Ministerstwo Sprawiedliwości chce wprowadzić do prawa pojęcie pieczy współdzielonej, aby wzmocnić więzi dziecka z obojgiem rodziców. Nowe przepisy mają usprawnić postępowania rozwodowe i opiekuńcze, jednocześnie stawiając dobro dziecka na pierwszym miejscu.
Chodzi o projekt nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz niektórych innych ustaw, opracowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości. W ocenie skutków regulacji (OSR) projektodawcy podkreślili, że choć piecza współdzielona nie jest używana jako prawne pojęcie i nie została do tej pory zdefiniowana w ustawie, to sądy coraz częściej w praktyce ją orzekają.
Cel zmian: wzmocnienie więzi dziecka z obojgiem rodziców
„Dokonanie zmian w ustawie wynika z potrzeby unowocześniania regulacji rodzinno-prawnych i ich dostosowania do zmieniającej się rzeczywistości społecznej w Polsce oraz wyeliminowania panującej obecnie dużej niepewności prawnej związanej z brakiem wyraźnej regulacji pieczy współdzielonej w przepisach prawa materialnego. Celem zmian jest wzmocnienie więzi dziecka z rodzicami, opartej na prawie dziecka do wychowywania przez oboje rodziców” - przekazali.
Zgodnie z projektowanymi zmianami sąd będzie mógł powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom oraz orzec, że każdy z rodziców ma sprawować bieżącą pieczę nad dzieckiem w powtarzających się, lecz niekoniecznie równych okresach.
W OSR projektodawcy podkreślili, że „nie chodzi tu o wymóg 50 proc. czasu spędzonego z dzieckiem, ale co najmniej 30 proc. czasu”. Zaznaczyli, że pojęcie pieczy współdzielonej oznacza, że każdy z rodziców powinien mieć wymierny kontakt z dzieckiem w dni powszednie, weekendy i święta, gdyż tylko wtedy ma realny wpływ na kształtowanie zachowań dziecka i jego wychowanie.
Projekt określa również kryteria, którymi sąd będzie kierować się przy rozstrzyganiu pieczy współdzielonej. Zgodnie z projektowanym artykułem sąd ma kierować się przede wszystkim dobrem dziecka.
Uwzględniane ma w tym być na przykład zdanie samego dziecka. W OSR wyjaśniono, że uwzględnienie preferencji dziecka zapobiegnie pomijaniu jego głosu w sytuacji rozstania rodziców. Zaznaczono również, że sądy powinny uważać na sytuacje, w których opinia dziecka nie wynika z jego woli, ale jest kształtowana przez jednego z rodziców.
Kryteria orzekania pieczy współdzielonej przez sądy
Przy rozstrzyganiu sąd ma brać również pod uwagę wiek i stan zdrowia dziecka (choć nie wprowadzono sztywnych ograniczeń wiekowych), zdolność rodziców do komunikacji i współpracy w sprawach dotyczących dziecka i ich sytuację osobistą, odległość pomiędzy miejscami pobytu rodziców oraz dotychczasowy podział obowiązków rodzicielskich.
Ponadto projekt ma na celu usprawnienie postępowań w sprawach o rozwód i o separację oraz w sprawach opiekuńczych. Wprowadzona zostanie zasada, zgodnie z którą sąd, orzekając rozwód lub separację zwolniony będzie z obowiązku orzekania o kontaktach rodzica z dzieckiem, jeżeli są podstawy do wydania wyroku zaocznego albo miejsce pobytu rodzica nie jest znane.
Z kolei sąd w sprawie o rozwód lub o separację i sąd opiekuńczy w przypadku rodziców żyjących w rozłączeniu nie będzie orzekał o kontaktach rodziców z dzieckiem i alimentach na rzecz dziecka w sytuacji, kiedy dziecko umieszcza w pieczy zastępczej.
Według projektowanych regulacji w postępowaniu zabezpieczającym dotyczącym wniosku o uregulowanie pieczy nad dzieckiem sąd będzie orzekał pieczę współdzieloną do czasu zakończenia sprawy, jeżeli rodzicom żyjącym w rozłączeniu będzie przysługiwać władza rodzicielska w pełnym zakresie. Wyjątkiem będzie sytuacja, w której taka forma będzie sprzeczna z dobrem dziecka lub jedno z rodziców sprzeciwi się powierzeniu mu bieżącej pieczy nad dzieckiem.
Projekt przewiduje również, że jeżeli przed sądem rejonowym będzie się toczyć sprawa dotycząca władzy rodzicielskiej lub kontaktów z dzieckiem, wszczęta przed wytoczeniem powództwa o rozwód lub o separację, sąd rejonowy będzie zobligowany do przekazania tej sprawy do sądu okręgowego, przed którym toczy się sprawa o rozwód lub o separację. (PAP)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu