Euro nie ma przyszłości

Polityczne myślenie życzeniowe nie może przesłaniać nam ekonomicznych faktów. Europejska wspólnota walutowa nie ma przyszłości – przekonuje Thilo Sarrazin.

Skrót artykułu

Jakie to uczucie być największym niemieckim prowokatorem?
Ale chyba nie chce mi pan powiedzieć, że burza medialna wokół książek „Niemcy same się likwidują” i „Europa nie potrzebuje euro” była dla pana zaskoczeniem. Musiał pan przecież zdawać sobie sprawę, że pisząc o tym, jak wraz z napływem imigrantów z krajów muzułmańskich obniża się poziom inteligencji niemieckiego społeczeństwa (to jedna z tez zawartych w pierwszej książce – red.), łamie pan zasady politycznej poprawności. Przecież wiedział pan, że z powodu nazistowskiej przeszłości w powojennych Niemczech o zagadnieniach etnicznych zwykło się rozmawiać z dużo większą wstrzemięźliwością.
A czy nie było tak, jak mówią pana krytycy? Że Thilo Sarrazin już jako polityk (patrz biogram – red.) uwielbiał być w centrum zainteresowania mediów. I gdy przestał być czynnym politykiem, chciał tę popularność utrzymać, pisząc prowokacyjne książki wieszczące upadek strefy euro i zniszczenie Niemiec przez napływ imigrantów?
A nie lepiej było napisać te książki w odwrotnej kolejności? Czyli zacząć od fachowej krytyki sprzeczności tkwiących w projekcie wspólnej europejskiej waluty. Do tego uprawnia pana to, że jest pan ekonomistą. A dopiero później wdawać się w kontrowersyjne rozważania spoza pańskiej działki, a dotyczące tureckich imigrantów i ich rzekomej niższości od reszty niemieckiego społeczeństwa?
Kiedy dokładnie pan zauważył, że euro to zły pomysł?
Jaki?
Uważa pan, że trzeba było zostawić Greków sobie samym?
Dla pana integracja europejska to projekt tylko ekonomiczny. I kiedy przestaje się opłacać, należy zacząć go zwijać. A co z jego politycznym wymiarem? Odmawiając, i to w tak kategoryczny sposób, pomocy Grekom i innym, chyba pan o tym zapomina.
Obecna kanclerz Angela Merkel jest zupełnie innego zdania. Ona do znudzenia powtarza: jeśli upadnie euro, upadnie Europa.
Przepraszam, że przerywam, ale wydaje mi się, że ucieka pan od sedna sprawy. Merkel mówiącej „jeśli upadnie euro, upadnie Europa” chodziło przecież o czasy współczesne. I o to, że rozpad Eurolandu uruchomi procesy niszczące od środka całą Unię.
Czyli pańskim zdaniem Unia Europejska może funkcjonować nawet w sytuacji, w której obszar wspólnego pieniądza by się rozleciał?
No tak, ale do tego stanu rzeczy nie ma już powrotu.
Jak powinno wyglądać takie wycofywanie się z projektu wspólnej waluty. Załóżmy, że dzwoni do pana Angela Merkel i mówi: „Thilo, poddaję się. Nie dam rady dłużej walczyć o przetrwanie euro. Co radzisz?”.
To okrutne ultimatum. Ceną mogą być przecież szturm na banki i hiperinflacja.
Załóżmy, że tak się stanie. Szczerze wątpię, czy Niemcy wyszliby na tym najlepiej.
Stracilibyście masę korzyści, które Niemcy czerpią z istnienia obszaru wspólnej waluty.
A może bez strefy euro rozwijalibyście się jeszcze wolniej? Musieliście przecież przetrawić kosztowne zjednoczenie kraju.
Waszą gospodarkę napędzał i napędza głównie eksport. A skoro tak, to istnienie wspólnej waluty pomagało waszym eksporterom. Gdybyście mieli nadal swoją markę, to ich produkty byłyby pewnie droższe.
To z powodu kryzysu.
A nie boi się pan, że opowiadając takie rzeczy, nadmiernie upraszcza pan sprawę? I obsługuje przy okazji pewien stereotyp, za pomocą którego wielu Niemców lubi sobie tłumaczyć cały obecny kryzys. Ten stereotyp głosi, że winni są ci leniwi południowcy. A my, pracowici Niemcy, nie mamy sobie absolutnie nic do zarzucenia.
Czy idea solidarności europejskiej nie jest takim argumentem?
Ale akurat w tych krajach, które pan wymienił, hasło solidarności społecznej jest częścią porządku politycznego. A realizuje się poprzez redystrybucję pieniędzy od bogatszych do biedniejszych oraz rozbudowane państwo dobrobytu. Dlaczego uważa pan, że ten mechanizm nie może znaleźć zastosowania w ramach europejskiej federacji państw?
Tak pana słucham i nie mogę się nadziwić, dlaczego od wielu lat jest pan wpływowym członkiem SPD.
Z paru powodów. Po pierwsze, zastanawiam się, gdzie się podziała pańska lewicowa dusza socjaldemokraty? Powinien być pan raczej w neoliberalnej FDP.
Po drugie, niemieccy socjaldemokraci co najmniej od czasów Willy’ego Brandta zawsze pod niebiosa wychwalają integrację europejską. Powtarzają też na każdym kroku, że Niemcy z powodu swojej historii mają w Europie specjalną rolę do odegrania.
Od czasu drugiej wojny światowej każdy niemiecki polityk poruszający się w przestrzeni publicznej musiał się podpisać pod zdaniem, że RFN nigdy nie zejdzie z europejskiego kursu. To dziedzictwo dwóch wojen światowych, które były przecież spowodowane tym, że Niemcy na własną rękę szukały swojego miejsca w geopolitycznym porządku. Czy dobrze rozumiem, że pan chciałby z tą zasadą zerwać?
Gdy w 2010 r. opublikował pan swoją bestsellerową książkę „Niemcy same się likwidują”, stał się pan postacią niezwykle popularną. Pojawiały się nawet sondaże, w których hipotetyczna Partia Thilo Sarrazina zgarniała jedną piątą głosów. Nie korciło pana wtedy, by wrócić do polityki?
Na niemieckiej scenie politycznej pojawiła się nowa partia Alternatywa dla Niemiec (AfD). Jej główne hasła są jakby wprost wyjęte z pańskiej książki „Europa nie potrzebuje euro”. We wrześniu zabrakło im naprawdę niewiele, by wejść do Bundestagu. Zamierzają poprawić ten wynik przy okazji następnych wyborów do Parlamentu Europejskiego. Kibicuje im pan?