historia

Dobre relacje między Polakami a Niemcami trzeba budować, nie zaś o nie walczyć - mówi Hanna Radziejowska, szefowa instytutu Pileckiego w Berlinie, historyk, menedżerka kultury, kuratorka i współautorka wielu programów muzealnych oraz kulturalno-historycznych.

Energia elektryczna napędza świat. Gdy więc drożeje lub znika, natychmiast zaczynają się problemy. Tak jak w Libanie, gdzie na początku października zabrakło pieniędzy na kupno oleju opałowego dla dwóch elektrowni zapewniających prąd całemu krajowi. I przez weekend musiano się tam bez niego obejść.

Rosja, mając mocarstwową czkawkę, jest jednocześnie niechlujna, jeśli chodzi o mapy – a one są kluczem do wyobrażenia sobie imperium. Raz na jakiś czas wybucha afera, bo obwodu kaliningradzkiego nie ma na mapie - mówi Paulina Siegień, dziennikarka, tłumaczka, etnografka, rosjoznawczyni i filolożka. Współpracuje z Krytyką Polityczną oraz Kolegium europy Wschodniej im. Jana nowaka-Jeziorańskiego. 

Irmgard F. ma 96 lat. Była sekretarką obozu w Stutthof. Utworzono go na anektowanych terenach wolnego miasta Gdańska. Obóz działał od 2 września 1939 r. Pod tym względem był wyjątkowy. Funkcjonował najdłużej ze wszystkich niemieckich, nazistowskich obozów zagłady na terenie dzisiejszej Polski. Polacy byli tu drugą – po Żydach – grupą narodowościową poddawaną eksterminacji przez Niemców. Dyrektor zwykł mawiać, że „jedyna droga do wolności wiedzie przez krematorium”. W oficjalnej korespondencji KL Stutthof nazywano jednak pluszowo: Obóz Jeńców Cywilnych Stutthof, Obóz Jeńców Stutthof, Obóz Koncentracyjny Stutthof, Zbiorczy Obóz Jeńców Stutthof. Techniczna nazwa bez zbędnych emocji. Irmgard jest współodpowiedzialna za śmierć 11 tys. ludzi. Jej proces ma zostać wznowiony 19 października. Dziś żyje na wolności.

Rosja nowożytna jest narracją o krzywdzie, cierpieniu i skrajnej, eksploatacyjnej i całkowicie amoralnej dominacji silniejszych nad słabszymi.

- Próba stworzenia kultury pamięci symbolicznej nie zastąpi materialnej podstawy pojednania - mówi dr Karl Heinz Roth.

Chciałbym, żeby historia była opowiedziana tak, jak ją odczuwali ludzie, a nie tak, jak ją budują historycy ideologowie. Z Pawłem Śpiewakiem rozmawia Magdalena Rigamonti

W czasie podróży po wielu miejscach Europy Niemcy natrafiają na ślady wojny, na groby i pomniki, jednak większość nie umiałaby powiedzieć, który z narodów najbardziej ucierpiał - mówi w rozmowie z DGP Peter Oliver Loew prof. dr hab. historii, dyrektor Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich w Darmstadt, członek Komisji Ekspertów, która opracowała zalecenia dla miejsca pamięci i spotkań z Polską. Zajmuje się m.in. stosunkami polsko-niemieckimi w przeszłości i teraźniejszości, historią kultury Gdańska i Pomorza, Polski w XIX–XXI w. i Polaków w Niemczech.

W czwartek przed sądem w Itzehoe stanie Irmgard Furchner, była sekretarka w niemieckim obozie koncentracyjnym Stutthof. 96-latka jest oskarżona o to, że w okresie od czerwca 1943 r. do kwietnia 1945 r. jako stenotypistka i maszynistka w komendanturze niemieckiego obozu koncentracyjnego Stutthof pomagała kierownictwu obozu w systematycznym zabijaniu więźniów.

Po bitwie pod Chocimiem w 1621 r. nie wyciągnięto wniosków. Dlatego kolejne wojny toczono już nie poza granicami, lecz w samym sercu coraz słabszego państwa.

W 1939 roku Białoruś zjednoczyła się w swoich narodowych granicach – oświadczył Alaksandr Łukaszenka w piątek podczas „forum patriotycznego” poświęconego Dniowi Jedności Narodowej. Nowe święto upamiętnia 17 września 1939 r. – datę napaści ZSRR na II RP.

Śmiertelność wśród deportowanych w pierwszej wywózce była ogromna. Do drugiej i do kolejnych ludzie byli już przygotowani. Świadczy o tym chociażby to, że niektórzy mieli naszykowane wiadro albo wielki gar ze smalcem i worki z sucharami. Przygotowywali się na głód - opowiada w wywiadzie z Magdaleną Rigamonti Wojciech Śleszyński, polski historyk i politolog, dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru.