sąd najwyższy

Sędzia Izby Kontroli Nadzwyczajnej SN Grzegorz Żmij nie zostanie ukarany dyscyplinarnie za wnioski o wyłączenie go ze spraw w tej Izbie. W 2022 r. rzecznik dyscyplinarny SN odmówił wszczęcia postępowania, a obecny prokurator krajowy wycofał później odwołanie od tej decyzji.

Immunitet przysługuje sędziom i prokuratorom, także w stanie spoczynku, ale nie przysługuje byłym sędziom i prokuratorom – wynika z środowej uchwały poszerzonego składu Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Uchwale nadano moc zasady prawnej.

Ministerstwo Sprawiedliwości (MS) wpisało projekt ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady Sądownictwa podjętych w latach 2018–2025 (nr: UPRO2) do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Chodzi o kwestię tzw. neosędziów.

Z niedawnej uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego wynika, że skargi nadzwyczajne nie zostały skutecznie rozpoznane przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Prawnicy nie są zgodni, czy tysiące już zakończonych spraw powinny ponownie trafić na wokandę

Mam naturę wojownika. Jedyną rzeczą, która może wyautować mnie fizycznie z gry, są działania ministra Żurka, który twierdzi, że nie mam immunitetu. Niech przyśle policję, niech mnie aresztują. Jeśli ktoś myśli, że tak mnie złamie – jest w błędzie - mówi dr hab. Małgorzata Manowska, pierwsza prezes Sądu Najwyższego.

My – „neonówki” – po prostu trwamy i trwać będziemy, dopóki nas nie wyniosą z tego sądu. I tym się różnimy od tzw. frakcji nadaktywnej. Nie korzystamy ze środków pozaprawnych, nie latamy w togach po mieście, nie zapalamy świeczek, nie uchylamy orzeczeń - mówi dr hab. Małgorzata Manowska, pierwszy prezes Sądu Najwyższego w rozmowie z DGP.

W najnowszej uchwale Sąd Najwyższy powraca do podważonej w minionym roku koncepcji obliczania wysokości odszkodowania. Spór prawny na ten temat wciąż więc trwa.

W środę 24 września tzw. starzy sędziowie z Izby Pracy Sądu Najwyższego wydali uchwałę (sygn. akt III PZP 1/25) dotyczącą Izby Kontroli Nadzwyczajnej. Wyroki tego gremium należy uznać za nieistniejące. W praktyce oznacza to, że skargi nadzwyczajne nigdy nie zostały prawidłowo rozpatrzone. Zdaniem sędziów Izby Pracy powinny się zająć nimi teraz sądy niższego szczebla. Pytamy prawników o to, jak interpretować uchwałę SN.

Wyroki Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (IKNiSP) należy uznać za niebyłe. Wszystkie skargi nadzwyczajne rozpatrzone przez tę izbę należy uznać za nierozpoznane. Ich rozpatrzeniem powinny zająć się sądy powszechne. Do takich wniosków doszedł Sąd Najwyższy w uchwale z 24 września 2025 r. w sprawie III PZP 1/25

Jutro (18 września) w Trybunale Stanu ma powrócić sprawa uchylenia immunitetu I prezes SN Małgorzaty Manowskiej. TS miał się zająć sprawą 3 września, ale działaniom przeszkodziła wtedy awantura, do której doszło na sali rozpraw.

W środę Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN odmówiła uchylenia immunitetu warszawskiemu sędziemu Jakubowi Iwańcowi. Decyzja ta nie jest jednak prawomocna i z pewnością będzie jeszcze szeroko komentowana w środowisku prawniczym i politycznym.

Do uchylenia wyroku skazującego osobę już zmarłą konieczna okazała się interwencja Prokuratora Generalnego. Sąd rejonowy, uznając, że oskarżony został prawidłowo powiadomiony, zdecydował się wydać wyrok zaoczny. W rezultacie skazano człowieka, który w chwili orzekania nie żył.

W czwartek TSUE wydał wyrok w sprawie C - 225/22, wskazując, że polskie sądy powinny uznawać za niebyłe wyroki wydane przez sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, jeśli ci zostali powołani w wadliwej procedurze. Czy czeka nas chaos prawny? Które wyroki będą pomijane przez sędziów? Czy obywatele stracą prawo do kasacji? Pytamy dr hab. Jacka Zaleśnego, konstytucjonalistę z UW.

TSUE otworzył przed sądami powszechnymi możliwość kwestionowania wyroków Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Zdaniem ekspertów obywatele będą musieli zacząć liczyć się z tym, że wydane w ich sprawie orzeczenia SN przestaną być respektowane przez sądy niższej instancji. Do wyroku odniósł się również minister sprawiedliwości Waldemar Żurek.

W środę, 3 września 2025 r., posiedzenie Trybunału Stanu w sprawie immunitetu Małgorzaty Manowskiej zostało zakłócone. Na razie nie wiadomo, czy wniosek prokuratora w tej sprawie w ogóle zostanie rozpatrzony – z powodu wyłączenia dwóch trzecich sędziów TS, brakuje składu do rozpoznania wniosku o uchylenie immunitetu.