Kodeks wyborczy

Zasadniczą częścią kampanii wyborczej jest agitacja wyborcza, którą art. 105 kodeksu wyborczego (dalej: k.w.) definiuje jako „publiczne nakłanianie lub zachęcanie do głosowania w określony sposób, w tym w szczególności do głosowania na kandydata określonego komitetu wyborczego”. Można ją prowadzić od dnia przyjęcia przez właściwy organ zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego na zasadach, w formach i miejscach określonych przepisami kodeksu. Jakie działania można podejmować w ramach agitacji, a co jest zabronione? – warto poznać ograniczenia prawne, by nie narazić się na surowe sankcje.

Miesiąc, jaki pozostał do wyborów samorządowych, będzie okresem szczególnie pracowitym dla samorządów. Właściwe przygotowanie lokali wyborczych, odpowiednie ich urządzenie, aktualizacja spisu wyborców, zorganizowanie dowozu niepełnosprawnych i osób po 60. roku życia do lokali wyborczych – to tylko niektóre z obowiązków. Nie ma wątpliwości, że jest ich więcej niż w poprzednich wyborach samorządowych. O czym zatem powinna pamiętać gmina w najbliższych tygodniach?

Zgodnie z kalendarzem wyborczym w poniedziałek 4 marca o godz. 16 upłynie termin do zgłaszania terytorialnym komisjom wyborczym list kandydatów na radnych do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw, a także do rad dzielnic m.st. Warszawy. Z kolei zgłaszanie pretendentów na włodarzy zakończy się 14 marca 2024 r. o godz. 16, a więc już po zarejestrowaniu wymaganej liczby list kandydatów na radnych. Dziś opisujemy szczegółowo, jak przebiega procedura, jakie obowiązują przy tym formalności, uwzględniając przy tym stosunkowo niewielkie, acz istotne zmiany, które zaszły w porównaniu z poprzednimi wyborami samorządowymi.

Wielkie odliczanie do tegorocznych wyborów samorządowych już trwa. Do Państwowej Komisji Wyborczej zgłasza się coraz więcej komitetów wyborczych, a w przestrzeni publicznej kolejni kandydaci deklarują swoje kandydatury. Co warto wiedzieć o kwietniowych wyborach samorządowych? Kto ma prawo głosu, a kto nie? Kogo będziemy wybierać i dlaczego nasze uczestnictwo w tych wyborach jest takie ważne? 

Głosowanie korespondencyjne albo przez system bankowy, a także nowe zasady powoływania członków Państwowej Komisji Wyborczej – to niektóre zmiany szykowane przez koalicję rządzącą. Część z nich ma zacząć obowiązywać jeszcze przed tegorocznymi wyborami do Parlamentu Europejskiego

– Pan premier Donald Tusk powierzył mi misję opracowania zmian w kodeksie wyborczym, które będą zawierać korzystne rozwiązania przede wszystkim dla osób głosujących – potwierdza DGP Mariusz Witczak, poseł KO i szef sejmowej podkomisji stałej ds. nowelizacji prawa wyborczego. – Chcemy, aby część z zaproponowanych przez nas zmian weszła w życie jeszcze przed tegorocznymi wyborami do Parlamentu Europejskiego.

Uniemożliwienie neosędziom startu w wyborach do Krajowej Rady Sądownictwa budzi wątpliwości w samym rządzie. Z kolei Państwowa Komisja Wyborcza uważa, że to nie ona powinna te wybory przeprowadzać

W okresie powyborczym przed samorządem stoi wiele wyzwań. Do najważniejszych należy sprzątanie plakatów. Najpierw gmina musi przypilnować pełnomocników wyborczych, którzy są zobowiązani zadbać o sprzątnięcie z przestrzeni publicznej materiałów wyborczych, czyli m.in. plakatów i bilbordów z wizerunkami kandydatów na posłów i senatorów. A jeśli nie zrobią tego w ustawowym czasie 30 dni, gmina jest zobowiązana zrobić to za nich i obciążyć ich kosztami tego sprzątania, przy czym dodatkowo za nieusunięcie plakatów pełnomocnikom grozi grzywna. Co więcej, jeśli materiały agitacyjne zostały powieszone w pasie drogowym bez zezwolenia albo wisiały dłużej, niż wynikało to z uzyskanej zgody – w takiej sytuacji burmistrz nakłada karę pieniężną. Ponadto gminy mają jeszcze inne zadania powyborcze, m.in. muszą wypłacić diety dla członków obwodowych komisji wyborczych oraz dla mężów zaufania (po raz pierwszy), a także rozliczyć dotację otrzymaną od wojewody na sfinansowanie dowozu uprawnionych mieszkańców do lokali wyborczych.

Gminy wiejskie i miejsko-wiejskie mają obowiązek zapewniać dwukrotnie w dniu wyborów dowóz mieszkańców do lokali wyborczych

W moim przekonaniu całkowite przedarcie wydanej karty referendalnej można traktować jak wyraz woli wyborczej

Na osobach i podmiotach zaangażowanych w kampanię przed wyborami do Sejmu i Senatu ciążą szczególne obowiązki finansowe i te związane z rachunkowością. Jedną z powinności jest przygotowanie sprawozdania, a od 30 września br. wszedł w życie nowy akt wykonawczy w tej sprawie

Lex Kaczyński, który pozwala uniknąć przeprosin, niekoniecznie zadziała w wyborach. Prawnicy przekonują, że czym innym jest ochrona dóbr osobistych, a czym innym prostowanie nieprawdziwych słów, które padają podczas kampanii

Senat przyjął w czwartek projekt nowelizacji Kodeksu wyborczego, który wydłuża z 24 do 48 godzin czas na dostarczenie do kraju protokołów z głosowania w obwodach za granicą podczas wyborów parlamentarnych, prezydenckich i do Parlamentu Europejskiego.

Senatorowie wnieśli w środę poprawki do projektu zmian w Kodeksie wyborczym, który odnosi się do głosowania w wyborach parlamentarnych za granicą, w efekcie projekt wrócił do komisji. Poprawki odnosiły się do wydłużenia czasu w jakim komisje wyborcze za granicą muszą dostarczyć protokół z głosowania do kraju.

Najnowsza nowelizacja kodeksu wyborczego wzbudziła olbrzymie kontrowersje na etapie prac legislacyjnych. Spory były naprawdę gorące. A to, co ostatecznie uchwalono, ma istotne znaczenie nie tylko dla wyborców, lecz także dla gmin, bo to właśnie jednostki samorządu lokalnego muszą się przygotować na nowe obowiązki i znaczne wydatki.