Legalna Kultura

 - Nie ma żadnej wątpliwości, że prawdziwe marzenia się spełniają, jeśli będziemy je realizować w zgodzie z zasadą 4P - z Michałem Urbaniakiem, polskim muzykiem jazzowym, kompozytorem, człowiekiem-orkiestrą, rozmawia Krzysztof Zwierzchlejski.

– W życiu nie ma przypadków. W życiu wszystko ma swoje miejsce – mówi Jarosław Boberek, aktor filmowy, telewizyjny, teatralny, a przede wszystkim dubbingowy, który użyczał głosu postaciom w ponad 600 filmach i serialach. Zanim przemówił głosem króla Juliana z „Madagaskaru”, planował nieco inną drogę życiową. Jaką? – z aktorem rozmawia Jolanta Tokarczyk.

GazetaPrawna.pl oraz Fundacja Legalna Kultura serdecznie zapraszają do udziału w przedświątecznym konkursie. Do wygrania m.in. zestaw książek noblistki Olgi Tokarczuk.

Jak co roku, na początku listopada, słynne poznańskie rogale podbijają serca miłośników słodkich wypieków. Przy okazji zbliżającego się dnia Świętego Marcina przyglądamy się przepisom kucharskim i odpowiadamy na pytania: czy prawo chroni stosowanie własnych przepisów i receptur? Czy ułatwia utrzymanie receptury w tajemnicy i chroni twórcę?

Od kilkunastu lat, internet jest zalewany treściami, które wykraczają poza ogólnie przyjęte normy debaty publicznej. Mowa nienawiści, "hejt" czy przypadki bezpośredniego wzywania do stosowania przemocy stały się stałym krajobrazem wielu sporów światopoglądowych (i nie tylko) oraz przyczyną ludzkich tragedii. Jak można walczyć z mową nienawiści w internecie?

Zapadł wyrok Sądu Najwyższego w głośnym i precedensowym sporze o naruszenie dóbr osobistych przez sposób pokazywania wyników wyszukiwania przez algorytm Google’a. Sąd wprawdzie zwrócił sprawę do sądu apelacyjnego, ale cały spór i poszczególne jego rozstrzygnięcia rzucają wiele światła na kwestie naruszeń dóbr osobistych w internecie.

– Życie muzyka nie jest proste. poziom jest zdecydowanie większy niż kiedyś, instrumenty są bardziej dostępne i łatwiej jest też nauczyć się na nich grać. Kiedyś byłem jednym z trzech właścicieli perkusji na osiedlu Chomiczówka i wszyscy się znaliśmy – z Sidneyem Polakiem rozmawiamy o płycie "3", związkach muzyki z ekonomią, serwisowaniu samego siebie i muzyce, która go inspiruje.

O czym myślał Marszałek Józef Piłsudski - człowiek, który po latach zaborów budował od podstaw polskie państwo? Gdybyśmy tylko mogli wejść do jego głowy i zobaczyć świat jego oczami... Choć brzmi to nieco surrealistycznie w 1935 roku podjęto taką próbę... po śmierci Piłsudskiego jego mózg został przekazany do badań profesorowi Maksymilianowi Rosemu, dyrektorowi Polskiego Instytutu Badań Mózgu w Wilnie. Co wyczytał z niego zespół profesora? Dowiemy się o tym z napisanej po badaniach monografii, którą można znaleźć w Polonie, największej w Polsce bibliotece cyfrowej, w której znajdują się skany "Mózgu Józefa Piłsudskiego". Legalna Kultura zainspirowana tą historią przygotowała wybór kluczowych utworów polskiej kultury z lat 1918-2018 w tegorocznej edycji Kultury Na Widoku.

– W pracy kieruję się intuicją. Choć zawsze przed zdjęciami staram się dobrze przygotować do roli intelektualnie i emocjonalnie, by wiedzieć wszystko o postaci, którą mam grać. Tego mnie właśnie nauczyła Joanna z Krzysztofem. Na planie jednak uruchamiam się w sposób, którego nawet ja nie jestem do końca świadoma. Po prostu puszczam strumień emocji i próbuję sprawić, żeby on bez fałszu przechodził przez postać. Nie mam żadnego innego, mądrego czy fachowego sposobu – o roli przypadków, wyborze drogi aktorskiej, pracy z Krzysztofem Krauze i Joanną Kos-Krauze oraz planach na przyszłość z Jowitą Budnik rozmawia Ryszard Jaźwiński.

Friedrich Nietzsche napisał kiedyś, że „życie bez muzyki jest błędem”. Tezę słynnego filozofa zdają się potwierdzać badania wskazujące, że nawet 90 proc. klientów preferuje robienie zakupów w miejscach, w których puszczana jest muzyka.

