Archiwa wielkich pisarzy: W poszukiwaniu Graala

Ukazującą się właśnie nakładem wydawnictwa Krytyki Politycznej pełną wersję „Pamiętnika” Władysława Broniewskiego wydawca i edytor publikacji Maciej Tramer określają mianem tekstu, który przez dziesięciolecia obrósł legendą. Przez lata swoje zapiski z czasów młodzieńczych sam Broniewski czytywał jedynie wybiórczo i wyłącznie garstce najbardziej zaufanych przyjaciół. W latach 60. ubiegłego wieku krótkie fragmenty „Pamiętnika” drukowały „Polityka”, „Miesięcznik Literacki” i „Poezja”, wersję w dużym stopniu okrojoną wydano w 1984 roku. Ale jak przekonuje Maciej Tramer, publikacje wcześniejsze jedynie podsyciły niezdrową ciekawość czytelników, wywołując spekulacje na temat polityczno-obyczajowych sensacji, jakie mogłyby wywołać nieznane dotąd partie zapisków. Maciej Tramer podkreśla, jak bardzo kontrowersyjne w rozmaitych kręgach mogły okazać się polityczne refleksje i spostrzeżenia zawarte w „Pamiętniku”. „Broniewski pisze o udziale w wojnie polsko-rosyjskiej, wcześniej wspomina o konflikcie polsko-ukraińskim, o którym zresztą do tej pory niechętnie się mówi. Fragmenty dotyczące udziału Broniewskiego na Wołyniu na przełomie 1918 i 1919 roku, kiedy poeta jednoznacznie określa swoją rolę jako okupanta, pacyfikującego Wołyń, nawet dzisiaj mogą okazać się kontrowersyjne w obliczu tego, jak patrzy się na to, co na Wołyniu działo się później” – przekonuje.