Poradnik DGP

Koniec roku to szczyt zakupowy – konsumenci buszują po sklepowych półkach w poszukiwaniu prezentów, a sklepy osiągają rekordowe zyski. To prawdziwe apogeum kontaktów między biznesem a klientami. I pole minowe dla przedsiębiorców, którzy muszą sprostać surowym wymogom prawa, często gubiąc się w gąszczu jego przepisów. Prawo ochrony konsumentów jest bowiem jedną z najbardziej rozbudowanych i stale rozwijających się dziedzin. Nieostrożny przedsiębiorca może się przekonać, że nawet drobne uchybienia niekiedy prowadzą do dużych kłopotów i wysokich kar nakładanych przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Warto więc odświeżyć wiedzę o regulacjach, które mają szczególne znaczenie w tym czasie zwiększonych obrotów w handlu.

Zwolnienia pracowników to jedna z najtrudniejszych decyzji, z jakimi może się zmierzyć pracodawca. Niezależnie od skali działalności przedsiębiorstwa ten proces wiąże się nie tylko z konsekwencjami społecznymi i emocjonalnymi, lecz także z koniecznością przestrzegania licznych wymogów prawnych. Szczególnie złożone mogą być sytuacje, gdy zwolnienia wynikają z przyczyn leżących po stronie pracodawcy – np. trudnej sytuacji ekonomicznej, reorganizacji przedsiębiorstwa, zmian technologicznych czy decyzji strategicznych. W poradniku wyjaśniamy, jak rozumieć i właściwie stosować przepisy regulujące tę problematykę. Dajemy m.in. praktyczne wskazówki oraz przykłady działań, które pomogą uniknąć błędów przy zwolnieniach grupowych pracowników.

W 2024 r. firmy, które realizują projekty rozwojowe, inwestycyjne, wdrożeniowe czy promocyjne, mają do dyspozycji szeroką gamę ulg i zachęt podatkowych. Korzystanie z ulgi na badania i rozwój (B+R), ulgi IP BOX, zwolnienia strefowego czy ulgi na promocję pozwala firmom nie tylko obniżyć koszty, lecz także zwiększyć konkurencyjność i innowacyjność. Dlatego omawiamy dostępne ulgi oraz udzielamy praktycznych wskazówek, jak skutecznie je wykorzystać. Czerpanie z tych możliwości to kluczowy element strategii rozwoju, który pozwala na maksymalizację korzyści finansowych przy jednoczesnym wspieraniu rozwoju gospodarczego firmy.

Taki jest cel zarówno dyrektywy unijnej, jak i nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Przepisy wyposażają twórców w środki zapewniające uzyskanie zapłaty. Podpowiadają, co twórca powinien wziąć pod uwagę, aby prawidłowo wyliczyć wynagrodzenie za dyspozycję prawami autorskimi, tj. za udzielenie licencji bądź za przeniesienie praw autorskich. Ustawodawca wyraźnie podkreślił, że zasadą jest odpłatność. Jeżeli natomiast zamiarem stron jest przeniesienie praw autorskich lub udzielenie licencji nieodpłatnie, musi to wyraźnie wynikać z umowy.

Od 25 grudnia 2024 r. organy publiczne muszą przyjmować zgłoszenia zewnętrzne od sygnalistów. O tym, o jakie konkretnie organy chodzi, jakie mają obowiązki i jakie działania powinny podjąć jeszcze przed uruchomieniem kanałów do przyjmowania informacji o naruszeniach prawa – pisaliśmy szczegółowo w GP Poradniku z 25–27 października „Przyjmowanie zgłoszeń zewnętrznych od sygnalistów. Jak urząd musi się przygotować do wdrożenia procedury” (DGP nr 209). Z kolei w dzisiejszym poradniku opisujemy m.in., jak krok po kroku powinna przebiegać obsługa napływających zgłoszeń, jakie czynności trzeba podjąć, aby zapewnić zgodność z wymogami ustawy o ochronie sygnalistów i przepisami RODO.

