Iran

Ceny ropy mogą wzrosnąć o 5-15 proc. po otwarciu rynku w niedzielę wieczorem w Nowym Jorku, a traderzy rozważają krótkoterminowe skutki niemal całkowitego zatrzymania transportów z Bliskiego Wschodu - pisze „Financial Times”. Nastrojów nie poprawi nawet decyzja OPEC+ o zwiększeniu produkcji od kwietnia.

Potencjalne nowe kierownictwo polityczne Iranu zasygnalizowało gotowość do rozmów ze Stanami Zjednoczonymi, a prezydent USA Donald Trump oświadczył, że ostatecznie mógłby podjąć takie rozmowy – podała w niedzielę agencja AP, cytując anonimowe źródło w Białym Domu.

Amerykańsko-izraelskie uderzenie na Iran przełożyło się na sytuację finansową w regionie. W niedzielę, gdy rynki w Europie i USA były zamknięte, inwestorzy w Arabii Saudyjskiej i Egipcie już reagowali wyprzedażą akcji i ucieczką do bezpieczniejszych aktywów. Spadły główne indeksy giełdowe, osłabiła się waluta Egiptu, a napięcie wokół dostaw energii i transportu przez Kanał Sueski dodatkowo pogłębiło niepewność.

Informacje o śmierci byłego prezydenta Iranu Mahmuda Ahmadineżada pojawiły się w irańskich i zagranicznych mediach w niedzielę wieczorem. Doniesienia przekazała agencja ILNA, zaznaczając jednocześnie, że nie ma możliwości ich jednoznacznego potwierdzenia. Według nieoficjalnych informacji do zdarzenia miało dojść w rezydencji polityka we wschodniej części Teheranu. Władze w Teheranie ani izraelski rząd nie wydały dotąd oficjalnego komunikatu w tej sprawie.

Amerykańsko-izraelskie uderzenia na cele w Iranie wywołały natychmiastową reakcję Pekinu. Chińska dyplomacja potępiła operację jako naruszenie prawa międzynarodowego, ale równocześnie sygnały płynące z władz w Pekinie wskazują, że Chiny nie zamierzają angażować się militarnie. Analiza danych dotyczących zależności energetycznych i finansowych pokazuje jednak, że dla Państwa Środka kluczowe pozostaje bezpieczeństwo dostaw surowców oraz utrzymanie stabilności globalnego handlu – nie bezpośrednia konfrontacja z USA.

Trzech amerykańskich żołnierzy zginęło, a pięciu zostało ciężko rannych podczas operacji wojskowej „Epicka Furia” – poinformowało amerykańskie dowództwo odpowiedzialne za działania w regionie Bliskiego Wschodu. Według oficjalnego komunikatu walki pozostają intensywne, a część rannych już wraca do służby.

W reakcji na gwałtowne zakłócenia w ruchu lotniczym i restrykcje dotyczące podróży, które objęły Zjednoczone Emiraty Arabskie w ostatnich dniach, władze Abu Zabi i Dubaju podjęły decyzję o finansowaniu przedłużonych pobytów turystów, którzy nie mogą opuścić kraju.

Minister spraw zagranicznych Omanu, Badr Al-Busaidi, który pośredniczył w ostatnich negocjacjach między Iranem a USA, pojawił się w piątek w studiu amerykańskiej telewizji CBS News wyraźnie zestresowany. Na antenie zasugerował, że jeśli „ostatecznym celem jest zapewnienie, że Iran nie będzie mógł posiadać broni nuklearnej”, to – jego zdaniem – „udało się ten problem rozwiązać”.

Irańskie władze wojskowe ogłosiły, że amerykański lotniskowiec USS Abraham Lincoln został trafiony pociskami balistycznymi. W odpowiedzi Dowództwo Centralne Stanów Zjednoczonych poinformowało o zatopieniu irańskiej korwety w Zatoce Omańskiej. Obie strony przedstawiają skrajnie odmienne relacje, a napięcie w regionie ponownie gwałtownie wzrosło.

W niedzielę przemoc rozlewała się po kolejnych państwach regionu. W atakach zginęli zarówno mieszkańcy Iranu i Izraela, jak i niezaangażowani dotychczas bezpośrednio w konflikt mieszkańcy Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Kuwejtu.

Zabójstwo Chameneiego, atak na irańską szkołę, w którym zginęło 148 osób, oraz odwet obejmujący uderzenia w turystyczne miasta nad Zatoką Perską – tak wygląda bilans pierwszych dni wojny. Bliski Wschód po raz kolejny staje w ogniu.

Operacja przeprowadzona nad ranem w Teheranie doprowadziła do śmierci najwyższego przywódcy Iranu, ajatollaha Alego Chameneiego. Według ustaleń amerykańskiego dziennika „The New York Times” akcja była rezultatem wielomiesięcznej współpracy wywiadowczej Stanów Zjednoczonych i Izraela, obejmującej ścisłą wymianę informacji operacyjnych oraz bezpośrednie zaangażowanie CIA.

W niedzielę nad ranem irańskie rakiety i drony uderzyły w Crowne Plaza Manama w stolicy Bahrajnu. Budynek został uszkodzony, kilka osób odniosło obrażenia, nie ma informacji o ofiarach śmiertelnych. Bahrajńskie MSW potwierdziło również szkody na terenie międzynarodowego lotniska. To element szerokiej operacji odwetowej Iranu po wcześniejszych atakach USA i Izraela. Uderzenia objęły także Dubaj i Kuwejt, a państwa regionu zamknęły przestrzeń powietrzną.

Protesty, które w ostatnich godzinach ogarnęły Pakistan, są bezpośrednią reakcją na śmierć przywódcy Iranu, ajatollaha Alego Chameneiego, zabitego w wspólnym ataku izraelsko-amerykańskim. W wielu największych miastach kraju – m.in. w Karaczi, Islamabadzie, Lahaurze, Peszawarze i Skardu – tysiące ludzi wyszły na ulice, by wyrazić sprzeciw wobec działań Zachodu oraz solidarność z Teheranem.

W odpowiedzi na ataki Izraela i Stanów Zjednoczonych na Iran libański Hezbollah oświadczył w niedzielnym komunikacie, że „sprzeciwi się” amerykańsko-izraelskiej ofensywie. Z kolei palestyński Hamas określił zabicie ajatollaha Chameneia jako „przerażającą zbrodnię”.