Jak na giełdzie działają nowicjusze, a jak eksperci

Spekulanci i inwestorzy działający na rynku giełdowym podlegają ciągłej presji. Presji związanej z koniecznością podejmowania szybkich decyzji w zmieniających się warunkach. Pod tym względem nie różnią się wiele od strażaków czy lotników. Psycholog poznawczy Gary Klain, zajmujący się intuicją, przeprowadził wiele rozmów z przedstawicielami zawodów, w których człowiek zmuszony jest podejmować szybkie decyzje w momentach skrajnej niepewności i zagrożenia. Konsekwencją tych rozmów były między innymi wnioski dotyczące różnic w działaniu eksperta i nowicjusza. Według Kleina błędem jest powszechne mniemanie, jakoby nowicjusze działali na bazie pierwszego impulsu, jaki się pojawi, a eksperci rozważali mnóstwo opcji, które ze sobą porównują.

Z badań psychologa wynika, że w przypadku zawodów, które obserwował, jest dokładnie inaczej. To nowicjusze deliberują nad wieloma opcjami wyboru. Mają problem z podjęciem działania, bo boją się konsekwencji tego, że nie wybrali najlepszej opcji. Ekspert ma zaś ogólny plan działania i jeśli widzi, że pewna czynność może być skuteczna, podejmuje ją. Dzięki temu działa również szybko.