Kształcenie zdalne w szkołach – obowiązki dyrektorów i nauczycieli

Podstawy prawne organizacji kształcenia zdalnego

Zdalne nauczanie może zostać wprowadzone wyłącznie w przypadkach przewidzianych w przepisach, takich jak:

• zagrożenie epidemiczne lub stan epidemii,
• klęski żywiołowe,
• decyzje organów prowadzących lub nadzorujących o czasowym ograniczeniu funkcjonowania placówki,
• sytuacje lokalne, w których zapewnienie bezpieczeństwa uczniów wymaga prowadzenia zajęć na odległość.

Zasady te wynikają z:

• ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1043),
• ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 881),
• rozporządzeń Ministra Edukacji dotyczących czasowego ograniczenia funkcjonowania szkół.

Obowiązki dyrektora szkoły podczas kształcenia zdalnego

Wprowadzenie kształcenia na odległość nakłada na dyrektora szereg obowiązków.

1. Organizacja pracy szkoły

Dyrektor odpowiada za:

• opracowanie i wdrożenie regulaminu nauczania zdalnego,
• ustalenie zasad komunikacji z uczniami i rodzicami,
• dostosowanie planu lekcji do możliwości technicznych i potrzeb uczniów,
• zapewnienie nauczycielom narzędzi do pracy zdalnej (sprzęt, dostęp do platform edukacyjnych).

2. Wsparcie uczniów i nauczycieli

Dyrektor powinien:

• monitorować dostęp uczniów do sprzętu i internetu,
• organizować pomoc techniczną,
• umożliwiać wypożyczanie sprzętu uczniom potrzebującym.

3. Realizacja obowiązku szkolnego

Dyrektor musi zapewnić, aby szkoła:

• prowadziła dokumentację przebiegu nauczania,
• umożliwiała uczniom udział w lekcjach w czasie rzeczywistym lub poprzez materiały edukacyjne,
• udzielała wsparcia psychologicznego i pedagogicznego.

Obowiązki nauczycieli w zakresie kształcenia zdalnego

Nauczyciel, prowadząc lekcje na odległość, zobowiązany jest do przestrzegania tych samych standardów dydaktycznych, jakie obowiązują w pracy stacjonarnej.

1. Prowadzenie zajęć

Nauczyciel powinien:

• realizować podstawę programową,
• prowadzić zajęcia w formie synchronicznej i asynchronicznej,
• zapewniać materiały w formie dostępnej dla wszystkich uczniów.

2. Komunikacja z uczniami i rodzicami

Obejmuje:

• jasne formułowanie poleceń,
• określenie zasad oceniania i terminów prac,
• informowanie o postępach i trudnościach uczniów.

3. Dokumentacja

Nauczyciel jest zobowiązany do:

• prowadzenia dziennika elektronicznego,
• odnotowywania frekwencji,
• przechowywania materiałów dydaktycznych,
• rozliczania zrealizowanych godzin.

Zasady organizacji zdalnego nauczania – praktyczny przewodnik

1. Wybór narzędzi i platform

Najczęściej stosowane:

• MS Teams,
• Google Classroom,
• Zoom,
• platformy dziennika elektronicznego.

Szkoła powinna zapewnić spójność - jedna platforma główna plus dodatkowe narzędzia.

2. Harmonogram zajęć

W praktyce szkoły stosują:

• skrócone lekcje (np. 30-40 minut),
• przerwy między zajęciami,
• równowagę między zajęciami synchronicznymi i zadaniowymi.

3. Ocenianie i sprawdziany

Zgodnie z przepisami:

• ocena musi być rzetelna, jawna i uzasadniona,
• szkoła może stosować testy online, prace projektowe, prace domowe,
• weryfikacja samodzielności powinna być wieloetapowa.

4. Zajęcia specjalistyczne

Nauczanie zdalne obejmuje również:

• zajęcia rewalidacyjne,
• zajęcia wyrównawcze,
• konsultacje dla uczniów klas maturalnych i roczników egzaminacyjnych.

Przykładowy regulamin kształcenia zdalnego – elementy obowiązkowe

Każda szkoła powinna opracować własny dokument. Powinien on zawierać:

• podstawę prawną działania,
• sposób ustalania planu lekcji,
• obowiązki nauczycieli,
• obowiązki uczniów,
• zasady komunikacji i obecności na lekcjach,
• sposób oceniania,
• zasady ochrony danych osobowych,
• wsparcie dla uczniów ze specjalnymi potrzebami.

Przykładowa tabela obowiązków – dyrektor vs. nauczyciel

FAQ 

Kiedy szkoła może przejść na nauczanie zdalne?

Wyłącznie na podstawie decyzji MEiN, organu prowadzącego lub sanepidu w sytuacjach zagrożenia.

Czy nauczyciel musi prowadzić lekcje na wideo?

Nie zawsze. Może łączyć formy synchroniczne i asynchroniczne, zgodnie z wytycznymi szkoły.

Czy uczeń musi mieć włączoną kamerę?

Szkoła może wprowadzić takie zasady, o ile nie naruszają przepisów o ochronie danych.

Czy oceny z nauki zdalnej są tak samo ważne?

Tak - muszą być zgodne z zasadami oceniania obowiązującymi w szkole.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1043)
2. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 881),
3. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 986)
4. https://www.gov.pl/web/edukacja