Choć ustawa o ochronie sygnalistów weszła w życie 25 września br., to dopiero od 25 grudnia 2024 r. do rzecznika praw 
obywatelskich i innych organów publicznych trafiać będą tzw. zgłoszenia zewnętrzne naruszeń prawa. Jednak przygotowania 
do ich przyjmowania trzeba rozpocząć znacznie wcześniej, bo zadań z tym związanych, które organy publiczne (w tym m.in. 
urzędy administracji, wójtowie, burmistrzowie, rady gmin, miast, powiatów, wojewodowie) powinny wykonać, jest wiele. Między 
innymi muszą do tego czasu opracować odpowiednie procedury, wybrać i przygotować kanały składania zgłoszeń, wybrać osoby 
do ich obsługi, zakupić odpowiedni sprzęt, przygotować pomieszczenia, opracować dokumenty, w tym informacje, które zostaną zamieszczone na stronie Biuletynu Informacji Publicznej. To tylko niektóre z licznych obowiązków przygotowawczych. W części pierwszej poradnika przedstawiamy najważniejsze działania, które trzeba podjąć już teraz, a w kolejnej – za dwa tygodnie 
– opiszemy m.in., jak będzie przebiegać obsługa zgłoszeń.

Tydzień temu przedstawiłem rozliczanie przez wierzyciela w kosztach podatkowych należności nieściągalnych oraz odpisów aktualizujących. W tej części poradnika omówię przelew wierzytelności oraz ulgi na złe długi w VAT i w podatkach dochodowych. Ponadto przy okazji analizy zasad stosowania ulgi na złe długi w VAT przybliżę wciąż niedocenianą instytucję faktoringu. Nawet przez prawodawcę i organy podatkowe nie zawsze jest on prawidłowo postrzegany, co może się przekładać na jego prezentację fiskalną i wyznaczanie skutków podatkowych.

Windykacja należności, obrót wierzytelnościami, faktoring to niezwykle szeroka materia, która jest ważna dla coraz większej grupy przedsiębiorców. Chociaż są to zagadnienia cywilnoprawne, to niezwykle ważne jest prawidłowe określenie ich podatkowych implikacji.

W poprzedniej części poradnika, opublikowanej w nr 189 DGP z 27‒29 września 2024 r., omówiliśmy ogólne zasady tworzenie rezerw i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego, zasady ustalania ich wartości i techniczny sposób ujęcia. W tej części zwracamy uwagę na przypadki szczególne, takie jak przejęcia czy premie inwestycyjne. Omówimy też zasady prezentowania danych w sprawozdaniu.

Odroczony podatek dochodowy to dziś już znane skutki zdarzeń, które w przyszłości wpłyną na podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Jest to mechanizm, który z punktu widzenia bilansowego pokazuje, jakie będą przyszłe obciążenia (lub oszczędności) podatkowe wynikające z dziś zarejestrowanych zdarzeń w rachunkowości. Identyfikowanie zdarzeń dotyczących odroczonego podatku dochodowego jest często wyzwaniem. Obecnie wiele podpowiedzi przynosi aktualizacja Krajowego Standardu Rachunkowości nr 2 „Podatek dochodowy”.

Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym, która do niedawna była stosowana w niewielkim stopniu, ma szansę znaleźć się wśród najczęściej wykorzystywanych aktów prawnych. A to za sprawą obowiązującej od 29 sierpnia br. nowelizacji jej przepisów (konkretnie ustawy z 24 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym oraz niektórych innych ustaw; Dz.U. z 2024 r., poz. 1237, dalej: nowelizacja). Przewiduje ona m.in. ułatwienia w wytaczaniu powództw grupowych, a także nowe kategorie postępowań i modyfikuje dotychczasowe instytucje.

Jakie działania mają być podjęte po przyjęciu zgłoszenia przez upoważnioną do tego osobę lub komórkę organizacyjną? Jak przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i czy można odmówić w jego trakcie zeznań? W jaki sposób prowadzić rejestr zgłoszeń, a jednocześnie nie ujawniać danych osobowych sygnalisty i powiązanych z nim osób? Czy można narzucić sygnaliście, że będzie dokonywał tylko zgłoszeń wewnętrznych, rezygnując z zewnętrznych? 