Uliczne reklamy nie mogą obyć się bez promocji literatury. Jest ona najczęściej reklamowana za pośrednictwem witryn księgarń. Wybrane publikacje są eksponowane większą niż standardową okładką, krótkimi recenzjami czy cytatami z treści danej książki. Ale czy tego typu działania pozostają w zgodzie z uprawnieniami twórców wynikającymi z przepisów prawa autorskiego i praw pokrewnych?

Chciałam, żeby to był film o tym, kim jesteśmy bez ról, które dobrze znamy oraz o tym, co nas określa. Co robimy, gdy tracimy funkcje społeczne – mówi Agnieszka Smoczyńska, reżyserka „Fugi”, która na 43. FPFF w Gdyni otrzymała Nagrodę za debiut lub drugi film oraz Nagrodę za zdjęcia.  Film zdobył również Kryształową Gwiazdę Elle oraz wyróżnienie Sieci Kin Studyjnych.

To multimedialny projekt, który rekomenduje ponad 800 utworów (filmów, muzyki, spektakli, ebooków i audiobooków) i prezentuje legalne źródła, w których są one dostępne. Celem jest promowanie świadomego uczestnictwa w kulturze i pokazanie bogactwa legalnych źródeł. Projekt jest skierowany do wszystkich odbiorców, niezależnie od wieku, gustu, zasobności portfela i miejsca zamieszkania.

– „Pianista" jest bardzo osobistym filmem. Opisuje rzeczy, które w pewnym sensie sam przeżyłem. To znaczy, że są w filmie sceny naprawdę z mojego życia. Oczywiście głównie to wspomnienia spisane przez Władysława Szpilmana, ale szczegóły i niektóre sytuacje są przeniesione dokładnie tak, jak je pamiętam z dzieciństwa w krakowskim getcie – z Romanem Polańskim o jego filmach, współpracy z Tadeuszem Łomnickim i Krzysztofem Komedą oraz przygotowywanej „Sprawie Dreyfussa" rozmawia Ryszard Jaźwiński.

–  Każdy projekt i kolejny album były dla mnie jak epoki historyczne - wyznaczyły kolejne etapy w moim, może krótkim, ale jednak dość skomplikowanym życiu. Jednak pierwsza płyta wydana pod moim nazwiskiem wyszła właśnie teraz. Robię coś od początku i buduję nową tożsamość. Czuję, że obrałam jakąś świeżą, nową drogę i to jest ekstra lekkie uczucie! – z Pauliną Przybysz rozmawiamy o zbliżającej się trasie koncertowej, drodze muzycznej i ulubionych artystach.

Film to taka paralela do życia, w którym zawsze jest co poprawiać, a wyobrażenie nie zawsze pokrywa się z rzeczywistością. Czasami zdarza się, że mam pretensję do samego siebie, że okres przygotowawczy mogłem lepiej wykorzystać, ale staram się robić wszystko, żeby tego uczucia nie odczuwać zbyt często, bo jest ono zwyczajnie nieprzyjemne i wstyd mi wtedy przed samym sobą. Jest moim wielkim marzeniem, żeby zagrać kiedyś rolę, z której będę całkowicie zadowolony i wtedy, w tym samym momencie, przestanę być aktorem – o warsztacie aktorskim, przygotowaniu do ról i przygodach na planach filmowych z Dawidem Ogrodnikiem rozmawia Ryszard Jaźwiński.

– Do roli komediowej podchodzę bardzo serio. Uważam, że takie role należy grać absolutnie na poważnie, podobnie jak największy dramat czy tragedię. Tylko wtedy jest szansa, że będzie to rola zabawna, przejmująca, ale przede wszystkim prawdziwa. W tym głównie tkwi sekret filmu – rozmawiamy z Arkadiuszem Jakubikiem, bohaterem sekcji "I Bóg stworzył aktora" na Festiwalu Dwa Brzegi, gdzie już od soboty 28 lipca będziemy mogli prześledzić jak hartował się jego wizerunek artystyczny.

Jakie stowarzyszenia w Polsce reprezentują twórców kultury? W których przypadkach należy zwracać się do nich, by uzyskać licencję na odtwarzanie utworu, a kiedy publiczne korzystanie z cudzej twórczości nie wymaga zgody organizacji zbiorowego zarządzania?

Chyba wchodzę teraz w trudny okres zawodowego dojrzewania. Sporo już umiem, ale to jeszcze czas poszukiwań. Na pewno nie myślę o przedwczesnej emeryturze - z Julią Kijowską, zdobywczynią Nagrody im. Zbyszka Cybulskiego i Nagrody Szwedzkiego Instytutu Filmowego, o dokonaniach aktorskich i najbliższych filmowych wyzwaniach rozmawia Ryszard Jaźwiński.