Przepisy pogłębiły przewlekłość dochodzenia roszczeń w sprawach gospodarczych

Projekt nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego likwidujący odrębność postępowania w sprawach gospodarczych wywołuje sprzeczne oceny. Wiele z nich wychwala planowane zmiany. Podkreśla się, że pod reżimem odrębnego postępowania w sprawach gospodarczych przedsiębiorcy byli narażeni na niczym nieuzasadnione bardziej restrykcyjne traktowanie aniżeli strony nieprowadzące działalności gospodarczej. W szczególności wskazywano na instytucję prekluzji i związaną z nią konieczność obligatoryjnego wnoszenia odpowiedzi na pozew, jako element pogarszający sytuację przedsiębiorcy w sądzie.

Nie tylko przedsiębiorcy

Pogląd, według którego tylko przedsiębiorcy są adresatami obowiązku wdania się w spór w określonym (dwutygodniowym) terminie nie jest słuszny i polega na pewnym uproszczeniu. Prawdą jest, że w tzw. sprawach gospodarczych istnieje taki obowiązek, który można określić jako bezwzględnie obowiązującą regułę. Ale przecież taki sam obowiązek spoczywa na każdym pozwanym, w stosunku do którego sąd wydał nakaz zapłaty, niezależnie od tego, czy prowadzi działalność gospodarczą. Powyższy obowiązek występuje od samego początku obowiązywania kodeksu postępowania cywilnego i nigdy nie został uchylony jako naruszający istniejący porządek prawny. Jeżeli pozwany nie wniesie sprzeciwu lub zarzutów od nakazu zapłaty w terminie dwutygodniowym, to orzeczenie uprawomocni się. Prawdą jest, że w przeszłości nie obowiązywały tak surowe obowiązki w zakresie zgłaszania twierdzeń i dowodów oraz tak poważne konsekwencje zaniechania ich zgłoszenia w zarzutach lub sprzeciwie. Ale np. w przypadku nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym od samego początku obowiązywania KPC zarzuty powinny być zgłoszone przez pozwanego w pierwszym piśmie procesowym pod rygorem utraty prawa ich powoływania w terminie późniejszym.