polskie elektrownie jądrowe

Zgodnie z zatwierdzonym mechanizmem, wysokość wsparcia dla elektrowni na Pomorzu będzie niezależna od jej produkcji. Celem – jak wyjaśnia Komisja Europejska w odpowiedzi na pytania DGP – jest zmotywowanie jej do zachowań rynkowych, które podejmowałaby, gdyby pomocy państwa nie było.

Zgodnie z wykładnią Komisji Europejskiej elektrownie jądrowe nie powinny wytwarzać energii, kiedy ceny na rynku spadają poniżej ich kosztów eksploatacji. Takich godzin w roku ma być coraz więcej. Finansowym kołem ratunkowym dla polskiej inwestycji na Pomorzu w takim scenariuszu może okazać się możliwość handlu skupowanymi z rynku nadwyżkami prądu z OZE.

The second half of the 2020s will be a turning point for major investments in Poland. Construction works will begin on a new transfer airport, a high-speed railway line, a nuclear power plant, and further investments in seaports.

Mimo coraz częściej deklarowanej woli wykorzystania szansy dla krajowego przemysłu w bezpośrednim otoczeniu inwestycji na Pomorzu nie milkną obawy, czy obietnice przełożą się na rzeczywistość. Ich testem będzie ostateczny kształt negocjowanej obecnie z amerykańskim konsorcjum Westinghouse-Bechtel umowy na budowę elektrowni.

Na Pomorzu startują pierwsze techniczne prace szykujące grunt pod przyszłą elektrownię atomową. Przygotowania powinny zakończyć się za trzy lata wylaniem tzw. pierwszego betonu jądrowego. Ale kluczowe kamienie milowe i najpoważniejsze źródła ryzyka dla terminowej realizacji inwestycji – przypieczętowanie finansowania i warunków realizacji elektrowni – są jeszcze przed nami.

Projekt elektrowni jądrowej Paks II, realizowany we współpracy z Rosjanami, ma kłopoty. Problem w tym, że wytoczone wobec niego argumenty prawne mają zastosowanie także do polskiego projektu i przyjętych zasad współpracy z Amerykanami.

Polska coraz bliżej uzyskania zgody Komisji Europejskiej na dofinansowanie budowy pierwszej elektrowni jądrowej. Minister energii Miłosz Motyka podkreśla, że rozmowy prowadzone w Brukseli wskazują na duże szanse powodzenia jeszcze w tym roku. Budowa elektrowni w Lubiatowie-Kopalino obejmuje trzy bloki w technologii AP1000, a pierwszy z nich ma rozpocząć pracę komercyjną w 2036 r.

Szersza oferta dla polskiego przemysłu to sedno zmian w rządowym programie energetyki jądrowej. Publikacji oczekiwanego od miesięcy dokumentu towarzyszą pytania, czy na drodze do realizacji strategii nie stanie kalendarz polityczny.

Polskie Elektrownie Jądrowe będą musiały doprecyzować zasady liczenia local content, czyli udziału polskich firm w łańcuchu dostaw dla inwestycji, i pilnować ich egzekwowania od amerykańskich partnerów. Dziś niekoniecznie uważają to za priorytet.

Rząd i inwestor zapewniają, że porozumienie przyniesie bardziej partnerskie niż dotąd relacje z amerykańskim konsorcjum i korzystniejsze dla Polski zasady rozliczeń pracy partnerów. Donald Tusk mówi o nowym impecie w polsko-amerykańskiej współpracy przy inwestycji na Pomorzu. Największe wyzwania są jednak przed nami.

Dzisiaj została podpisana umowa pomostowa (Engineering Development Agreement) między Polskimi Elektrowniami Jądrowymi (PEJ) a konsorcjum Westinghouse-Bechtel. Jak podkreślają PEJ, dokument ten ma zapewnić utrzymanie najwyższych standardów technologicznych i bezpieczeństwa. Prace budowlane mają rozpocząć się w 2028 r.

Pierwsze uwagi Brukseli w sprawie polskich planów na sfinansowanie elektrowni na Pomorzu zapowiadają długie i trudne negocjacje warunków realizacji projektu. Według KE rząd powinien zacisnąć pasa i zostawić więcej miejsca siłom rynkowym.

Elektrownia atomowa w Polsce. Z informacji DGP wynika, że koszt wdrożenia amerykańskiej technologii jądrowej jest obecnie o ok. 70 proc. wyższy niż wynikało to z niewiążącej oferty Westinghouse przedstawionej polskiemu rządowi w 2022.

Uruchomienie procedury zmierzającej do podniesienia kapitału zakładowego będzie mogło nastąpić dopiero w momencie, gdy Komisja Europejska wyda zgodę na pomoc publiczną i z uwzględnieniem określonych przez nią zasad.

Pierwsza faza prac nad rządowym projektem jądrowym, która na dobre zaczęła się w drugiej kadencji rządów PiS pod kierunkiem Piotra Naimskiego, miała prostą i pragmatyczną filozofię. Bezwzględnym priorytetem było przełamanie unoszącej się przez lata nad planami atomowymi aury imposybilizmu. 

Przedsięwzięcia związane z atomem, które za poprzedniej władzy znajdowały się poza programem rządowym, ale mogły liczyć na wsparcie polityczne, są w stanie zawieszenia. A zbliża się czas decyzji.

Bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna – te argumenty mogą zostać wykorzystane w grze o ochronę pozycji elektrowni jądrowych przed nadpodażą energii ze źródeł odnawialnych. Wątpliwe jednak, czy przyjmie je Bruksela.

Kapitał spółki budującej elektrownię jądrową na Pomorzu zostanie zwiększony o 60 mld zł. O tym, jak będzie wyglądał dalszy montaż finansowy dla atomu, dalej wiadomo niewiele.

Rząd już wie, że uruchomienie pierwszego reaktora w 2035 r. to najbardziej optymistyczny scenariusz.