Na pierwszych kartach swego sławnego eseju O wolności John Stuart Mill ujmuje wolność zrzeszania się jako konstytutywny element ludzkiej wolności, pisząc o „swobodzie łączenia się w każdym celu nie przynoszącym szkody innym”. Czy można więc przymuszać obywateli do zrzeszania się? Czy nie jest to zaprzeczenie wolności? Czy obowiązujący stan prawny, reglamentujący przynależność do wielu organizacji zawodowych, nie narusza konstytucyjnej wolność jednostki do swobodnego wyboru i wykonywania zawodu.
Liczne utrudnienia w wykonywaniu ważnych społecznie zawodów, w szczególności nieuzasadniony konstytucyjnie wymóg obowiązkowej przynależności do samorządu zawodowego oraz pozostająca w ich dyspozycji sankcja dożywotniego pozbawienia prawa do wykonywania zawodu, pozostają w sprzeczności z przyrodzonym prawem człowieka do zrzeszania się. Prawo to nie może być bowiem równoznaczne z przymusem przynależności do stowarzyszenia.
Prawnicy, farmaceuci i... weterynarze
Trzy ustawy, regulujące podstawy wykonywania zawodów radcy prawnego, adwokata i rzecznika patentowego wprowadzają ów sprzeczny z zasadą wolności zasadę obowiązek przynależności do samorządu. Do samorządu zawodowego radców prawnych, adwokatów i rzeczników patentowych muszą też należeć odpowiedni aplikanci. Także ustawa o biegłych rewidentach i ich samorządzie wyraźnie nakazuje obowiązkową przynależność do samorządu zawodowego. Art. 7 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych nakazuje osobom wykonującym te zawody przynależenie do struktur samorządu zawodowego, zaś art. 12 ustawy o izbach lekarskich nakazuje osobom wykonującym zawód lekarza przynależenie do struktur samorządu zawodowego (okręgowych izb lekarskich). Obowiązkowa jest wreszcie przynależność lekarzy weterynarii do okręgowej izby lekarsko-weterynaryjnej, farmaceutów do okręgowej izby aptekarskiej, diagnostów laboratoryjnych do ich samorządu zawodowego. Także osoby wykonujące zawód psychologa i psychologowie-stażyści stają się członkami samorządu psychologów z mocy prawa, a przynależność doradców podatkowych do Krajowej Izby Doradców Podatkowych jest obowiązkowa. Osobom wykonującym zawód architekta, inżyniera budownictwa i urbanisty ustawa nakazuje przynależenie do struktur samorządu zawodowego. To samo dotyczy kuratorów sądowych. Wszystkie te zawody, a jest ich w sumie ok. 20 nie mogą być wykonywane poza obowiązkowymi strukturami samorządów zawodowych w charakterze tz.w . freelancera, ani też nie mogą być wykonywane w ramach alternatywnego, konkurencyjnego stowarzyszenia.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.