Hadaj: Naczelnik, Nadpremier i Kanclerz Jarosław Kaczyński

Wizja systemu kanclerskiego, który dobrze się sprawdza w Niemczech i nieźle w Austrii, ze względu na o wiele wyższą kulturę polityczną, jest snem, który aktualnie rządząca partia śni po cichu co najmniej od 2007 r., kiedy wskutek wykończenia politycznych koalicjantów nie była w stanie utrzymać mniejszościowego gabinetu. Przegrała wybory, Polską zaczęła niepodzielnie rządzić PO. Teraz, gdy wszystkie karty ponownie trafiły w ręce Jarosława Kaczyńskiego, wizja silnej władzy wykonawczej wraca jak bumerang. Dzisiaj trudno by ją zrealizować, chyba że przekupi się kilkudziesięciu posłów i wywalczy arytmetykę pozwalającą na zmianę konstytucji. Ale po kolejnych wyborach, które PiS planuje wygrać konstytucyjną większością dwóch trzecich, zrealizować ją ma być łatwo.

Czego można się spodziewać po systemie kanclerskim? W warunkach demokracji dojrzałej, odpowiedzialnej i szanującej oponentów, której dzisiaj w Polsce nie mamy (żeby była jasność – nie mieliśmy jej również za PO), tylko dobrych rzeczy. Na przykład nie można poddawać pod głosowania postulatów odwołania poszczególnych ministrów. Wynika to z faktu niepodlegania konstytucyjnych ministrów Sejmowi, lecz jedynie premierowi/kanclerzowi, który w imieniu całego gabinetu odpowiada przed Sejmem. Oznacza to, że opozycja nie może próbować paraliżować prac poszczególnych resortów stawianiem wniosków o wotum nieufności i mobilizując większość parlamentarną do obrony ministra w głosowaniu plenarnym. Może próbować odwołać cały rząd na czele z premierem/kanclerzem, ale musi zbudować większość, która odwołując stary gabinet, automatycznie powoła nowy, co również jest w praktyce niewykonalne.