RIO

Pytanie: RIO w trakcie kontroli zarzuciła, że burmistrz nie stosował przepisów uchwały w sprawie zasad stosowania ulg w spłacie należności cywilnoprawnych. Zdaniem RIO uchwała rady wymaga zawierania porozumień dwustronnych, podczas gdy burmistrz udzielał ulg na podstawie jednostronnych pism kierowanych do dłużników. Dotyczy to zaległości m.in. z tytułu czynszu najmu oraz opłat dodatkowych. Czy zarzut RIO jest zasadny?

Chociaż regionalne izby obrachunkowe najczęściej uznają, że powiaty nie mogą przeznaczać środków budżetowych na finansowanie lekarza koronera stwierdzajcego zgony, to odmiennie ocenił to WSA w Poznaniu w wyroku, który zapadł w drugiej połowie listopada. Konflikt ma szansę wkrótce się zakończyć, ponieważ trwają już prace nad projektem ustawy, która jednoznacznie rozstrzygnie m.in. o tych wydatkach.

Samorządy będą miały dwa miesiące na poprawienie uchwał lub zarządzeń przekazanych organom nadzoru (wojewodzie lub RIO), zanim te zdecydują o stwierdzeniu ich nieważności – wynika z projektu tzw. ustawy kompetencyjnej zaproponowanej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Gmina weryfikuje rozliczenia dotacji. W sprawozdaniu niepublicznej placówki znalazł się wydatek na zakup urządzenia służącego dzieciom z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego (m.in. do zajęć logopedycznych) o wartości ok. 30 tys. zł. Z ustawy o finansowaniu zadań oświatowych wynika, że limit finansowania środków trwałych to 10 tys. zł. Co w tej sytuacji? Czy kwestionować wydatek gminy?

Połowa listopada to co do zasady najpóźniejszy termin przedstawienia projektu budżetu radzie gminy (miasta, powiatu, sejmikowi województwa) i regionalnej izbie obrachunkowej. Aby zdążyć na czas, prace w urzędach powinny już trwać. Podpowiadamy, jak przygotować projekt uchwały budżetowej, jakich postanowień nie może w niej zabraknąć, a także jakich błędów trzeba się wystrzegać.

PYTANIE: Regionalna izba obrachunkowa w trakcie kontroli wykazała, że nieprawidłowo umarzamy zaległości podatkowe, gdyż pracownik nie miał upoważnienia do podpisywania decyzji w tej sprawie. W naszej ocenie mógł to robić, bo pracuje w referacie podatkowym, więc ma takie zadania w zakresie obowiązków. Jak prawidłowo powinniśmy uregulować tę kwestię?

Ostatnie miesiące roku to okres intensywnych prac nad budżetami jednostek samorządu terytorialnego na kolejny rok. Projekt przygotowuje zarząd (ma na to czas do 15 listopada), a uchwałę podejmuje rada gminy, powiatu lub sejmik województwa. Jak przebiega procedura uchwalania budżetu JST, o czym musi pamiętać zarząd gminy lub powiatu przygotowując projekt – wskazujemy w poradniku. Przybliżamy przy tym najnowsze orzecznictwo.

Urząd miasta planuje zakup pojazdów dla straży miejskiej i rozważa dodatkowego samochodu z przeznaczeniem dla policji - czy może go przekazać w formie darowizny na rzecz komisariatu? Czy taki wydatek można uzasadnić poprawą bezpieczeństwa mieszkańców? Dopuszczalność przekazania policji samochodu przez gminę analizowała Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu w stanowisku z 24 czerwca 2025 r.

RIO zakwestionowała sposób podpisywania niektórych umów z wykonawcami przez kierownika wydziału finansowego urzędu gminy. Działał on na podstawie upoważnienia udzielonego przez wójta, które obejmowało możliwość podpisywania dokumentów i umów w przypadku nieobecności skarbnika w ramach kontrasygnaty. Argumentowaliśmy, że skarbnik niezależnie od upoważnienia wójta udzielił kontrasygnaty ustnie, w trakcie rozmowy telefonicznej. Jednak RIO nie przyjęło wyjaśnień. Czy rzeczywiście doszło do naruszenia przepisów?

PYTANIE: RIO unieważniła uchwałę rady miasta w sprawie zaciągnięcia trzech pożyczek z BGK ze środków KPO. Według izby nie określała przeznaczenia tych pożyczek, a wymagają tego przepisy ustawy o finansach publicznych. Czy rozstrzygnięcie RIO jest zasadne?

Nie wiadomo, kto odpowiada za leczenie rannych dzikich zwierząt, gminy mają zbyt mało czasu na wydanie dotacji otrzymanych od innych samorządów, a przy wsparciu PSP przez powiat powstaje niepotrzebny obieg pieniędzy. To tylko niektóre z niejasnych lub problematycznych przepisów, które wyliczyła Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych w dorocznym sprawozdaniu.

Liberalizacja przepisów dotyczących głosowania radnych w sprawach, które mogą dotyczyć ich interesu prawnego oraz zmniejszenie liczby obowiązków sprawozdawczych – to część pomysłów Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych (KR RIO) ze sprawozdania za 2024 r.

Pytanie: Czy burmistrz może być członkiem gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych? Przepisy nie przewidują zakazu łączenia stanowiska wójta/burmistrza z członkostwem w tej komisji, ale regionalna izba obrachunkowa uznała, że to niedopuszczalne. Czy RIO może kwestionować pracę burmistrza w tej komisji?

PYTANIE: Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło wójta do przeprowadzenia postępowania w zakresie naruszenia stosunków wodnych na terenie sąsiedniej gminy. Koszty będą znaczne, m.in. za opinie biegłych. Kto poniesie koszty prowadzenia tego postępowania?