Współpraca władz, przemysłu i UE, inwestycje w innowacje, specjalizacja oraz skracanie i dywersyfikacja łańcuchów dostaw to fundamenty odporności Polski i Europy na przyszłe kryzysy – podkreśla w Aneta Grzegorzewska, dyrektorka ds. korporacyjnych i relacji zewnętrznych Gedeon Richter Polska, członkini zarządu Izby Gospodarczej Farmacja Polska.
W studiu Dziennika Gazety Prawnej na Kongresie Wyzwań Zdrowotnych – HCC 2026 w Katowicach Aneta Grzegorzewska przekonuje, że „konieczne jest długoterminowe planowanie i konsekwentna realizacja strategii, która pozwoli zabezpieczyć interesy zdrowotne obywateli oraz zapewni rozwój nowoczesnego sektora farmaceutycznego”.
Zagrożenia dla bezpieczeństwa lekowego
Aneta Grzegorzewska podkreśla, że bezpieczeństwo lekowe w Polsce i Europie stanęło w ostatnich latach przed bezprecedensowymi wyzwaniami. Wskazuje, że już tydzień po wybuchu wojny na Ukrainie pojawiły się poważne problemy z dostępem do leków dla pacjentów przewlekle chorych (kardiologicznych, onkologicznych, metabolicznych). Równolegle pojawiły się pilne potrzeby dostarczania leków na front wojenny. Przypomina, że społeczeństwo, wojsko i służby muszą być przygotowane na zagrożenia masowe oraz przerwanie dostaw leków.
W ciągu ostatniej dekady wielokrotnie dochodziło do poważnych zakłóceń w dostępności farmaceutyków, m.in. wskutek pandemii, zanieczyszczeń substancji czynnych sprowadzanych z Azji, opóźnień w transporcie morskim, ograniczeń eksportowych i priorytetów produkcyjnych innych krajów. Ostatnio konflikt na Bliskim Wschodzie przyczynił się do spadku globalnej przepustowości cargo lotniczego o ok. 22 proc., co negatywnie wpływa na transport leków.
Zmiany w podejściu do bezpieczeństwa lekowego
Zdaniem naszej rozmówczyni, pandemia COVID-19 unaoczniła, jak łatwo może dojść do przerwania łańcuchów dostaw i długotrwałych braków leków. W przeszłości odpowiedzialność za dostępność produktów leczniczych spoczywała głównie na przemyśle farmaceutycznym, jednak obecnie coraz większą rolę odgrywa współpraca między przemysłem, resortami i administracją państwową. Wspólne działania są niezbędne, a rząd aktywnie pyta branżę o potrzeby i rozwiązania, m.in. w celu skrócenia łańcuchów dostaw.
Problemem okazało się przeniesienie produkcji substancji aktywnych i komponentów chemicznych do Azji, co zwiększyło zależność Europy od dalekich rynków. - Odtworzenie produkcji w Polsce czy Europie jest trudne, złożone i kosztowne — wymaga inwestycji w infrastrukturę, pozyskania wykwalifikowanej kadry i spełnienia norm środowiskowych. To wszystko trwa i wymaga wsparcia. Mimo prób zatrzymania produkcji w kraju w przeszłości, decyzje ekonomiczne przesądziły o jej przeniesieniu za granicę – przypomina Aneta Grzegorzewska.
Rola państwa i Unii Europejskiej
Rozmówczyni wskazuje na potrzebę powołania pełnomocnika ds. bezpieczeństwa lekowego, który koordynowałby działania różnych resortów. Przypomina, że przemysł farmaceutyczny powinien być także domeną Ministerstwa Gospodarki, a nie tylko Ministerstwa Zdrowia, gdyż jego rola to nie tylko dostarczanie leków, ale także innowacje, zatrudnienie i wpływy podatkowe.
Ekspertka wyraźnie podkreśla, że żaden kraj nie jest w stanie samodzielnie zabezpieczyć wszystkich potrzeb lekowych — konieczna jest specjalizacja i współpraca w ramach UE. Unia Europejska, choć wdraża zmiany powoli, podejmuje działania na rzecz regionalizacji produkcji leków i substancji czynnych oraz wspólnych zamówień. Polska powinna wybrać strategiczne obszary specjalizacji, np. produkcję leków generycznych, w których jest już silna.
Innowacyjność, specjalizacja i perspektywy rozwoju: czas na win-win
Przemysł farmaceutyczny należy do najbardziej innowacyjnych gałęzi gospodarki. Polska, jako kraj z rozwiniętą produkcją leków generycznych, może stać się hubem dla całej Europy, odpowiadając na potrzeby tanich, skutecznych i bezpiecznych terapii w systemach ochrony zdrowia. Jednocześnie kraj musi inwestować w rozwój biotechnologii, choć budowa ekosystemu naukowego i przemysłowego to proces wieloletni.
W kontekście globalnych zmian demograficznych i starzenia się społeczeństw, wzrost zapotrzebowania na leki będzie postępował. Wyzwania wymagają inwestycji, zmian polityki oraz lepszej koordynacji na poziomie krajowym i europejskim. Aneta Grzegorzewska zwraca uwagę, że powrót części produkcji do Europy jest pożądany i wydaje się nieunikniony, ale wymaga wsparcia ze strony państwa i UE oraz koordynacji wysiłków poszczególnych państw członkowskich.
Gorąco zachęcamy do obejrzenia i wysłuchania wywiadu wideo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu