Rusza nowe świadczenie dla seniorów. Chodzi o bon senioralny, nad którym rząd Donalda Tuska pracował od ponad dwóch lat. 29 września 2026 roku opublikowano rozporządzenie dotyczące programu na lata 2026-2028, a dzień później nowe przepisy weszły w życie. Nowe wsparcie będzie skierowane do osób po 65. roku życia potrzebujących pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Państwo sfinansuje usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, których wartość może sięgnąć 2500 zł miesięcznie. Program będzie wprowadzany etapami, a pierwszeństwo otrzymają określone gminy. Które samorządy skorzystają jako pierwsze i jakie warunki muszą spełnić seniorzy?
Bon senioralny 2026 - nowe przepisy już obowiązują
29 września 2026 w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1277 opublikowano rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie Programu Bon Senioralny na lata 2026-2028. Dokument wszedł w życie 30 września. Określa on szczegółowe zasady przyznawania i realizacji bonu, sposób finansowania programu oraz obowiązki gmin.
Na realizację programu ma zostać przeznaczonych łącznie około miliarda złotych: 100 mln zł w 2026 roku, 400 mln zł w 2027 roku, 500 mln zł w 2028 roku.
Rozporządzenie to ważny krok w kierunku uruchomienia nowego wsparcia. Jednak samo wejście w życie rozporządzenia nie oznacza, że wszystkie gminy rozpoczęły już przyjmowanie wniosków i świadczenie usług.
Rozporządzenie Rady Mininistrów z dnia 29 września 2026 r. do pobrania
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 września 2026
Gdzie bon senioralny ruszy najpierw?
Program będzie uruchamiany według ustawowej kolejności przyznawania środków samorządom. W pierwszej kolejności wsparcie ma trafić do gmin, w których dostęp do publicznych usług opiekuńczych jest najbardziej ograniczony. Później wsparcie ma trafiać także do miejsc, gdzie z usług korzysta nie więcej niż 10 osób, następnie tam, gdzie przewidywany jest szybki wzrost liczby osób starszych. Podział pieniędzy pomiędzy województwa będzie uwzględniał tę kolejność, a dotację gminom przekażą wojewodowie. Na razie nie ma potwierdzonej, kompletnej listy gmin, które jako pierwsze rozpoczną realizację programu.
Od kiedy można składać wnioski o bon senioralny?
Od października 2026 roku wyznaczone gminy mają zgłaszać zapotrzebowanie na środki przeznaczone na realizację programu w IV kwartale. Nie oznacza to jednak, że seniorzy mogą już składać wnioski, Nabór powinien zostać ogłoszony przez gminy, które przystąpią do realizacji programu. Na razie nie podano jednej daty rozpoczęcia przyjmowania wniosków.
Dla kogo nowe wsparcie po 65. roku życia 2026?
Bon senioralny ma być przeznaczony dla osób, które ukończyły 65 lat i potrzebują wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. Nie wystarczy więc sam wiek. Gmina będzie musiała ocenić, czy senior rzeczywiście potrzebuje pomocy przy podstawowych czynnościach życiowych i jak długo ta pomoc będzie potrzebna.
Chodzi m.in. o sytuacje, gdy osoba starsza ma trudność z przygotowywaniem posiłku, poruszaniem się, utrzymywaniem porządku, dbaniem o higienę, załatwianiem spraw zdrowotnych albo utrzymywaniem kontaktu z otoczeniem. Bon ma pomagać seniorowi jak najdłużej funkcjonować w swoim domu.
Według danych przytoczonych przez rząd w 2024 roku w Polsce żyło blisko 10 milionów osób po 60. roku życia. W tej grupie aż 62% zmagało się z długotrwałymi problemami zdrowotnymi albo chorobami przewlekłymi. Prognozy pokazują, że do 2050 roku liczba osób w wieku 85 lat i więcej może wzrosnąć z około 840 tys. do nawet 1,7 mln.
Jakie warunki trzeba spełnić żeby dostać bon senioralny?
Jednym z najważniejszych warunków będzie dochód. Prawo do bonu mają mieć osoby, których średni miesięczny dochód z ostatnich trzech miesięcy przed złożeniem wniosku nie przekroczy 3410 zł brutto. Kryterium dochodowe ma być co roku waloryzowane.
Ile będzie wynosił bon senioralny 2026?
Jak już wspomnieliśmy, bon senioralny nie będzie wypłacany seniorowi w gotówce. Nie będzie to więc dodatek do emerytury w takim sensie jak trzynastka, czternastka czy dodatek pielęgnacyjny. To świadczenie niepieniężne. Jego wartość będzie odpowiadała wartości usług, które zostaną przyznane seniorowi. Wartość usług w ramach bonu senioralnego może sięgnąć 2500 zł miesięcznie. Projekt przewiduje maksymalnie 50 godzin pomocy miesięcznie, a maksymalna stawka za godzinę dla osoby świadczącej usługi ma wynosić 48 zł.
Gdzie i jak starać się o bon senioralny?
Realizacja bonu senioralnego ma odbywać się przez gminy. To właśnie gmina będzie zawierała z seniorem umowę określającą zakres wsparcia. Oznacza to, że samorząd będzie organizował usługi, sprawdzał potrzeby seniora i ustalał, jaka pomoc jest potrzebna.
Rząd opracował rozwiązania, które mają pomóc osobom starszym szybciej znaleźć odpowiednią pomoc i łatwiej poruszać się w systemie opieki długoterminowej. Jednym z nich ma być powiatowy koordynator opieki długoterminowej. Taka osoba pomoże seniorowi lub jego bliskim ustalić, jakie wsparcie będzie najlepsze, gdzie można je uzyskać i jakie formalności trzeba spełnić.
Środki finansowe na zadania powiatowych koordynatorów opieki długoterminowej będą pochodzić z budżetu państwa i trafią do powiatów jako dotacje celowe. Będzie to około 20 mln zł rocznie: 19,23 mln zł w 2027 roku, 19,71 mln zł w 2028 roku i 20,18 mln zł w 2029 roku. Projekt przewiduje również uproszczony system szkolenia nowych opiekunów.
Samorządy będą też realizowały usługi opiekuńcze i szukały osób, które będą pomagały seniorom w codziennym funkcjonowaniu. Projekt zakłada, że pomoc będą mogły świadczyć m.in.
- pracownicy usług opiekuńczych,
- organizacje społeczne,
- lokalni opiekunowie współpracujący z gminą.
Rząd przyznaje jednocześnie, że dziś w Polsce brakuje osób pracujących przy opiece nad seniorami. Dlatego w projekcie przewidziano uproszczony system przygotowania nowych opiekunów.
Według założeń program ma pomóc stworzyć lokalną sieć opiekunów, szczególnie w mniejszych miejscowościach i na terenach wiejskich. Rząd liczy też na ograniczenie "szarej strefy" w prywatnych usługach opiekuńczych.
Kto nie dostanie bonu senioralnego?
Bon senioralny nie będzie przysługiwał każdemu seniorowi po 65. roku życia. Świadczenia mogą nie dostać osoby:
- które przekroczą kryterium dochodowe,
- nie będą wymagały pomocy w codziennym funkcjonowaniu po ocenie koordynatora,
- korzystają z całodobowej opieki instytucjonalnej,
- przez dłuższy czas mają zapewnioną stałą opiekę w placówce.
Podstawa prawna: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 września 2026 r. w sprawie Programu Bonu Senioralnego na lata 2026-2028 (Dz.U. z 2026 r. poz. 1277)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu