palenie papierosów

1 września 2025 roku przyniósł palaczom i sprzedawcom w Polsce rewolucję cenową. E-papierosy, które do tej pory kosztowały kilkadziesiąt złotych, nagle zdrożały nawet trzykrotnie. Powód? Wprowadzenie obowiązkowych banderol i akcyzy. Jeszcze przed wejściem zmian w życie sklepy przeżywały prawdziwe oblężenie – klienci wykupywali zapasy, chcąc uniknąć wyższych cen.

Czy Polska i Europa zmierzają w stronę przyszłości wolnej od papierosów? W jaki sposób tego dokonać i jak dziś radzą sobie z problemem poszczególne kraje UE? Rozmawiali o tym eksperci podczas międzynarodowej dyskusji z okazji Światowego Dnia Bez Tytoniu.

O tym, że dym papierosowy szkodzi zdrowiu nie tylko palących, ale również osób przebywających w ich otoczeniu, wiedzą wszyscy. Często zdarza się, że palacze wychodzą na balkon, aby nie „truć” swoich domowników. Zapominają jednak o sąsiadach, którzy mogą w tym czasie wypoczywać na swoich tarasach. Co można zrobić z uciążliwym sąsiadem, który nie zwraca uwagi na innych lokatorów?

Do Kancelarii Ministerstwa Zdrowia wpłynęła petycja, której autorzy domagają się wprowadzenia zakazu palenia papierosów i e-papierosów na balkonach i w oknach budynków jednorodzinnych. – Zdrowie tysięcy mieszkańców bloków jest ważniejsze niż "przyjemność" kilku osób –argumentują.

Według raportu PAN z 2023 roku ponad 28 proc. dorosłych Polaków pali papierosy. Pomimo edukacji, odsetek ten stale rośnie. Uzależnienie od nikotyny zostało określone jako największy czynnik ryzyka chorób w Krajowym Planie Transformacji dla Zdrowia na lata 2022 – 2026. NFZ już od pewnego czasu prowadzi program skierowany dla palaczy, który ma na celu szybkie wykrywanie chorób odtytoniowych.

Palenie papierosów to nałóg, który jeszcze w ubiegłym wieku cieszył się ogromną popularnością. Wtedy też pracownikom przysługiwały dodatkowe przerwy. Ten, kto nie palił, nie mógł z nich korzystać. Jak to wygląda obecnie? Czy osobom palącym przysługuje „przerwa na papierosa”? Co na to Kodeks pracy? 

W ciągu dwóch ostatnich lat ilość osób palących papierosy w naszym kraju wzrosła o trzy procent. Nie pocieszajmy się, że to efekt napływu setek tysięcy Ukraińców: te dane dotyczą obywateli polskich. Rośnie liczba palaczy, rośnie sprzedaż klasycznych papierosów. Natomiast nie zmienia się jedno: brak kompleksowej i skutecznej wizji walki z paleniem. Polscy decydenci uznali, że wytyczne WHO, wedle których jednocześnie i tak samo ostro należy zwalczać zwykłe papierosy i alternatywne wyroby bezdymne, są cudownym panaceum na społeczną plagę. Jak widać – nie są. 

Napisy ostrzegające przed szkodliwością palenia muszą znajdować się na opakowaniach papierosów, a nie na przyciskach dystrybutorów, które umożliwiają ich sprzedaż – uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Coraz częściej w debacie publicznej poruszana jest tematyka redukcji szkód zdrowotnych związanych z paleniem, a refleksji poddaje się kolejne badania potwierdzających, że e-papieros jest o ok. 95 proc. mniej toksyczny od tradycyjnego i że może być pomocny w rzucaniu palenia.

W laboratoriach chemicznych poznańskiego eSmoking Instutute testowane są urządzenia i liquidy do e-papierosów. Instytut wniósł znaczny wkład w innowacyjność i bezpieczeństwo konsumentów w obrębie mechaniki i elektroniki użytkowej i może się pochwalić posiadaniem 6 patentów międzynarodowych (PTC). Na przestrzeni ostatnich pięciu lat w rozwój tej placówki badawczej zainwestowano ponad 12 mln złotych, a z rozwiązań pracujących w instytucie naukowców i konstruktorów urządzeń korzystają światowi producenci papierosów elektronicznych i produktów nikotynowych nowej generacji.

Przyjmowanie nikotyny - czy to w postaci tradycyjnych papierosów, czy e-papierosów - przez ojca wiąże się z większą tendencją do uzależnień, deficytami poznawczymi i zachowaniami lękowymi u potomstwa płci męskiej - odkryli naukowcy z Pensylwanii (USA).

Ilustracja przedstawiająca paczkę papierosów znanej konsumentowi marki niezawierająca odstraszających oznaczeń zdrowotnych jest niezgodna z przepisami, nawet jeśli nabywający ma możliwość zobaczenia tychże ostrzeżeń na opakowaniu tuż przed dokonaniem transakcji – orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

E-papierosy są reklamowane jako bezpieczniejsza alternatywa dla tradycyjnego dymka, ale wiele wskazuje na to, że to przyjemność obarczona konsekwencjami. Warto o tym pamiętać z okazji wejścia na polski rynek marki Juul, oskarżanej w USA o zapoczątkowanie nikotynowej epidemii wśród młodych

Według CBOS odsetek palących papierosy jest najniższy w historii badań. 26 proc. dorosłych Polaków pali papierosy – z tego co piąty regularnie, a co dwudziesty okazjonalnie. Popularność palenia zależy od płci. Palących mężczyzn jest więcej niż kobiet.

Pracodawca wyznaczył jedną palarnię dla pracowników palących papierosy tradycyjne i elektroniczne. Czy jego działanie jest zgodne z prawem?

Przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli nie można zakwalifikować jako choroby zawodowej, jeśli pracownik przez część życia palił tytoń, a objawy stwierdzono po roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Tak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

W 2016 r. na jednego mieszkańca przypadło 1891 wypalonych papierosów – po raz pierwszy od 2013 r. wzrosły wpływy akcyzowe. W ubiegłym roku statystyczny Polak wypalił aż o 425 sztuk papierosów więcej niż w 2015 r. – wynika z najnowszych danych GUS. – To największy skok w historii – uważają eksperci Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Do tego to drugi z rzędu rok wzrostów.

Drastyczne ostrzeżenia na opakowaniach papierosów nie odstraszyły klientów i nie doprowadziły do zahamowania sprzedaży wyrobów tytoniowych.

Palenie tytoniu zabija rocznie ponad 7 mln ludzi na świecie - alarmuje we wtorek Światowa Organizacja Zdrowia (WHO). Wzywa do wprowadzenia zakazu reklamowania papierosów i zwiększenia akcyzy na produkty tytoniowe.