marnowanie żywności

Święta to czas, który kojarzy się z obfitymi stołami i celebracją w gronie rodzinnym. Niestety, jest to okres, w którym ogromne ilości jedzenia trafiają do kosza. Jak pokazują badania, w Polsce w dniach 23–30 grudnia marnuje się aż 62 tysiące ton żywności, na każdego Polaka przypada 1,6 kilograma wyrzuconych produktów w 8 dni. Jak zmienić nasze podejście i uczynić święta bardziej zrównoważonymi?

Sprzedawcy protestują przeciwko planom pięciokrotnego wzrostu opłat za wyrzucane jedzenie. Producenci, choć ich regulacje te nie obejmą, również obawiają się strat.

Wzrost opłat za marnowanie żywności to jedna ze zmian, które znalazły się w założeniach do nowelizacji ustawy mającej przeciwdziałać temu zjawisku. Zdaniem ekspertów to dobry ruch.

W środę Parlament Europejski w Strasburgu przyjął wnioski mające na celu ograniczanie marnotrawstwa żywności i tekstyliów w całej UE. Posłowie przyjęli stanowisko w sprawie proponowanych zmian dotyczących odpadów 514 głosami za, przy 20 przeciw i 91 wstrzymujących się.

Znasz to? Ten jeden niedojedzony jogurt, który ukrył się tydzień temu w kącie lodówki. Albo pomarszczone ziemniaki, które zdążyły już wypuścić korzenie i teraz machają do Ciebie z szafki. 

Nie mówimy o tym, żeby w każdej gminie było stanowisko ds. niemarnowania żywności, ale warto, żeby ktokolwiek był wyznaczony do tych działań - mówi Katarzyna Lipka-Szostak, dyrektorka ds. edukacji i rozwoju Federacji Polskich Banków Żywności.

Wprowadzone w 2019 r. przepisy sprawdziły się, choć nie rozwiązały podstawowego problemu związanego z marnowaniem żywności w Polsce – wynika z opublikowanego wczoraj raportu NIK.

Każdego roku bezpowrotnie tracimy ponad 5 mln ton jedzenia, chociaż jednocześnie prawie 1,6 mln osób żyje w skrajnym ubóstwie. Wyrzucamy na śmietnik żywność niewykorzystaną w domach i zniszczoną w procesie produkcji, przechowywania i w handlu

Na podstawie przeprowadzonych w kwietniu 2021 roku przez Federację Polskich Banków Żywności (FPBŻ) badań metodą delficką, eksperci bardzo nisko ocenili możliwość ograniczenia do 2030 roku skali marnowanej żywności o połowę, do czego zobowiązała państwa członkowskie Unia Europejska. Tak niska ocena świadczy o konieczności podjęcia pilnych działań, które skutecznie przyspieszą ograniczanie marnotrawstwa żywności w Polsce. Wyzwanie to realizowane jest obecnie w ramach projektu PROM, którego zadaniem jest m.in. wskazanie możliwych rozwiązań w powyższym zakresie.

Jak dowodzą badania światowe, europejskie ale także polskie, w tym najnowsze badania zrealizowane w ramach projektu PROM m.in. przez zespoły badawcze Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytut Badawczego i Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, żywność marnuje się na każdym etapie łańcucha żywnościowego. To oznacza, że problem jest złożony, a jego rozwiązanie wymaga systemowego podejścia, dlatego tak ważne są nieustające wysiłki UE i państw członkowskich, by stworzyć kompleksowe regulacje. W związku z tym w ostatnim czasie prace legislacyjne nabrały tempa. Bo sam problem jest ogromny. W skali świata to prawie miliard ton wyrzucanej żywności, w Europie blisko 88 milionów ton, a w Polsce 5 milionów ton, co pociąga za sobą nie tylko koszty gospodarcze, ale także społeczne i środowiskowe.

W Polsce rocznie marnuje się ok. 9 mln ton żywności, a ok. 1,6 mln osób żyje w skrajnym ubóstwie. Wśród inicjatyw mających na celu przeciwdziałanie temu jest m.in. program Spiżarnia Caritas, przekazywanie żywności Federacji Polskich Banków Żywności oraz aplikacja Too Good To Go.

Promocja odpowiedzialnej konsumpcji i ograniczanie jej wpływu na środowisko poprzez przeciwdziałanie marnowaniu żywności to jeden z priorytetów polityki społecznej w Polsce – mówił w środę w rzymskiej siedzibie Międzynarodowego Funduszu Rozwoju Rolnictwa (IFAD) prezydent Andrzej Duda.

Ustawa o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności wprowadziła obowiązek nieodpłatnego przekazywania produktów spożywczych nieprzeznaczonych do sprzedaży organizacjom pozarządowym. Na co muszą zwracać uwagę przedsiębiorcy, których dotyczą te wymagania?

Już od najbliższej niedzieli właściciele sklepów, którzy będą wyrzucali jedzenie, zapłacą kary. Branża jednak jest dobrze przygotowana do nowych wymogów.

Organizacje zaangażowane w walkę z ubóstwem i niedożywieniem będą nadal wystawione na ciężką próbę. I to mimo że ustawa o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, która miała je wspomóc, czeka już tylko na publikację. Obowiązki nałożono bowiem w niej jedynie na sprzedawców. O samorządach nawet nie wspomniano. A bez ich pomocy nie da się należycie prowadzić dystrybucji dobrego jeszcze jedzenia do potrzebujących.

Nowe obowiązki dla przedsiębiorców prowadzących hipermarkety, markety, dyskonty i duże sklepy spożywcze. Wszystko po to, by marnowali oni mniej żywności.

Albo przekazanie żywności potrzebującym, albo sankcje finansowe – przewiduje uchwalona na ostatnim posiedzeniu Sejmu ustawa.

W całym łańcuchu produkcji, od rolnika do naszej lodówki, tracimy ponad 9 mln ton żywności. Każdego roku i od lat.