Powstanie jedna, centralna lista biegłych sądowych. Będzie ją można przeglądać online

Dziś listy biegłych sądowych są prowadzone w formie papierowej przez prezesów poszczególnych sądów okręgowych. Niedługo ma się to zmienić. Do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów został bowiem właśnie wpisany projekt zmian w prawie o ustroju sądowym (dalej: u.s.p.), który zakłada, że powstanie jedna, centralna lista biegłych sądowych. Będzie ona prowadzona w postaci elektronicznej, w systemie teleinformatycznym, który będzie udostępniany i administrowany przez ministra sprawiedliwości.

Szybciej pozyskamy informację o biegłych sądowych

Projektodawcy liczą, że dzięki temu usprawniony zostanie proces aktualizacji i pozyskiwania, a następnie udostępniania podmiotom uprawnionym informacji o biegłych sądowych na potrzeby postępowań toczących się przed sądami. Aby osiągnąć zakładany cel, resort przewiduje wprowadzenie do u.s.p. szczegółowych regulacji, które określą na poziomie ustawy zakres danych dotyczących biegłego sądowego, które zamieszczane będą na liście prowadzonej w systemie teleinformatycznym przez prezesa danego sądu okręgowego. W ustawie mają się również pojawić zasady udostępniania danych z takiej listy, jak również delegacja do wydania rozporządzenia określającego funkcjonalność oraz warunki organizacyjno-techniczne funkcjonowania systemu teleinformatycznego służącego do prowadzenia listy biegłych sądowych. Uwzględniona ma zostać przy tym konieczność zapewnienia bezpieczeństwa danych, w tym ochrona przed nieuprawnionym ich ujawnieniem i dostępem.

Ministerstwo Sprawiedliwości przyznaje: na kompleksową regulację trzeba jeszcze poczekać

Opisywana propozycja nie jest nowa. Podobny pomysł znalazł się w zgłaszanym wcześniej przez MS projekcie zmian w u.s.p., który jednak został wycofany, gdyż resort rozpoczął prace nad projektem ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących, który ma w sposób kompleksowy regulować tryb nabywania i utraty uprawnień do wykonywania czynności biegłego sądowego. Ma on również wprowadzić nowe, korzystniejsze niż dotychczas, warunki wynagradzania osób pełniących tę funkcję. I choć prace nad tym projektem toczą się już od niemal dwóch lat, to resort nie kryje, że na ich zakończenie trzeba będzie jeszcze trochę poczekać. „Należy jednak wskazać, że projekt ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących znajduje się na etapie prac wewnątrzresortowych, przewiduje daleko idące, systemowe zmiany, których wejście w życie nie nastąpi w najbliższym czasie” - czytamy w komunikacie MS. Projektodawcy uspokajają również, że proponowane obecnie rozwiązania nie są sprzeczne z założeniami do projektu ustawy o biegłych sądowych w zakresie, w jakim projekt ten mówi o powstaniu centralnej listy osób wykonujących tę funkcję i jej informatyzacji. Przeciwnie – projektowane obecnie zmiany stanowić będą krok w kierunku stanu prawnego planowanego w opisywanej ustawie. „Skutki proponowanych zmian legislacyjnych w postaci powstania listy biegłych sądowych prowadzonej w systemie teleinformatycznym nie zostaną zatem zaprzepaszczone nawet po wprowadzeniu ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących. Z tych względów uzasadnione pozostaje wprowadzenie projektowanych rozwiązań w celu możliwie szybkiego usprawnienia prowadzenia list biegłych sądowych oraz korzystania z nich” – tłumaczy resort sprawiedliwości.

Zobacz także

Koniec z przypadkowymi opiniami w sądzie. Biegli będą w rejestrach

Drugim celem projektowanych zmian w u.s.p. ma być wprowadzenie jednoznacznie brzmiącego przepisu umożliwiającego osobom głuchym bezpłatną pomoc tłumacza języka migowego w postępowaniach sądowych. Będzie się to odbywać na tych samych zasadach, jak w przypadku osób niewładających w wystarczającym stopniu językiem polskim, którym zapewnia się korzystanie z pomocy tłumacza przysięgłego.

Resort sprawiedliwości przewiduje, że opisywany projekt zostanie przyjęty przez Radę Ministrów w II kwartale 2026 r.