PIP

Blisko 600 poleceń zamiany umów cywilnoprawnych na etaty wydano w trzy miesiące, ale prawdziwy test reformy PIP dopiero nadejdzie.

1362 skargi, 607 wydanych poleceń przekształcenia umów cywilnoprawnych w umowy o pracę, z których 535 zostało wykonanych - to bilans obowiązującej od trzech miesięcy reformy PIP. Widać, że przedsiębiorcy godzą się na wytyczne PIP.

Nowe uprawnienia inspekcji pracy mogą sprawić, że do biura rachunkowego trafi klient z poleceniem, decyzją albo pytaniem, jak rozliczyć przejście ze zlecenia lub B2B na umowę o pracę. Wtedy kluczowe jest ustalenie, jaki dokument faktycznie otrzymał, jakiego okresu dotyczy i wykonywanie jakich czynności rzeczywiście powierzył księgowemu.

Przybywa interpretacji indywidualnych GIP. Dla przedsiębiorców ważne jest to, że coraz więcej decyzji zapada na korzyść zawierania umów cywilnoprawnych i kontraktów B2B. Ekspertów to jednak nie zaskakuje

Inspektorzy pracy w wyniku nowelizacji ustawy o PIP otrzymali 8 lipca nowe, nieznane im dotychczas narzędzie. Po umożliwieniu stronom stosunku prawnego zajęcia stanowiska mogą wydać polecenie usunięcia naruszeń dotyczących funkcjonowania umowy cywilnoprawnej lub niezawarcia umowy o pracę, w sytuacji gdy w stosunku prawnym łączącym strony dominują cechy stosunku pracy określone w art. 22 par. 1 kodeksu pracy. To duża zmiana w zakresie uprawnień i możliwości kontroli przez PIP.

Pracodawcy korzystający z umów zlecenia, innych umów cywilnoprawnych oraz kontraktów B2B mają czas do końca 2026 roku na zweryfikowanie stosowanych modeli współpracy. Państwowa Inspekcja Pracy zapowiada, że od 1 stycznia 2027 roku będzie znacznie precyzyjniej typować podmioty do kontroli, wykorzystując m.in. dane pozwalające wskazać firmy, w których ryzyko zastępowania etatów umowami cywilnoprawnymi jest największe.

Każdego roku pod koniec lata w wielu zakładach pracy wraca ten sam temat: zaległy urlop trzeba uporządkować przed 30 września. Pracodawcy przypominają, wzywają do wskazania terminów, a czasem sami decydują, kiedy urlop ma zostać wykorzystany. I właśnie wtedy pojawia się pytanie: czy z obowiązku udzielenia zaległego urlopu wynika także prawo pracodawcy do jednostronnego wskazania jego konkretnych dni?

Od 8 lipca GIP może wydawać interpretacje indywidualne, lecz firmy podchodzą do nich ostrożnie. Złożono zaledwie 20 wniosków, a przedsiębiorcy wolą czekać w obawie przed odrzuceniem dokumentów. PIP oraz prawnicy przyznają, że obawy nie są bezpodstawne – poziom pism bywa problematyczny.

Projekt przepisów w sposób kompleksowy reguluje zasady pracy platformowej. Dla osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform oznacza to przede wszystkim łatwiejsze dochodzenie prawidłowego statusu zatrudnienia, większą przejrzystość działania algorytmów i możliwość zakwestionowania decyzji, które dotychczas mogły być podejmowane niemal wyłącznie automatycznie.

Projekt ustawy o pracy platformowej przewiduje rozwiązania sprzeczne z wprowadzoną w lipcu reformą PIP – uważają pracodawcy i ostrzegają przed chaosem, mnożeniem procedur i automatyczną reklasyfikacją umów.

Nowe uprawnienie PIP miało przynieść stabilność prawną, lecz rodzi pytania o bezpieczeństwo podmiotów zatrudniających. Kiedy zatem wniosek stanowi realne zabezpieczenie, jakie jego wady konstrukcyjne eliminują ochronę oraz kiedy lepszym wyborem jest analiza cudzych spraw?

Przedsiębiorcy mierzą się z najpoważniejszym od lat rozszerzeniem uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy, które pozwalają na administracyjne przekształcanie umów cywilnoprawnych i kontraktów B2B w stosunek pracy. W odpowiedzi na problemy Federacja Przedsiębiorców Polskich zainicjowała ogólnokrajową akcję społeczną, mającą wesprzeć firmy. Powstała specjalna platforma, na której przedsiębiorcy mogą szukać pomocy.

Główny inspektor pracy wydał kolejną interpretację indywidualną, potwierdzającą, że legalne kontrakty B2B i zlecenia wciąż są możliwe. O konieczności etatu decydują więc realia pracy, choć eksperci zwracają uwagę na brak jednolitej linii interpretacyjnej inspekcji.

Trwają kontrole PIP, podczas których inspektorzy pracy mogą już skorzystać z nowych przepisów i mogą uznać, że umowa zlecenia jest umową o pracę. A z pierwszych interpretacji wynika, że może to dotyczyć także studentów na zleceniu pracujących w handlu i gastronomii.