Donald Trump po raz kolejny podważył sens istnienia NATO, sugerując możliwość wycofania Stanów Zjednoczonych z Sojuszu. Wypowiedzi amerykańskiego prezydenta zbiegają się z napięciami wokół konfliktu na Bliskim Wschodzie oraz rosnącymi różnicami między USA a europejskimi sojusznikami.
Prezydent USA Donald Trump w rozmowie z brytyjskim dziennikiem „The Telegraph” ostro zakwestionował wartość Sojuszu Północnoatlantyckiego. Określił NATO mianem „papierowego tygrysa”, podkreślając, że od lat miał wątpliwości co do jego realnej skuteczności i wiarygodności.
— Nigdy nie dałem się przekonać NATO. Zawsze wiedziałem, że to papierowy tygrys — stwierdził Trump, dodając, że podobną ocenę, jego zdaniem, podziela również Władimir Putin.
Najbardziej kontrowersyjny fragment wypowiedzi dotyczył jednak przyszłości amerykańskiego członkostwa w Sojuszu. Trump przyznał, że poważnie rozważa wycofanie Stanów Zjednoczonych z NATO, co stanowiłoby bezprecedensowy krok w historii powojennego systemu bezpieczeństwa.
Spór o Iran i brak wsparcia sojuszników
Bezpośrednim powodem ostrych słów amerykańskiego prezydenta jest postawa państw europejskich wobec konfliktu USA i Izraela z Iranem. Waszyngton oczekiwał wsparcia militarnego i logistycznego, jednak kluczowi sojusznicy odmówili zaangażowania.
Szczególnie istotna była kwestia operacji w rejonie cieśniny Ormuz, strategicznego szlaku transportu ropy naftowej. Według doniesień zachodnich mediów Stany Zjednoczone zabiegały o udział europejskich państw NATO w działaniach mających na celu zabezpieczenie tego obszaru. Spotkały się jednak z odmową.
Decyzje poszczególnych krajów dodatkowo zaostrzyły napięcia. Włochy nie wyraziły zgody na wykorzystanie bazy lotniczej na Sycylii bez wcześniejszych ustaleń. Hiszpania zamknęła swoją przestrzeń powietrzną dla amerykańskich operacji związanych z Iranem, natomiast Francja odmówiła transportu uzbrojenia dla Izraela przez swoje terytorium.
Te działania zostały w Waszyngtonie odebrane jako brak solidarności sojuszniczej.
NATO jako „ulica jednokierunkowa” w ocenie USA
W podobnym tonie wypowiedział się sekretarz stanu Marco Rubio, który zapowiedział konieczność ponownej oceny relacji Stanów Zjednoczonych z NATO.
— Musimy sprawdzić, czy Sojusz nie stał się ulicą jednokierunkową — podkreślił Rubio w rozmowie z Fox News.
Według szefa amerykańskiej dyplomacji NATO przez lata dobrze służyło interesom USA, jednak obecnie pojawiają się poważne wątpliwości. Wskazał, że Stany Zjednoczone nadal gwarantują bezpieczeństwo Europie, natomiast w sytuacjach, gdy same potrzebują wsparcia, napotykają na ograniczenia, w tym odmowy dostępu do baz wojskowych czy przestrzeni powietrznej.
Departament Stanu zapowiedział, że po zakończeniu obecnego konfliktu wszystkie te kwestie zostaną szczegółowo przeanalizowane.
Możliwe konsekwencje dla bezpieczeństwa międzynarodowego
Sugestia wycofania Stanów Zjednoczonych z NATO, nawet jeśli na razie ma charakter politycznej deklaracji, wywołuje poważne obawy wśród analityków i polityków po obu stronach Atlantyku.
USA pozostają kluczowym filarem Sojuszu – odpowiadają za największą część jego potencjału militarnego, w tym odstraszanie nuklearne. Ewentualne ograniczenie zaangażowania Waszyngtonu mogłoby znacząco osłabić zdolności obronne NATO i zmienić układ sił w Europie.
W kontekście trwającej wojny w Ukrainie oraz napięć z Rosją, takie sygnały mogą być interpretowane jako osłabienie jedności Zachodu. Nie bez znaczenia jest również fakt, że wypowiedzi Trumpa pojawiają się w momencie, gdy Rosja intensyfikuje działania militarne i polityczne w regionie.
Jednocześnie część ekspertów zwraca uwagę, że retoryka amerykańskiego prezydenta może być elementem strategii negocjacyjnej, mającej na celu wymuszenie większego zaangażowania Europy w kwestie bezpieczeństwa.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu