Zasiłek a dodatek pielęgnacyjny. Przez ten jeden błąd ZUS zażąda zwrotu pieniędzy

Zasiłek pielęgnacyjny a dodatek pielęgnacyjny

Mają niemal identyczne nazwy, a ich nadrzędny cel jest taki sam: wsparcie finansowe osób, które ze względu na wiek lub stan zdrowia wymagają opieki. W praktyce jednak zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny to dwa zupełnie różne świadczenia. Niewiedza w tym temacie kosztuje bardzo drogo - zbieg praw do obu tych programów to jedna z najczęstszych pułapek urzędowych w Polsce, której konsekwencją jest konieczność zwrotu pobranych pieniędzy z odsetkami. Wielu seniorów oraz ich opiekunów jest przekonanych, że dodatek i zasiłek to dokładnie to samo. Mylą ich podobne nazwy oraz fakt, że oba świadczenia mają pomóc w opłaceniu leków czy opieki. To poważny błąd. Polskie prawo kategorycznie zabrania łączenia tych dwóch wypłat, a urzędy potrafią upomnieć się o swoje nawet po wielu miesiącach.

Zobacz również: Jak rozliczyć nadpłacony zasiłek wypłacony po porodzie

Czym różni się dodatek od zasiłku? Kluczowa jest jedna rzecz

Najprostszą metodą na rozróżnienie tych dwóch świadczeń jest sprawdzenie, jaka instytucja wysyła przelew oraz czy senior ma już prawo do emerytury lub renty.

• Dodatek pielęgnacyjny (366,68 zł) - to pieniądze wypłacane przez ZUS (lub KRUS) razem z comiesięczną emeryturą lub rentą. Co ważne, seniorzy, którzy kończą 75 lat, otrzymują ten dodatek całkowicie automatycznie, bez składania jakichkolwiek wniosków. Kwota ta rośnie co roku przy corocznej waloryzacji 1 marca.
• Zasiłek pielęgnacyjny (215,84 zł) - to świadczenie wypłacane przez urząd gminy lub ośrodek pomocy społecznej (MOPS/OPS). Przysługuje m.in. niepełnosprawnym dzieciom, osobom ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz seniorom po 75. roku życia, którzy... nie wypracowali emerytury i nie dostają pieniędzy z ZUS. Ta kwota od lat stoi w miejscu.

Różnica w kwocie wynosi ponad 150 zł miesięcznie na korzyść ZUS-u. Nic więc dziwnego, że to dodatek ma w świetle przepisów pierwszeństwo.

Pułapka 75-latka. Kiedy gmina zażąda zwrotu gotówki?

Najbardziej ryzykowny moment następuje wtedy, gdy osoba z niepełnosprawnością pobiera zasiłek z gminy (215,84 zł), ale właśnie kończy 75 lat i ma prawo do emerytury. W miesiącu 75. urodzin ZUS automatycznie dopisze do emerytury dodatek pielęgnacyjny (366,68 zł). W tym samym momencie prawo do zasiłku z gminy natychmiast wygasa. W czym tkwi haczyk? ZUS nie informuje gminy o przyznaniu dodatku. To na świadczeniobiorcy lub jego opiekunie spoczywa prawny obowiązek natychmiastowego zgłoszenia tego faktu do urzędu gminy lub MOPS-u. Jeśli tego nie zrobisz, gmina nadal będzie przelewać 215,84 zł. Gdy urzędnicy po kilku miesiącach zorientują się w sytuacji (podczas rutynowej weryfikacji państwowych baz danych), wydadzą decyzję o nienależnie pobranych świadczeniach. Senior będzie musiał oddać co do grosza całą skumulowaną kwotę z ostatnich miesięcy i to razem z odsetkami.

Historia z życia. "Nie wiedziałam, że łamię prawo"

Pani Maria przez kilka lat pobierała z MOPS-u zasiłek pielęgnacyjny z tytułu znacznego stopnia niepełnosprawności. Gdy skończyła 75 lat, ZUS - zgodnie z przepisami - zaczął doliczać do jej emerytury dodatek pielęgnacyjny.

Myślałam, że to po prostu podwyżka z urzędu albo waloryzacja. Nikt mnie nie ostrzegł, że dostaję dwa razy to samo - żali się seniorka.

Po blisko roku gmina zorientowała się, że świadczenia się zdublowały. Efekt? Pani Maria otrzymała wezwanie do zwrotu ponad 2500 złotych. Dla osoby utrzymującej się z niskiej emerytury taka kwota to finansowy wyrok. Urzędy rzadko wykazują się empatią w takich sytuacjach - prawo jest bezwzględne.

Szybkie pytania i odpowiedzi (FAQ) - to musisz wiedzieć

Czy osoba po 75. roku życia może zrezygnować z dodatku z ZUS na rzecz zasiłku z gminy?

Nie. Dodatek z ZUS przyznawany jest z urzędu i ma pierwszeństwo. Przepisy nie przewidują możliwości wyboru - wyższe świadczenie z ZUS automatycznie eliminuje zasiłek z gminy.

Co zrobić, jeśli przez przypadek pobierałem oba świadczenia?

Należy jak najszybciej zgłosić się do instytucji wypłacającej zasiłek (gmina/MOPS) i poinformować o zaistniałej sytuacji. Im szybciej zgłosisz błąd samodzielnie, tym mniejsza będzie kwota do zwrotu i mniejsze odsetki. Często można wtedy wynegocjować spłatę długu w dogodnych ratach.

Czy do zasiłku lub dodatku wlicza się dochód?

Nie. Zarówno dodatek pielęgnacyjny z ZUS, jak i zasiłek pielęgnacyjny z gminy są przyznawane niezależnie od sytuacji materialnej czy wysokości Twoich miesięcznych zarobków i oszczędności.

Co zrobić, aby uniknąć problemów? Instrukcja krok po kroku

Jeśli Ty lub Twój bliski kończycie 75 lat, pobieracie emeryturę i do tej pory otrzymywaliście zasiłek z gminy, trzymajcie się trzech prostych kroków:

1. Skontroluj przelew z ZUS w miesiącu 75. urodzin - upewnij się, czy kwota emerytury wzrosła o należny dodatek.
2. Złóż pismo w gminie lub MOPS-ie o rezygnacji z zasiłku pielęgnacyjnego z powodu przyznania dodatku przez ZUS.
3. Zrób to natychmiast - najlepiej w tym samym miesiącu, w którym przypadają urodziny, by urzędy nie zdążyły zdublować wypłat na kolejny okres rozliczeniowy.