ze świata

Wielka Brytania nie może liczyć na to, że po opuszczeniu Unii Europejskiej korzystać będzie ze specjalnych warunków w stosunkach z nią - oświadczyła kanclerz Angela Merkel, przedstawiając we wtorek w Bundestagu stanowisko rządu Niemiec w sprawie Brexitu.

Wielka Brytania nie będzie ostatnim krajem, który wystąpi z Unii Europejskiej - ocenił we wtorek w europarlamencie lider brytyjskich eurosceptyków Nigel Farage. Jego zdaniem UE powinna zawrzeć z Wielką Brytanią wzajemnie korzystne porozumienie handlowe.

Szef Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker zapowiedział, że jeszcze we wtorek spotka się z premierem Wielkiej Brytanii Davidem Cameronem, żeby poprosić go o wyjaśnienie sytuacji, jaka wiąże się z decyzją jego rodaków o wyjściu z UE.

Nieprawdą jest, że Europa – jeśli chce iść naprzód – potrzebuje ściślejszej integracji. Zwolennicy tego sposobu myślenia przyrównywali kondycję Unii do jadącego pod górę rowerzysty, który musi ciągle pedałować, jeśli nie chce spaść w dół. Były premier Irlandii John Bruton odpowiedział kiedyś na tę metaforę, że aby nie spaść w dół, wystarczy mocno zaprzeć się stopami o ziemię. Kondycja Unii zbyt długo była opisywana metaforą rowerzysty i zbyt duży kładziono nacisk na to, że jedyną drogą jest „ever closer union” – „coraz ściślejsza unia”. A to jest po prostu nieprawda.

Przegrani zwolennicy dalszego członkostwa zastanawiają się, w jaki sposób można obejść demokratycznie podjętą decyzję. Mówią o zignorowaniu rezultatów referendum lub potrzebie jego powtórzenia.

Dokładnie 102 lata temu na ulicach Sarajewa młody serbski student zastrzelił austriackiego następcę tronu, czym uruchomił proces, który można nazwać samobójstwem Europy. Pierwsza wojna światowa oprócz milionów ofiar przyniosła gospodarczą ruinę i zakończyła dominację naszego kontynentu na świecie.

Decyzja Brytyjczyków o wyjściu z Unii Europejskiej stawia Polskę przed nowymi wyzwaniami, a naszą klasę polityczną przed być może najtrudniejszym egzaminem od dziesięcioleci. Wiele wskazuje na to, że możemy tego testu nie zdać. Kto wie, czy jeśli nasze elity polityczne zawiodą, nie trzeba będzie wezwać na pomoc elit biznesowych, by te – mocniej angażując się w życie publiczne – pomogły i Polsce, i – koniec końców – również sobie. Polska musi wypracować poważną odpowiedź na Brexit, który oznacza nie tylko zmianę układu sił w Unii, ale również wpływa na nasze bezpieczeństwo. Wyjście Londynu z UE to osłabienie euroatlantyckiego wymiaru Unii. Radość, z jaką powitano Brexit w Moskwie, pokazuje, jak ważne jest to, by nasz kraj nie był tylko widzem obserwującym ewolucję Unii Europejskiej.

Niemcy i Francja proponują, by kraje chętne na większą konsolidację UE integrowały się szybciej, bez oglądania na resztę. Wygląda na to, że rozwód z Wielką Brytanią nie będzie aksamitny.

Przede wszystkim chciałbym przeprosić. Przeprosić wszystkich mieszkańców Europy, którzy liczyli na to, że Wielka Brytania odrzuci ksenofobię, nacjonalizm oraz niechęć do imigrantów i każdej inności. Niestety, wynik referendum z 23 czerwca jest jednoznaczny. Znaczącą większością głosów naród brytyjski postanowił opuścić Unię Europejską. Nie chcę wieszczyć apokalipsy, lecz projekt europejski, który przyniósł 70 lat pokoju i poprawę warunków życia, jest w poważnych tarapatach.

W rzeczywistości pobrexitowej nie chodzi o to, czy integracji europejskiej powinno być więcej, czy mniej, tylko o to, jak sprawić, żeby ten projekt zyskiwał jak największą akceptację ze strony państw członkowskich i społeczeństw. Bez Wielkiej Brytanii ogromna większość unijnego PKB znajdzie się w strefie euro, w związku z czym główny interes państw europejskich będzie oczywisty: będą starały się one szukać lepszych mechanizmów koordynacyjnych, aby w obrębie strefy euro – która, jak wiemy, nie jest doskonałym obszarem walutowym, bo była źle wprowadzona i jest niedokończona – lepiej koordynowane były polityki gospodarcze. To pewnie będzie oznaczało także próbę poszukiwania nowego porozumienia z krajami, które są poza strefą euro – krajami, które mogłyby być pomocne w innych politykach, wciąż stanowiących wyzwanie dla Unii Europejskiej.