Najnowsze badanie NASK wskazuje na istotne rozbieżności między deklarowaną świadomością zagrożeń w sieci a faktycznymi działaniami podejmowanymi przez rodziców. Mimo wysokiej świadomości ryzyk, wielu opiekunów rezygnuje z aktywnego nadzoru w kluczowym dla rozwoju dziecka momencie.
Z badania przeprowadzonego przez NASK wynika, że niemal 80 proc. rodziców identyfikuje internet jako środowisko niosące zagrożenia dla dzieci w wieku 10-13 lat. Paradoksalnie, to jednak właśnie w tej grupie wiekowej następuje spadek zainteresowania opiekunów aktywną kontrolą aktywności cyfrowych dziecka. Zjawisko to, określone przez autorów raportu jako „paradoks wycofania”, stanowi jeden z głównych wniosków płynących z analizy.
Czy dzieci faktycznie poradzą sobie same
Choć rodzice deklarują zrozumienie zagrożeń, ich działania są często doraźne i reaktywne. W obliczu cyfrowych wyzwań, wielu opiekunów ogranicza swoje zaangażowanie, tłumacząc to brakiem czasu lub przekonaniem, że dzieci „poradzą sobie same”.
– Choć to właśnie starsza młodzież, w wieku 10-17 lat, była postrzegana przez rodziców jako najbardziej narażona na niebezpieczeństwa w sieci – stwierdziła tak ponad połowa badanych – to właśnie w tej grupie następował znaczący spadek stosowania niemal wszystkich aktywnych strategii ochrony, takich jak regulacje, monitoring technologiczny czy wspólne spędzanie czasu online – wskazuje dr Agnieszka Ładna, współautorka raportu i ekspertka NASK.
Pod pojęciem „monitoringu technologicznego” należy rozumieć zarówno korzystanie z oprogramowania kontroli rodzicielskiej (ograniczającego dostęp do treści czy czasu korzystania z urządzenia), jak i regularne sprawdzanie aktywności dziecka w internecie.
Autorzy raportu wyodrębnili cztery główne style wychowania w kontekście technologii cyfrowych: styl wspierający, reprezentowany przez 18 proc. badanych, jest uznawany przez ekspertów za najbardziej efektywny. Łączy on wyznaczanie jasnych granic z prowadzeniem dialogu i budowaniem zaufania. Styl niezaangażowany (ponad 33 proc. badanych) charakteryzuje się brakiem konsekwentnych zasad i długofalowego planu wychowawczego. To grupa, w której odnotowuje się największą liczbę konfliktów na linii rodzic-dziecko. Styl liberalny wybierany przez ponad połowę rodziców, natomiast styl kontrolujący wybierany jest przez co czwartego rodzica.
Warto zaznaczyć, że aż 35 proc. opiekunów przyznaje, iż nie posiada spójnej strategii wychowania cyfrowego, a ich działania ograniczają się do reagowania na bieżące sytuacje.
Rodzice nie rozmawiają o bezpieczeństwie w internecie
Raport NASK rzuca również światło na różnice w zaangażowaniu rodziców zależnie od płci. Badanie wskazuje na wyraźny podział ról – tzw. „cyfrowe wychowanie” ma w Polsce „twarz matki”. To kobiety częściej przejmują obowiązki związane z edukacją cyfrową dzieci. Mężczyźni deklarują znacznie mniejsze zaangażowanie w prowadzenie dialogu z dziećmi na tematy związane z cyberbezpieczeństwem.
Analiza danych pokazuje, że ponad 60 proc. rodziców podejmuje rozmowy o bezpieczeństwie w sieci dopiero w obliczu konkretnych wydarzeń lub obaw. Podobnie jest w przypadku reakcji na informacje docierające z zewnątrz. Niemal połowa opiekunów zaczyna bowiem interesować się tematem dopiero pod wpływem doniesień medialnych lub sygnałów płynących ze szkoły.
Zaledwie 36 proc. rodziców prowadzi regularne rozmowy o bezpieczeństwie w sieci. 14 proc. opiekunów deklaruje, że nie porusza tego tematu z dziećmi w ogóle.
Zażegnać spory o telefon
Autorzy badania odnieśli się również do popularnego mitu, że ze starszymi dziećmi rodzice mają mniej powodów do napięć związanych ztechnologią. Spory dotyczące korzystania ztelefonów iinternetu utrzymują się na podobnym poziomie od 16 do 20 proc. niezależnie od wieku dziecka.
A jak ograniczyć kłótne ikonflikty wtym obszarze? Autorzy raportu mają jasną rekomendację płynącą z wyników badań. Najmniej konfliktów występuje wrodzinach stosujących styl wspierający. Warto więc jasno określić zasady korzystania zurządzeń cyfrowych irozmawiać zdziećmi na ten temat, co robią właśnie rodzice wspierający.
Jak podkreśla raport, że mniejsze zaangażowanie rodzica nie jest receptą na konflikty. Wrodzinach, reprezentujących styl niezaangażowany, występuje najwięcej napięć związanych ztechnologią.
Podczas konferencji prasowej eksperci NASK zwrócili uwagę, że wnioski wynikające z raportu są jednoznaczne: skuteczne wychowanie cyfrowe wymaga odejścia od działań doraźnych na rzecz regularnego dialogu oraz jasnego określenia zasad korzystania z technologii, co pozwoli na budowanie długofalowych kompetencji cyfrowych u dzieci.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu