Białoruś

Obywatele Białorusi ubiegający się o polskie wizy zachowają przez cały 2027 r. dotychczasowe preferencje finansowe. Rząd chce w ten sposób podtrzymać politykę otwartych drzwi wobec osób represjonowanych przez reżim w Mińsku oraz uniknąć nakładania nadmiernych barier kosztowych na młodzież.

Grupa zamaskowanych ludzi wdarła się z Białorusi na Łotwę, uszkodziła rozdzielnicę elektryczną i ukradła kamery monitorujące sytuację na granicy, po czym wróciła do siebie. Taką informację podał we wtorkowy wieczór szef łotewskiego MSW Jānis Dombrava. Byłby to pierwszy taki przypadek w najnowszej historii zimnej wojny Rosji z Zachodem, eskalujący konflikt na nowy poziom.

Andrzej Poczobut ocenił w piątek w Waszyngtonie, że władze Białorusi nie dążą do siłowej konfrontacji z Zachodem ani Ukrainą, ponieważ zdają sobie sprawę z możliwych konsekwencji takiego scenariusza.

Alaksandr Łukaszenka ułaskawił w czwartek 15 więźniów, z których większość odbywała kary za przestępstwa o charakterze politycznym – podał Reuters, powołując się na białoruską państwową agencję BiełTA.

W środę białoruskie więzienia opuściła kolejna grupa 25 więźniów politycznych. Informację tę przekazał John Coale, specjalny wysłannik prezydenta Donalda Trumpa ds. Białorusi. Według doniesień Centrum Praw Człowieka „Wiasna” uwolnieni aktywiści zostali już bezpiecznie przetransportowani na Litwę.

Andrzej Poczobut we wtorek, 8 września, przekroczył polsko-białoruską granicę w Bobrownikach i wyruszył w kierunku rodzinnego Grodna. Informację podała „Gazeta Wyborcza”, a jej ustalenia potwierdziły Polskiej Agencji Prasowej źródła zbliżone do polskich służb. Dziennikarz i działacz polskiej mniejszości, uwolniony pod koniec kwietnia po ponad pięciu latach spędzonych za kratami, od miesięcy zapowiadał, że zamierza wrócić do kraju, którego jest obywatelem. Na Białorusi chce spotkać się przede wszystkim z rodziną oraz przedstawicielami Związku Polaków na Białorusi.

W obliczu utrzymującej się presji migracyjnej ze strony Białorusi łotewski rząd zdecydował o przedłużeniu operacji „Wilkołak” o kolejny miesiąc – do 1 października.

Dzień przed ogłoszeniem przez premiera Andrisa Kulbergsa startu operacji „Wilkołak” łotewskie służby zatrzymały 15 migrantów, którzy dotarli na Łotwę tunelem wykopanym pod umocnieniami granicznymi. Po uspokojeniu sytuacji na granicy z Polską Białoruś kieruje falę migrantów na kolejnego natowskiego sąsiada.

ABW zatrzymała w Warszawie 19-letniego obywatela Białorusi i 44-letniego obywatela Polski podejrzanych o odpłatne wykonywanie zadań dla białoruskiego wywiadu. Według Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego mężczyźni mieli dokumentować wydarzenia organizowane przez białoruską mniejszość w Polsce, przekazywać zdjęcia i nagrania za wschodnią granicę oraz dostarczać materiały wykorzystywane przez służby Alaksandra Łukaszenki i reżimową propagandę.

Alaksandr Łukaszenka znalazł się w pułapce. Służy Władimirowi Putinowi, musi być wobec niego lojalny, ponieważ jego osobista władza zależy od Putina. Z drugiej strony musi się cofać pod presją Ukrainy – mówi DGP Swiatłana Cichanouska. Liderka białoruskiej opozycji komentuje w ten sposób ultimatum w sprawie przekaźników naprowadzających rosyjskie drony. Kijów zażądał ich wyłączenia.

