Prawo rodzinne: kontakty trudne do wyegzekwowania

Organizacja wystąpiła w tej sprawie do Komitetu Ministrów Rady Europy. Liczy, że zwróci on Polsce uwagę na problem. I zachęci do działania.

Trybunał w 2010 r. orzekł w sprawie Z. przeciwko Polsce. Skarżący w 2001 r. na mocy postanowienia polskiego sądu uzyskał prawo do osobistego kontaktu z dzieckiem. Mimo korzystnego wyroku i grzywien nakładanych na matkę dziecka, która uniemożliwiała mu utrzymywanie relacji z córką, nie był w stanie wyegzekwować swojego prawa. Złożył skargę do Trybunału, w której stwierdził, że państwo złamało postanowienia art. 8 Europejskiej konwencji praw człowieka, dotyczące prawa do poszanowania życia rodzinnego, oraz art. 13 mówiącego o skutecznym środku odwoławczym.

Trybunał przyznał mu rację. W uzasadnieniu podkreślił, że państwo powinno dbać o odpowiednie relacje rodzinne, a ochrona praw rodziców musi być realizowana sprawnie, gdyż upływ czasu negatywnie wpływa na kontakty z dzieckiem.

Zdaniem fundacji, Polska podjęła wprawdzie działania zmierzające do realizacji wyroku ETPCz, ale niewystarczające. Znowelizowano kodeks postępowania cywilnego (pojawiła się w nim część poświęcona wykonywaniu kontaktów z dzieckiem), orzeczenie trybunału przetłumaczono na język polski i upowszechniono wśród sędziów, ale rząd w żaden sposób nie zbiera informacji o efektywności wprowadzonych regulacji, a w sprawie, której dotyczył wyrok, kluczowa była właśnie kwestia praktycznej ochrony praw rodzicielskich. Co należałoby jeszcze zrobić?

– Sądy powinny informować rodziców i opiekunów prawnych o wszelkich przysługujących im środkach prawnych. Należy też wprowadzić wiele zmian mających na celu usprawnienie postępowania w zakresie egzekucji kontaktów z dziećmi. Zwiększyć też trzeba udział kuratora sądowego w tych postępowaniach – mówi Irmina Pacho z fundacji. Ponadto organizacja zwraca uwagę na to, że mediacje w sprawach dotyczących kontaktu z dziećmi powinny być obowiązkowe.