Jak można ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych

Wniosek o zwolnienie od kosztów składa się na urzędowym formularzu. Wniosek rozpatruje wojewódzki sąd administracyjny, przed którym sprawa się toczy. Strona, która nie ma miejsca zamieszkania, pobytu lub siedziby na obszarze właściwości sądu, o którym mowa, może złożyć wniosek w innym wojewódzkim sądzie administracyjnym. Wniosek ten przesyła się niezwłocznie do sądu właściwego. Z jednej strony, jest to niewątpliwie ułatwienie dla podmiotu, która ubiega się o przyznanie zwolnienia od kosztów. Z drugiej jednak strony, takie uprawnienie może powodować dodatkową przewlekłość toczącego się postępowania.

Wniosek o zwolnienie od kosztów powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W przypadku gdy sąd uzna, że oświadczenia strony zawarte we wniosku okażą się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego, wzywa stronę do jego uzupełnienia. To na wnioskującym spoczywa ciężar wykazania braku możliwości pokrycia kosztów postępowania. W przypadku gdy strona nie uzupełni braków formalnych lub nie złoży wniosku na urzędowym formularzu, pozostawia się go bez rozpoznania. Zwolnienie od kosztów może polegać na całkowitym zwolnieniu od kosztów bądź na zwolnieniu częściowym. W sytuacji gdy postanowienie sądu administracyjnego nie określa zakresu zwolnienia od kosztów, przyjmuje się, iż strona została całkowicie zwolniona od kosztów, jak również ponoszenia wydatków.