Już tylko nieco ponad dwa tygodnie zostało do wejścia w życie większości przepisów ustawy z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz.U. poz. 928; dalej: u.o.s.). Od 25 września będą obowiązywać regulacje dotyczące zgłoszeń wewnętrznych, zasad ochrony sygnalistów i procedur wewnętrznych podmiotów prawnych (m.in. spółek, stowarzyszeń, fundacji, ale także spółek publicznych i podmiotów publicznych, które nie są organami władzy). Te podmioty muszą m.in. ustanowić procedurę zgłoszeń wewnętrznych, wyznaczając osobę lub dział odpowiedzialny za przyjmowanie zgłoszeń. Mają też obowiązek zapewnić poufność zgłaszającym oraz chronić ich przed działaniami odwetowymi. Dzisiaj oddajemy pierwszą część poradnika, w którym odpowiadamy na ważne pytania dotyczące tego tematu. Podpowiadamy też, jak należy przygotować się do wdrożenia nowych regulacji.

Większość z nas przez antykonkurencyjne porozumienia przedsiębiorców rozumie uzgodnienia konkurentów w zakresie produkowanych towarów i świadczonych usług. Jednak przedsiębiorcy konkurują również na rynku pracy, rywalizując o tych samych pracowników i oferując im atrakcyjne warunki zatrudnienia. Dlatego też sprzeczne z prawem regulującym zasady konkurencji są np. ustalenia pomiędzy przedsiębiorcami (potencjalnymi pracodawcami) co do wielkości oferowanych wynagrodzeń czy niepodbierania sobie pracowników. Tego typu porozumienia ograniczają tempo wzrostu płac i betonują rynek pracy, zmniejszając pracownikom możliwości zmiany ich sytuacji.

Choć przepisy dotyczące urlopów wypoczynkowych zawarte w ustawie z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465; ost.zm. Dz.U. z 2024 r. poz. 878; dalej: k.p.) nie zmieniły się w znaczący sposób od lat, to wciąż budzą wątpliwości. Nie są precyzyjne, dlatego pracodawcy przy ocenie uprawnień urlopowych muszą się posiłkować także orzecznictwem oraz wykładnią prezentowaną przez Państwową Inspekcję Pracy. W opracowaniu analizujemy najczęstsze problemy, z jakimi spotykają się działy kadr w kontekście udzielania urlopów wypoczynkowych.

Przypomnijmy, że rewizja Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) zakończyła się dla Polski pozytywnie. Komisja Europejska 1 lipca zaaprobowała większość przedstawionych przez Polskę propozycji zmian (jak wyliczyło Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej – ok. 95 proc.), natomiast 16 lipca zmiany te zaakceptowała Rada UE ds. Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN). Wprowadzone przesunięcia środków między instrumentami, modyfikacje wymogów, aktualizacja harmonogramu płatności i inne poprawki mają zapewniać sprawniejsze i efektywniejsze wydatkowanie środków.

Najpóźniej do 25 września br. pracodawcy muszą spełnić nowe obowiązki, jakie wynikają z ustawy z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz.U. poz. 1937; dalej: u.o.s.). A w związku z tym, że implementacja nowych regulacji wewnątrz organizacji przypada na okres wakacyjny, to może być dużym wyzwaniem organizacyjnym. Aby ułatwić wdrożenie procedur zgłoszeń wewnętrznych, przygotowaliśmy praktyczny poradnik.

Ryczałt od dochodów spółek nie zawsze komplikuje rozliczenia księgowe. Przedsiębiorcy, którzy wybrali formę opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek, czyli estońskim CIT, muszą pamiętać, że ustalają swój dochód na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg rachunkowych. Powinni szczególnie zadbać o to, aby nie było wątpliwości co do stosowanych przez nich zasad rachunkowości.

Z poradnika dowiesz się m.in., jakie są terminy wypłat, kiedy trzeba wypłacić minimalne wynagrodzenie za wykonanie zlecenia, do kogo minimalna stawka ma zastosowanie, jakie są wyłączenia.