Pięć rzeczy, o których trzeba pamiętać przy przejściu na skalę podatkową

1. Zmiana tylko w jedną stronę

W pierwszej kolejności należy wskazać, że uprawnienie do zmiany formy opodatkowania przysługuje wyłącznie tym podatnikom, którzy nie wybrali od początku roku opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej PIT obliczanym wg skali. Decyzja o sposobie opodatkowania na zasadach ogólnych okazała się ostateczna i niezmienna. Pominięcie takich podatników zdaje się być nie do końca uczciwe, skoro inni przedsiębiorcy mogą zmienić formę opodatkowania, a w ramach zmian wprowadzonych przez ustawę z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1265; dalej: Polski Ład 2.0) prawodawca zgodził się na to, by - na zasadach określonych w ustawach podatkowych - opłacone składki wpływały na wysokość podstawy opodatkowania wyznaczanej przez osoby fizyczne będące przedsiębiorcami. Niezależnie od takiego zastrzeżenia najmniejszych wątpliwości nie może budzić to, że podatnikom stosującym w 2022 r. skalę podatkową nie przysługuje prawo do zmiany formy opodatkowania w trakcie lub wstecznie dla 2022 r. Uprawnienie takie mają natomiast ci podatnicy, którzy pierwotnie dla 2022 r. wybrali opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych lub podatkiem liniowym.

2. Dwie opcje dla ryczałtowców

Przedsiębiorcy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych mają do wyboru dwie drogi zmiany, są to: modyfikacja w trakcie 2022 r. i jednocześnie zgoda na pozostawienie pierwszej połowy roku opodatkowanej ryczałtem, a przejście na skalę podatkową dopiero od drugiego półrocza, albo zmiana formy opodatkowania dla całego roku poprzez stosowne oświadczenie złożone dopiero po zakończeniu roku w PIT-36. Tutaj podatnicy muszą zwrócić uwagę na pewną pułapkę, którą zastawił na nich prawodawca. Gdyby bowiem podjęli decyzję o zmianie formy opodatkowania już od lipca, składając organowi podatkowemu stosowne oświadczenie (na piśmie - jak tego chce prawodawca), to tym samym pozbawiliby się możliwości wyboru podatku wg skali ex post, dla całego roku poprzez PIT-36. To w praktyce może oznaczać np. brak możliwości wspólnego rozliczenia małżonków w zeznaniu za rok 2022. Zatem wybór musi być dobrze przemyślany. Warto przy tym nadmienić, że art. 17 Polskiego Ładu 2.0 uprawnienie do zmiany formy opodatkowania od lipca przyznaje tylko tym ryczałtowcom, którzy na początku roku „nie złożyli oświadczenia na piśmie o rezygnacji z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych w 2022 r.” - a zatem musieli uprzednio, w którymś z wcześniejszych lat wybrać taką formę opodatkowania. Jednak wbrew treści tego przepisu Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na pytanie DGP stwierdziło, że taka zmiana jest możliwa również w przypadku tych podatników, którzy dopiero dla 2022 r. wybrali taką formę opodatkowania (pisaliśmy o tym w artykule „Ministerstwo Finansów idzie na rękę ryczałtowcom” - dodatek Podatki i Księgowość z 18 lipca 2022 r., DGP nr 137). To prawda, że jak ktoś wybiera ryczałt, to nie składa oświadczenia o rezygnacji z niego, jednak jeżeli istotnie takie były intencje prawodawcy, to niepotrzebnie skomplikował treść przepisu. Zamiast tego powinien wprost wskazać, że chodzi mu o podatników stosujących w 2022 r. ryczałt od przychodów ewidencjonowanych - tak jak to zrobił w przypadku zmiany formy opodatkowania poprzez oświadczenie w PIT-36.