwanych przez pracowników wyników, ocenianych według przyjętych przez spółkę kryteriów. Niektóre ze świadczeń mają typowo uznaniowy charakter, inne zależą od sytuacji życiowej pracownika. Dyrektor IS w Warszawie potwierdził możliwość uznawania za koszty kwalifikowane świadczeń wskazanych w tabeli, wraz z należnymi od nich składkami, w części finansowanej przez spółkę (interpretacja z 4 października 2016 r., nr IPPB5/4510-733/16-4/MR).

Warto zwrócić uwagę na podzieloną przez organ podatkowy argumentację spółki, co do uznania za koszty kwalifikowane tych świadczeń pracowniczych, które w myśl art. 12 ust. 1 ustawy o PIT stanowią przychód pracownika ze stosunku pracy, ale na mocy innych przepisów ustawy są zwolnione z podatku w całości lub w części. Są to np. należności z tytułu podróży służbowych czy odprawy pośmiertne. Podatnik wskazał, że zwolnienie z opodatkowania należy odróżnić od niepodlegania temu podatkowi. Z konstrukcji zwolnienia wynika, że dany przychód podlega wprawdzie opodatkowaniu, jednak zniesiony jest obowiązek naliczania i odprowadzenia podatku. Zwolnienia nie można więc utożsamiać z wyłączeniem z opodatkowania. Nie powoduje ono zmiany rodzajowej przychodu. Skutkiem tego nawet zwolnione z PIT świadczenia dla pracowników zatrudnionych w celu działalności B+R mogą stanowić koszty kwalifikowane.

Zaprezentowane przez warszawską izbę stanowisko należy w całości podzielić i uznać za właściwe. Odpowiada ono nie tylko interesom podatników, ale także literalnemu brzmieniu przepisów. Należy wierzyć, że nie zmieni się ono w przyszłości. ⒸⓅ

Co można odliczyć

Wynagrodzenie za nadgodziny	- wynagrodzenie ze stosunku pracy - wypłatę regulują art. 151 1 , 171, 172 k.p.
Ekwiwalent za urlop
Wynagrodzenie za czas urlopu
Premie i nagrody	- możliwość przyznania wynika z art. 105 k.p. - premie i nagrody (regulaminowe i uznaniowe) są związane ze stosunkiem pracy i zależą od jakości świadczonej pracy lub mają charakter motywacyjny - składnik wynagrodzenia
Premia za artykuł
Premia za patenty
Uznaniowa nagroda motywacyjna
Nagrody biznesowe
Premia za rekomendację
Premie specjalne
Nagrody za udział w konkursach skierowanych wyłącznie do pracowników
Bonusy retencyjne (zachęta do kontynuowania pracy w spółce)
Dodatek za internet	- nie wynikają z k.p., ale z przyjętego regulaminu wynagradzania - inicjatywa pracodawcy - rodzaj rekompensaty - otrzymanie jest nierozerwalnie związane ze stosunkiem pracy
Dodatek za dyżury
Dodatek za pracę zmianową
Wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy	- wypłatę reguluje art. 92 k.p. - koszt tylko za okres, w którym pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia
Odprawa emerytalno-rentowa	- wypłatę regulują art. 92 1 i 93 k.p. - przychód ze stosunku pracy, nawet jeśli wypłacany jest członkom rodziny zmarłego pracownika i jest zwolniony z podatku
Odprawa pośmiertna
Ekwiwalent za wykorzystywanie samochodu prywatnego do celów służbowych	- dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie obowiązków służbowych przy wykorzystaniu własnego wyposażenia
Diety i inne należności za czas podróży służbowej	- wypłatę reguluje art. 77 5 k.p. oraz przepisy wykonawcze - dodatkowe świadczenie związane z podwyższonymi kosztami utrzymania w czasie podróży - mimo częściowego zwolnienia z podatku PIT przychód ze stosunku pracy
Dodatek mieszkaniowy dla oddelegowanych pracowników	- przyznawany pracownikom, którzy zmieniają miejsce pracy z inicjatywy pracodawcy - zwrot kosztów, które pracownik musi ponieść z tytułu najmu mieszkania
Dodatek rozłąkowy dla oddelegowanych pracowników	- wypłacane z inicjatywy pracodawcy - świadczenie związane z pozostawaniem w stosunku pracy - rekompensata za konieczność świadczenia pracy z dala od rodziny
Świadczenie relokacyjne dla oddelegowanych pracowników
Ubezpieczenia na życie i NNW	- opłacane z inicjatywy pracodawcy - dodatkowa korzyść majątkowa związana z zatrudnieniem - polisy są imienne, a składki dotyczą konkretnych pracowników
Pakiety medyczne	- orzecznictwo NSA dotyczące abonamentu medycznego jako przychodu ze stosunku pracy
Kupony żywieniowe	- opłacane z inicjatywy pracodawcy - dodatkowy benefit pozwalający na zaoszczędzenie wydatków żywnościowych - przysporzenie majątkowe, które ma podnieść poziom zadowolenia z pracy i zwiększyć efektywność pracowników