Na Białorusi rozpoczęto mobilizację poborowych. Władze kraju tłumaczą, że to element sprawdzania działania systemu bezpieczeństwa państwa. Jednak zdaniem przedstawicieli opozycji reżim przygotowuje się do konfliktu. O możliwości udostępnienia terytorium Białorusi do otwarcia kolejnego frontu ostrzegają też ukraińskie służby.

Polska nie podyktowała Amerykanom twardych warunków, gdy ci starali się zorganizować wielką wymianę więźniów z Rosją – piszą autorzy książki „Wymiana. CIA, Rosja Putina i tajne gry wywiadów”, która w środę będzie miała premierę swojego polskiego wydania. Jej autorzy, dziennikarze „Wall Street Journal” Drew Hinshaw i Joe Parkinson, prowokują do pytań, czy gdyby było inaczej, nie moglibyśmy 1 sierpnia 2024 r. odzyskać któregoś z naszych rodaków.

W sierpniu minie rok, odkąd Anatol Kotau wyleciał z Polski do Turcji i ślad po nim zaginął. Mężczyzna do 2020 r. pracował w białoruskiej administracji, po czym przeszedł na stronę opozycji i musiał wyjechać z kraju. Śledztwo dziennikarskie wykazało, że z Polski został wywabiony przez ludzi związanych z białoruskimi służbami i przekazany rosyjskiej FSB. Co się z nim potem stało, nie wiadomo.

Prokuratura ujawniła nowe informacje dotyczące zabójstwa 44-letniego obywatela Rosji, do którego doszło w poniedziałek w Białej Podlaskiej. Śledczy potwierdzili, że napastnik oddał do ofiary pięć strzałów, a charakter ataku wskazuje na egzekucję. W związku ze sprawą zatrzymano dwóch obywateli Białorusi, jednak ich rola w zdarzeniu jest nadal wyjaśniana. Ofiarą był Siemion Skriepiecki, rosyjski artysta i aktywista znany z ostrej krytyki Władimira Putina oraz władz Federacji Rosyjskiej.

Ukraińskie władze domagają się wyjaśnienia działalności białoruskiego przewoźnika Jenty, który – według ustaleń międzynarodowego śledztwa dziennikarskiego – miał prowadzić operacje transportowe na rynku szwedzkim za pośrednictwem spółki zarejestrowanej w Polsce. Sprawa wywołała reakcję zarówno władz Ukrainy, jak i jednego z największych koncernów farmaceutycznych świata. AstraZeneca poinformowała już o zakończeniu współpracy z podmiotami powiązanymi z opisywaną siecią firm.

- Dla Łukaszenki od początku cel był jeden: zachowanie władzy. Po 2020 r. zachował ją dzięki Rosji, co czyni z niego dłużnika. Spłacał dług współudziałem w agresji na Ukrainę - mówi Wiktar Babaryka.

20 lat temu z Alaksandrem Milinkiewiczem fotografowali się czołowi politycy znad Wisły. Świetnie mówiący po polsku inteligent, fizyk z wykształcenia, a krajoznawca z zamiłowania, mobilizował Białorusinów do pokojowego protestu przeciwko dyktaturze. Był sojusznikiem naszej polityki wschodniej, zakładającej pomoc w demokratyzacji Europy Wschodniej. Dziś, gdy potrzebuje pomocy, państwo polskie powinno wyciągnąć do niego rękę – pisze Michał Potocki.

Rosyjskie ministerstwo obrony potwierdziło rozmieszczenie ładunków nuklearnych na terytorium Białorusi. Według oficjalnego komunikatu specjalna amunicja została dostarczona do magazynów polowych brygady rakietowej biorącej udział w ćwiczeniach sił nuklearnych prowadzonych wspólnie przez Moskwę i Mińsk. Wcześniej Rosjanie informowali o instalowaniu głowic na pociskach Iskander-M. Manewry odbywają się w czasie gwałtownego wzrostu napięcia między Rosją a państwami NATO.

Rosja zamierza wciągnąć Białoruś w wojnę przeciw Ukrainie i rozważa atak z terytorium Białorusi na jedno z państw NATO; Kijów zna szczegóły rozmów na ten temat między Moskwą a Mińskiem – oświadczył w piątek prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski.