POZ

Niemal 3,5 mln osób w Polsce żyje z cukrzycą, a szczególnie niepokojący wzrost zachorowań widać wśród dzieci i młodzieży – wynika z najnowszych danych NFZ. Choć nowoczesne terapie skutecznie wydłużają życie pacjentów, styl życia napędza falę nowych diagnoz. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne wprowadza zaktualizowane wytyczne kliniczne, a eksperci apelują o zmianę podejścia w POZ.

69,74 mln zł winien jest Narodowy Fundusz Zdrowia poradniom podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) za nadwykonania w opiece koordynowanej za leczenie przewlekle chorych pacjentów. W dodatku na rok 2026 przyznał im o wiele niższe kontrakty, choć chorych, którzy zamiast u specjalistów leczą się w POZ, przybywa z każdym rokiem.

„Proszę zadzwonić jutro” — taką odpowiedź słyszą pacjenci, którym nie udało się zapisać do lekarza rodzinnego. Rzecznik Praw Pacjenta przypomina, jak powinna działać rejestracja, a wspólnie z organizacjami lekarzy przygotował rekomendacje dotyczące ustalania terminów wizyt. Z dokumentu wynika też, kto powinien rozstrzygać wątpliwości dotyczące pilności zgłoszenia.

Od zera do 10 zł miesięcznie dostało od Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) na powierzony budżet diagnostyczny 156 poradni podstawowej opieki zdrowotnej.

W województwie, w którym nie ma schronów, trudno zapewnić pacjentom bezpieczeństwo w razie ataku rakietowego - zauważają lekarze rodzinni z Lubelszczyzny. I oczekują od rządzących zabezpieczenia na wypadek ataku: folii antyodłamkowej, agregatów prądotwórczych i starlinków.

Koniec z prowizorką w polskich szpitalach i tzw. lekarzami walizkowymi. Od stycznia 2027 roku kluczowe operacje ortopedyczne i urologiczne wykonają wyłącznie oddziały z pełnym zapleczem na miejscu. NFZ wprowadza rewolucyjne zmiany, które mają uderzyć w fuszerkę i drastycznie zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów.

Ubywa poradni podstawowej opieki zdrowotnej, również na terenach wykluczonych komunikacyjnie. Lekarze alarmują, że lecznice są wchłaniane przez duże sieci medyczne, co może doprowadzić do ich monopolu. I sugerują, że POZ zasługuje na ustawę na wzór „Apteki dla aptekarza”.

Trudniejszy dostęp do lekarza rodzinnego, a nawet zamykanie małych praktyk – przed takim scenariuszem ostrzegają lekarze rodzinni. Protestują przeciw projektowanym zmianom w POZ i wskazują mechanizm, który ich zdaniem może szczególnie mocno uderzyć w przychodnie poza dużymi miastami. Sprawdzamy, skąd ten alarm i co nowe zasady mogą oznaczać dla pacjentów.

Zaproponowany przez NFZ sposób rozliczania podstawowej opieki zdrowotnej ma premiować lepsze wyniki. Zdaniem świadczeniodawców projekt idzie jednak w przeciwnym kierunku: przewiduje obniżanie finansowania za niespełnienie odgórnie ustalonych progów, nawet gdy wynik nie zależy od personelu medycznego.

NFZ chce od 1 października 2026 r. wprowadzić nowe zasady oceny POZ, w których znaczenie będą miały m.in. zgłaszalność pacjentów na profilaktykę, teleporady i wizyty domowe. Jeśli placówka nie osiągnie określonych wyników, może dostać mniej pieniędzy, dlatego lekarze rodzinni ostro krytykują projekt i ostrzegają przed konsekwencjami dla pacjentów.

Narodowy Fundusz Zdrowia szykuje rewolucję w wycenie świadczeń w podstawowej opiece zdrowotnej. Od października jakość pracy przychodni ma być powiązana z systemem kar finansowych. Lekarze ostrzegają: pomysł jest absurdalny, bo obniży finanse placówek za decyzje, na które wpływ mają sami pacjenci. W efekcie stracą nie tylko przychodnie ale i chorzy.

Narodowy Fundusz Zdrowia rozdzielił ponad 420 mln zł dla 1228 placówek POZ w całej Polsce. Pieniądze mają pójść na sprzęt, IT, remonty i rozwój opieki koordynowanej, czyli leczenia bliżej pacjenta, bez odsyłania go od drzwi do drzwi. Dla części przychodni grant wynosi 300 tys. zł, dla większych 450 tys. zł albo 600 tys. zł, a placówki po powodzi mogły dostać nawet ok. 840 tys. zł.

Przychodnie POZ mają obowiązek zapewnić realną, a nie tylko teoretyczną możliwość rejestracji telefonicznej. Potwierdził to też niedawny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd nie miał wątpliwości, że brak drożności linii telefonicznych stanowi naruszenie zbiorowych praw pacjentów, a placówki medyczne nie mogą zasłaniać się problemami kadrowymi.

Po kilku latach uspokojenia pacjenci zaczynają tracić cierpliwość. Z danych, które otrzymaliśmy z Narodowego Funduszu Zdrowia, wynika, że liczba skarg na ochronę zdrowia wzrosła w zeszłym roku o 11 proc. To odwrócenie pozytywnego trendu obserwowanego wcześniej.

Wielu pacjentów wciąż słyszy w gabinecie: „Proszę iść do specjalisty”. Tymczasem w 2026 roku lekarz rodzinny może zlecić ponad sto badań finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia – od morfologii i TSH, przez USG i RTG, aż po gastroskopię, kolonoskopię i test przesiewowy w kierunku HIV. To nie jest dobra wola lekarza. To świadczenia gwarantowane.

Od 20 stycznia 2026 roku w placówkach Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ) zaczęły obowiązywać nowe przepisy Narodowego Funduszu Zdrowia. Reforma ma na celu zmotywowanie przychodni do realnego wdrażania opieki koordynowanej. Dla jednych placówek oznacza to dodatkowe fundusze – nawet 9000 zł miesięcznie – dla innych dotkliwe sankcje finansowe.

Od 20 stycznia 2026 r. w przychodniach POZ zaczęły obowiązywać nowe zasady, które dla części placówek oznaczają realne pieniądze – nawet 9000 zł miesięcznie – a dla innych ryzyko dotkliwych kar. Choć zmiana dotyczy systemu finansowania, jej skutki szybko wyjdą poza gabinety dyrektorów i księgowych. Pacjenci mogą odczuć ją w dostępie do badań, liczbie wizyt i sposobie prowadzenia leczenia.