Poza dobowym i tygodniowym wypoczynkiem pracownikowi przysługują przerwy w pracy i urlop wypoczynkowy.
Prawo do wypoczynku to jedno z podstawowych uprawnień pracowniczych (osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę).
Odpoczynek dobowy
Pracownikom przysługuje więc , zgodnie z którą zatrudniony w każdej dobie (dobie pracowniczej, liczonej 24 godziny od godziny rozpoczęcia pracy) ma co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. W związku z tym pracownik nie może pracować w ciągu doby razem z godzinami nadliczbowymi dłużej niż 13 godzin.
Zasada 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku nie obowiązuje tylko:
- pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy,
- przy konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.
Pracownicy muszą w zamian dostać ten wypoczynek do końca danego okresu rozliczeniowego.
Odpoczynek tygodniowy
Ponadto pracownikowi przysługuje prawo do , czyli co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdym tygodniu, który obejmuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego.
Zasadniczo tygodniowy odpoczynek powinien przypadać w niedzielę, przy czym ten dzień obejmuje 24 kolejne godziny, poczynając od godziny 6.00 (chyba, że pracodawca ustalił w firmie inną godzinę). Jeśli pracownik nie wykorzysta dnia wolnego, pracodawca oddaje mu odpoczynek w najbliższej dobie pracowniczej. Także, gdy wykorzystał mniej niż 35 godzin, brakujące godziny odbierze sobie na przykład w poniedziałek i później przyjdzie do pracy. Wreszcie w przypadku dozwolonej pracy w niedzielę odpoczynek tygodniowy może przypadać w innym dniu niż niedziela.
Tygodniowy odpoczynek może też zostać ograniczony do 24 godzin w przypadku:
- pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy,
- konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
- zmiany pory wykonywania pracy przez pracownika w związku z jego przejściem na inną zmianę, zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy.
Pomimo krótszego wypoczynku, pracodawca nie musi tym pracownikom udzielać dodatkowego wolnego.
Przerwy w pracy
Pracownik może również skorzystać z kilku rodzajów przerw w pracy - obowiązkowa jest w przypadku, gdy dobowy wymiar czasu pracy zatrudnionego wynosi co najmniej 6 godzin. Jest ona włączana do czasu pracy pracownika i przysługuje mu za nią wynagrodzenie.
Już od decyzji pracodawcy zależy, czy wprowadzi , która trwa nie dłużej niż 60 minut. Ta przerwa nie wlicza się do czasu pracy pracownika, nie przysługuje za nią także wynagrodzenie, chyba, że pracodawca ustali korzystniejsze reguły w tym zakresie.
Z tymi przerwami nie można łączyć , czyli 5-minutowego odpoczynku po każdej godzinie pracy przy monitorze ekranowym, o ile praca przy komputerze jest wykonywana przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy (ponad 4 godziny dziennie). Tak jak przerwa śniadaniowa, przerwa za pracę przy komputerze jest wliczana do czasu pracy i wynagradzana.
Poszczególne grupy pracowników, jak niepełnosprawni czy kobiety w ciąży, mają prawo
Urlop wypoczynkowy
Zatrudnieni mają ponadto prawo do nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego.
Pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi wypoczynku w tym roku kalendarzowym, w którym ten uzyskał do niego prawo, lub ostatecznie do 30 września następnego roku. Dokładny termin urlopu zależy jednak głownie od samego pracodawcy - może on nie tylko odmówić pracownikowi wypoczynku w wybranym przez niego terminie (), ale również go przełożyć lub nawet przerwać już rozpoczęty wypoczynek podwładnego. Pracownikowi w zamian przysługują wtedy niewykorzystane dni wolne, a szef musi pokryć koszty poniesione przez pracownika, które miały bezpośredni związek z odwołaniem go z urlopu.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu