AKADEMIA PRACA

Zasadą jest, że roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Co to oznacza w praktyce i jakich roszczeń dotyczy ten przepis? W dzisiejszej Akademii omówię jedynie roszczenia pracownika przeciwko pracodawcy.

Generalnie urlop wypoczynkowy powinien być udzielony w roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo. Od tej zasady kodeks pracy przewiduje jednak wyjątek.

Przepisy dotyczące poszczególnych rodzajów umów o pracę różnią się dość istotnie. Szczególnie ważne różnice występują w regulacjach umowy o pracę na czas nieokreślony i umowy o pracę na czas określony. Jedną z najważniejszych z nich są odmienne zasady wypowiadania tych umów.

W okresie co najmniej dwutygodniowego wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego przez pracodawcę ma on obowiązek udzielenia pracownikowi dni wolnych na poszukiwanie pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Spośród dowodów największe znaczenie mają dokumenty jako najbardziej pewny środek dowodowy. Dowód za pomocą dokumentu jest dowodem za pośrednictwem jego formy i treści.

Wskutek przejścia zakładu pracy pracownicy zatrudnieni u dotychczasowego pracodawcy automatycznie stają się pracownikami nowego pracodawcy przejmującego zakład. A oto wybrane zagadnienia w zakresie skutków, jakie przejście wywołuje w sferze prawa pracy.

Oryginalnym rozwiązaniem stosowanym w prawie polskim jest zaliczanie do stażu pracy wyznaczającego wymiar urlopu wypoczynkowego – okresów nauki w szkołach. Zasada ta, o której mówi art. 155 kodeksu pracy, powoduje znaczne wydłużenie urlopów w porównaniu ze stanem, w którym o ich długości decydowałby tylko sam rzeczywisty okres zatrudnienia.

Macierzyństwo to stan ze wszech miar zasługujący na ochronę prawną we wszystkich aspektach życia społecznego. Jedną z dziedzin aktywności społecznej, w której przepisy prawa przyznają macierzyństwu daleko idącą ochronę, jest praca zawodowa.

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.

Dowód z przesłuchania stron ma charakter posiłkowy. Przeprowadzany jest wówczas, gdy po wyczerpaniu innych dowodów lub w z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Dopuszczalne jest przesłuchanie stron także na okoliczności dotyczące tzw. faktów wewnętrznych, czyli np. zamiaru lub dobrej wiary.

Wszyscy pracownicy muszą być traktowani równo, a wyjątki od tej zasady szczegółowo określa kodeks pracy, w którym od stycznia 2004 r. znalazła się zasada niedyskryminacji w zatrudnieniu. Ustawa zabrania więc dyskryminacji w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania i dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji. Są to wyłączne sfery stosunku pracy, w których pracodawca musi stosować równe traktowanie.

Według przepisów kodeksu pracy obowiązujących od 1 stycznia 2004 r. wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 dni, jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat i 26 dni przy zatrudnieniu co najmniej 10-letnim. Mówi o tym art. 154 par. 1 kodeksu pracy. Regulacje zawarte w nowych przepisach zastąpiły tym samym stosowane wcześniej trzy progi urlopowe.

Kwestia źródeł regulacji warunków pracy i płacy jest bardziej skomplikowana, niż mogłoby się to pozornie wydawać. Podstawowe pytanie w tym kontekście brzmi: jakie akty prawne i dokumenty regulują warunki pracy i płacy pracownika.

Kodeksowa definicja czasu pracy jako okresu pozostawania w dyspozycji pracodawcy rodzi istotne trudności w zakresie prawnego zakwalifikowania udziału pracownika w szkoleniach.

Umorzenie postępowania jest formalnym (niemerytorycznym) jego zakończeniem. Do umorzenia postępowania sądowego dochodzi wówczas, gdy wydanie wyroku przez sąd pracy stało się zbędne lub jest niedopuszczalne. Warto wiedzieć, kiedy takie sytuacje mają miejsce.

Urlopu wypoczynkowego udziela się w dni, które dla pracownika są dniami pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. Nie są to więc dni kalendarzowe ani nawet dni robocze, za które uważa się wszystkie dni z wyjątkiem niedziel oraz świąt określonych w odrębnych przepisach prawa.

Pakiet socjalny jest rodzajem aktu prawnego, który zapewne kończy już krótką, aczkolwiek błyskotliwą karierę w polskim systemie prawnym. Pakiety wciąż jeszcze funkcjonują w firmach, które kilka lat temu były prywatyzowane. Wciąż wzbudzają one emocje i powodują problemy. Sprawy związane z nimi trafiają też do Sądu Najwyższego, który wprawdzie wypracował określoną, ustaloną linię orzeczniczą dotyczącą ich interpretacji, jednak w zależności od składu orzekającego czasami, w odosobnionych przypadkach, od niej odstępuje.

Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.

Jeśli chodzi o prawo do urlopu wypoczynkowego, to inne zasady stosuje się przy nabywaniu prawa do pierwszego urlopu, a inne w zakresie prawa do kolejnych urlopów. Jakie one są?