Magazyn na weekend

Wojna w Iranie i blokada cieśniny Ormuz są zarówno łabędzim śpiewem odchodzącego, skupionego na ropie, świata, jak i hejnałem nowej epoki. W której blokowanie wąskich gardeł energetyki nieprzyjaciela stanie się ważniejsze niż uderzanie w jego potencjał militarny.

Modżtaba Chamenei, nowy Najwyższy Przywódca Iranu, pozostaje zagadką. Jedyne, co nie ulega wątpliwości, to fakt, że najprawdopodobniej spróbuje zabetonować obecny układ sił w Iranie na kolejne lata. Czy ściągnie na siebie śmierć?

Ulubioną zagrywką Zachodu podczas ubijania interesów i negocjacji dyplomatycznych było sięganie po przemoc. Tak rozwinął wymianę handlową z całym światem, bo gdy ktoś nie chciał respektować woli mocarstw, wówczas nadpływały okręty - i wojna wisiała na włosku.

Nasza dziennikarka Aleksandra Hołownia, zajmująca się tematyką energetyczno-klimatyczną, została w środę laureatką Nagrody Radia Zet im. Andrzeja Woyciechowskiego w kategorii Dziennikarz dla Planety.

Profesor Marek Kowalkiewicz, kierujący Katedrą Gospodarki Cyfrowej w Queensland University of Technology Business School, opowiada o aktualnych trendach w Australii, a także o wydarzeniach związanych z AI ważnych w skali świata.

Kilka lajków wystarczy, by algorytmy bezbłędnie określiły naszą inteligencję, poglądy, a nawet ukryte preferencje. Profesor Michał Kosiński ze Stanford University ostrzega, że nowoczesne modele językowe nie tylko nas analizują, lecz także potrafią dopasować przekaz tak, by skutecznie wpływać na nasze decyzje wyborcze i konsumenckie.

Piotr Mieczkowski, dyrektor zarządzający Fundacji Digital Poland, przekonuje, że choć wyścig o konsumenckie AI zdominowały USA i Chiny, Polska i Europa wciąż mają szansę na prymat w sektorach przemysłu, medycyny czy obronności.

Konflikt w Iranie wywołuje coraz większe napięcia między USA a Izraelem. Donald Trump sygnalizuje, że może wkrótce zakończyć operację, Binjamin Netanjahu deklaruje, że nie wycofa się, dopóki reżim ajatollahów nie zostanie całkowicie zniszczony.

Człowiek przymierza się do opisania skomplikowanego tematu i nagle wpada w zachwyt nad łatwością operowania słowem. Jeżeli słowo prowadzi cię na manowce przyjemności, to znaczy, że nie napiszesz tego, co powinieneś napisać - mówi w wywiadzie dla DGP Adam Nowak z zespołu Raz Dwa Trzy.

Kaskadę niekorzystnych dla nas wszystkich zdarzeń wynikających z zamknięcia cieśniny Ormuz, czyli kluczowego dla globalnej gospodarki szlaku żeglugowego wciąż, można zatrzymać. Problemem nie są tylko ceny o dostępność ropy.

Szwecja, Polska i Ukraina mogą wspólnie wzmacniać zdrowe trendy w polityce zarówno amerykańskiej, jak i unijnej. To jednak wizja tyleż kusząca, ile arcytrudna do realizacji. Na przeszkodzie stoją m.in. wzajemne uprzedzenia.

Czy Amerykanom chodzi w Iranie tylko o ropę naftową? Surowce często odgrywają rolę w konfliktach zbrojnych, ale patrzenie na wojnę wyłącznie przez pryzmat walki o zasoby jest nadmiernym uproszczeniem.

Co faktycznie siedzi w głowach kierujących EBC bankierów z krajów tworzących strefę euro? Czy jest to instytucja uparcie liberalno-konserwatywna? Czy może już nie, bo otworzyła się na ekonomiczne i polityczne nowinki?

Ach, te wybory i padające podczas nich hojne obietnice... Czy należy zwiększać dług publiczny, by zadowolić głosujących? Politycy powiedzą, że to konieczne; ekonomiści, że nieodpowiedzialne. Ale może nie wszyscy naukowcy?

Rząd ani prezydent nie mogą powiedzieć niezależnemu bankowi centralnemu: daj nam pieniądze, bo ich potrzebujemy. Bank centralny może zaś uznać, że istnieje techniczna możliwość zwiększenia zysku, bazując na mandacie i będąc przekonanym, że trudno jest prowadzić niezależną politykę pieniężną w kraju narażonym na ryzyko konfliktu militarnego - mówi w wywiadzie Leszek Skiba, doradca prezydenta.

W ciągu dekady wydamy na armię prawie 2 bln zł. Jeśli pieniądze te zostaną dobrze wykorzystane, mogą stworzyć w naszym kraju nowy segment gospodarki. Jeśli jednak zabraknie konsekwentnej strategii, skończymy z nowoczesnym sprzętem wojskowym, ale bez silnego przemysłu, który potrafiłby go projektować i produkować - pisze dr Piotr Arak, główny ekonomista VeloBanku, wykładowca WNE UW.

Paradoks konfliktów zbrojnych polega na tym, że więcej powagi i odpowiedzialności za słowa wymagamy od tych, którzy je opisują, niż od tych, którzy je wywołują. Historia pokazuje, że kiedy ktoś chce wojny, pretekst zawsze się znajdzie.

Dla wielu spółek giełda traci urok. Na koniec 2025 r. liczba podmiotów będących w obrocie w regionie Europy, Bliskiego Wschodu i Afryki była o 2,4 proc. mniejsza niż rok wcześniej. Największy, 39-procentowy spadek zanotowała niemiecka Deutsche Boerse - pisze Artur Klimek.