Rachunkowość i audyt

Aby sporządzane sprawozdanie finansowe było rzetelne i odzwierciedlało rzeczywistość, należy zadbać o prawidłową wycenę wszystkich aktywów i zobowiązań. Z doświadczeń ekspertów wynika jednak, że spółki popełniają w tym zakresie błędy. Zdarza się, że w ogóle zapominają ująć niektóre transakcje, np. zakupu waluty (kontrakty forward). Problemy są też przy ustaleniu wyceny początkowej - chociażby przy wdrażaniu oprogramowania i wyceny na każdą kolejną datę bilansową zapasów. Eksperci EY przypominają, że co do zasady aktywa i zobowiązania mogą być wyceniane według kosztu historycznego (pomniejszonego w przypadku niektórych aktywów o odpisy amortyzacyjne i odpisy z tytułu utraty wartości), zamortyzowanego kosztu lub według wartości godziwej. Często jest to jednak bardziej skomplikowane. 

I choć obowiązek ten nie wynika z prawa bilansowego, to głównie spoczywa na barkach księgowych. Bo to oni muszą zgromadzić dane z ewidencji niezbędne do wypełniania raportu, co niestety wiąże się często także z dodatkową wyceną rozrachunków z klientami.

O co pytają na forach i szkoleniach. Na pytania odpowiada Katarzyna Trzpioła ekspert z zakresu fi nansów i rachunkowości, Wydział Zarządzania UW

Od stycznia 2022 r. z nowym wyzwaniem muszą się zmierzyć nie tylko jednostki, które przekroczyły limit 2 mln euro zobowiązujący do prowadzenia ewidencji rachunkowej. Dotyczy to także wszystkich indywidualnych przedsiębiorców, którzy w związku z Polskim Ładem przekształcają swoje działalności w jednoosobowe sp. z o.o. Autor Katarzyna Trzpioła - ekspert w zakresie finansów i rachunkowości, Wydział Zarządzania UW

Są skargi, że dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmawia wydania interpretacji indywidualnej w takiej sprawie, jeśli podatnik nie poda klasyfikacji PKWiU. Tego typu praktyka nie ma potwierdzenia w przepisach, a za sprawą Polskiego Ładu może być bardziej uciążliwa niż dotychczas. Ministerstwo Finansów dostrzega problem i zapowiada zmiany.

Za kilka tygodni miną cztery lata od wejścia w życie Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 9 „Instrumenty finansowe”, a już od roku Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) prowadzi prace związane z przeglądem powdrożeniowym tego standardu.

Odpowiednie ujęcie różnic inwentaryzacyjnych wymaga, aby przede wszystkim ustalić przyczyny ich powstania. Jeżeli ujawnione niedobory zostaną uznane za niezawinione, to będą odniesione w pozostałe koszty operacyjne. Jeśli zaś winę za taki stan ponosi zatrudniony, to braki trzeba ująć jako należność od pracowników. Zdarza się, że mimo zawartych umów o odpowiedzialności przedsiębiorcy nie uwzględniają tego przy rozliczeniu niedoborów. Takie postępowanie jest błędne i może skutkować problemami z fiskusem, ponieważ niezawinione niedobory ujmowane są w koszty uzyskania przychodów. W ten sposób dochodzi do zaniżenia podstawy opodatkowania. Przy rozliczaniu inwentaryzacji trzeba też uważać, aby różnice ująć we właściwych okresach i prawidłowo rozliczyć niedobory z nadwyżkami.

Przeprowadzenie i rozliczenie inwentaryzacji jest jednym z warunków prawidłowego sporządzenia sprawozdania finansowego. Celem tych prac jest bowiem urealnienie wartości majątku i źródeł jego finansowania w księgach, sprawdzenie, czy rzeczywiście posiadane aktywa istnieją. Chodzi też o ocenę, czy jest szansa na to, aby przyniosły korzyści ekonomiczne.

Taki obowiązek ma już teraz i wynika on z ustawy o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy. Gdy pojawią się przepisy o sygnalistach, dojdzie do tego jeszcze prawo do takich zgłoszeń.

Od 1 stycznia zacznie obowiązywać większość przepisów ustawy z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2105), która jest częścią Polskiego Ładu.