Budżetowe instytucje do poprawki

Nowelizacja, podpisana jako ostatnia ustawa przez odchodzącego prezydenta Bronisława Komorowskiego, jest odpowiedzią na wyniki kontroli NIK z maja 2014 r. – „Funkcjonowanie instytucji gospodarki budżetowej”. Izba zwróciła w nich uwagę na to, że instytucje gospodarki budżetowej, które zastąpiły (od 2010 r.) wcześniej funkcjonujące gospodarstwa pomocnicze, nie przyczyniły się do poprawy efektywności i przejrzystości finansów publicznych, mimo że taki był cel tej zmiany. Mało tego, zastąpienie gospodarstw nowymi instytucjami gospodarki budżetowej doprowadziło do pogorszenia efektywności działalności tych jednostek. Najwyższa Izba Kontroli przyznała też, że większość instytucji nie jest zdolna do samofinansowania, w większości nastąpiło uszczuplenie majątku. Ponadto nie wykonują one zadań dla podmiotów zewnętrznych czy też innych jednostek budżetowych, a skupiają się niemal wyłącznie na obsłudze organów założycielskich. Innymi słowy, instytucje gospodarki budżetowej nie spełniły zakładanych celów. Krytykowane wcześniej (do końca 2009 r.) gospodarstwa pomocnicze, zaliczane do tzw. gospodarki okołobudżetowej, funkcjonowały lepiej niż instytucje, które je zastąpiły. NIK zwróciła w wynikach kontroli uwagę również na to, że przepisy dotyczące instytucji są nieprecyzyjne. Przykładowo ustawa z 27 sierpnia 2009 r. (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.) o finansach publicznych nie zdefiniowała pojęcia środków z poprzedniego okresu, o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi obecnie, że koszty instytucji gospodarki budżetowej mogą być ponoszone tylko w ramach posiadanych środków finansowych obejmujących uzyskane przychody oraz środki z poprzedniego okresu. W efekcie instytucje różnie interpretowały pojęcie środków z poprzedniego okresu. Nowelizacja proponuje doprecyzowanie go, aby było jednolicie interpretowane.