Ministerstwo Cyfryzacji ujawniło harmonogram zmian, które stopniowo wyeliminują papierowy dowód rejestracyjny oraz plastikowe prawo jazdy. Proces jest powiązany z unijną strategią cyfryzacji i ma doprowadzić do pełnej integracji danych o kierowcach i pojazdach w systemach teleinformatycznych państwa. Pierwsze istotne zmiany wejdą w życie już w 2027 roku, a kulminacja reformy nastąpi w latach 2028–2029. Co się zmieni?
Kluczową zmianą będzie odejście od tradycyjnego dowodu rejestracyjnego w formie papierowej. Zgodnie z planem, od 5 czerwca 2028 roku dokument ten przestanie funkcjonować w obecnym kształcie, a jego miejsce zajmie zapis elektroniczny w Centralnej Ewidencji Pojazdów. W praktyce oznacza to, że wszystkie informacje o pojeździe będą dostępne wyłącznie w systemie cyfrowym.
Nowy model zakłada, że dane będą generowane automatycznie i aktualizowane w czasie rzeczywistym. W cyfrowym dowodzie znajdą się m.in. informacje o marce i modelu pojazdu, jego masie własnej, danych właściciela, wynikach badań technicznych oraz ewentualnych powodach wyrejestrowania auta. Takie rozwiązanie eliminuje ryzyko rozbieżności między stanem faktycznym a zapisami w dokumentach, co dotychczas bywało problemem podczas kontroli drogowych czy czynności administracyjnych.
Warto podkreślić, że już od 1 października 2018 roku kierowcy nie muszą mieć przy sobie fizycznego dowodu rejestracyjnego ani potwierdzenia polisy OC. Policja korzysta bowiem z danych zgromadzonych w CEPiK. Jednak dotąd papierowy dokument pozostawał konieczny w wielu sytuacjach formalnych, takich jak sprzedaż pojazdu czy badanie techniczne. Po zmianach ten obowiązek zniknie całkowicie.
Elektroniczne usługi dla kierowców w aplikacji mObywatel
Kolejny etap reformy dotyczy rozszerzenia funkcjonalności usług cyfrowych dla obywateli. Od 29 listopada 2027 roku kierowcy będą mogli załatwić większość spraw związanych z prawem jazdy bez wizyty w urzędzie. Aplikacja mObywatel stanie się centralnym narzędziem do składania wniosków o wydanie, wymianę czy przedłużenie dokumentów.
Nowe przepisy przewidują także możliwość zgłaszania utraty lub zniszczenia dokumentu online, potwierdzania jego odbioru oraz realizowania formalności związanych z uzyskaniem uprawnień przez osoby niepełnoletnie – w tym zdalnego wyrażania zgody przez rodziców. Rozwiązania te mają ograniczyć biurokrację i skrócić czas obsługi spraw administracyjnych.
Istotną zmianą będzie również rezygnacja z obowiązku dostarczania papierowych zaświadczeń. Urzędy uzyskają dostęp do danych o badaniach lekarskich, psychologicznych oraz ukończonych kursach bezpośrednio z centralnych rejestrów. To oznacza koniec konieczności kompletowania dokumentów przez kierowców.
Nowe zasady sprzedaży samochodów i cyfrowe umowy
Reforma obejmie także rynek wtórny pojazdów. Od 13 listopada 2028 roku możliwe będzie zawieranie umów sprzedaży samochodów w formie elektronicznej. Proces ten zostanie zintegrowany z systemami administracyjnymi oraz ubezpieczeniowymi.
W praktyce oznacza to, że sprzedaż pojazdu będzie można przeprowadzić całkowicie online – od sporządzenia umowy, przez zgłoszenie zbycia pojazdu, aż po poinformowanie ubezpieczyciela. Dodatkowo kierowcy zyskają możliwość zgłaszania utraty tablic rejestracyjnych lub dokumentów bez konieczności osobistego stawiennictwa w urzędzie.
Eksperci rynku motoryzacyjnego wskazują, że cyfryzacja tych procesów może znacząco ograniczyć skalę nadużyć, takich jak sprzedaż pojazdów z ukrytymi wadami czy manipulowanie dokumentacją.
Uszczelnienie systemu kar dla kierowców
Nowelizacja przepisów wprowadzi również zmiany w zakresie egzekwowania kar dla kierowców naruszających przepisy. Szczególny nacisk położono na usprawnienie przepływu informacji między sądami a systemami ewidencyjnymi.
Nowe regulacje określają konkretne terminy przekazywania danych o zakazach prowadzenia pojazdów do centralnych rejestrów. Dotychczas zdarzały się przypadki opóźnień, które umożliwiały osobom ukaranym dalsze prowadzenie pojazdów mimo obowiązującego zakazu. Po wdrożeniu zmian takie sytuacje mają zostać wyeliminowane.
Cyfrowe prawo jazdy zgodne z unijnymi standardami
Transformacja obejmuje także prawo jazdy. W ramach działań podejmowanych na poziomie Unii Europejskiej planowane jest wprowadzenie jednolitego, cyfrowego dokumentu dostępnego w aplikacjach mobilnych. Będzie on honorowany we wszystkich państwach członkowskich.
Według obecnych założeń cyfrowe prawo jazdy ma zostać wdrożone najpóźniej do listopada 2029 roku. Fizyczna wersja dokumentu pozostanie dostępna wyłącznie na wniosek kierowcy. To oznacza, że plastikowy blankiet przestanie być standardem, a podstawową formą potwierdzania uprawnień stanie się zapis elektroniczny.
Rozwiązanie to wpisuje się w szerszy trend cyfryzacji usług publicznych w Europie, który obejmuje m.in. elektroniczne dowody osobiste, dokumenty medyczne czy systemy identyfikacji obywateli.
Pytania i odpowiedzi (Q&A)
Kiedy zniknie papierowy dowód rejestracyjny?
Od 5 czerwca 2028 roku dokument będzie funkcjonował wyłącznie w formie elektronicznej.
Czy nadal będzie można otrzymać wersję papierową?
Tak, ale tylko na wniosek – jako opcja dodatkowa dla osób preferujących tradycyjne rozwiązania.
Kiedy będzie można załatwić sprawy prawa jazdy online?
Nowe funkcjonalności wejdą w życie 29 listopada 2027 roku.
Od kiedy sprzedaż samochodu będzie możliwa przez internet?
Elektroniczne umowy sprzedaży pojazdów mają obowiązywać od 13 listopada 2028 roku.
Czy plastikowe prawo jazdy zniknie całkowicie?
Nie całkowicie – będzie dostępne na życzenie, ale standardem stanie się wersja cyfrowa od 2029 roku.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu