Jak wycenić towary na dzień bilansowy

Ustawa o rachunkowości w art. 28 ust. 1 pkt 6 określa zasady wyceny towarów. Rzeczowe składniki aktywów obrotowych, a więc i towary, wycenia się na dzień bilansowy według cen nabycia lub kosztów wytworzenia nie wyższych od cen ich sprzedaży netto na dzień bilansowy. Pojęcie ceny nabycia zostało zdefiniowane w art. 28 ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z nim cena nabycia obejmuje:

● cenę zakupu, tj. kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a w przypadku importu powiększoną o obciążenia o charakterze publicznoprawnym, oraz

● koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami transportu, załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu.

Cena zakupu jest obniżana o rabaty, upusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski.

Jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny nabycia składnika aktywów, a w szczególności przyjętego nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny, jego wyceny dokonuje się według ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiotu.

W przypadkach uzasadnionych niezbędnym, długotrwałym przygotowaniem towaru lub produktu do sprzedaży bądź długim okresem wytwarzania produktu cenę nabycia lub koszt wytworzenia można zwiększyć o koszty obsługi zobowiązań. Chodzi o takie, które zostały zaciągnięte w celu finansowania zapasu towarów lub produktów w okresie ich przygotowania do sprzedaży bądź wytworzenia i związanych z nimi różnic kursowych, a pomniejszone o przychody z tego tytułu.

W przykładzie przedstawiono sposób dokonywania wyceny w sytuacji opisanej w pytaniu. 

PRZYKŁAD

Magazynowanie

Spółka zakupiła 1 czerwca 2015 r. towary, które będą wymagały długotrwałego magazynowania. Wartość zakupionych towarów w cenie zakupu wyniosła 500 000 zł.

Koszty magazynowania tych towarów wynoszą co miesiąc 20 000 zł. Dodatkowo spółka dla sfinansowania zakupionych towarów i pokrycia kosztów magazynowania zaciągnęła kredyt bankowy w wysokości 600 000 zł. Odsetki od kredytu wynoszą 4000 zł miesięcznie. Jaka jest wartość towarów na dzień bilansowy 31 grudnia 2015 r.?

Objaśnienia do schematu:

1. Zakup towarów 1 czerwca 2015 r. – faktura VAT:

a) netto – 500 000 zł; b) VAT – 115 000 zł; c) brutto – 615 000 zł;

2. PZ – przyjęcie towarów do magazynu;

3. WB – wpływ kredytu bankowego 600 000 zł;

4. PK – zaksięgowanie kosztów magazynowania – za czerwiec – jako zwiększenie ceny nabycia zakupionych towarów na podstawie np. kluczy przeliczeniowych – 20 000 zł;

5. WB – zapłata odsetek do zaciągniętego kredytu – za czerwiec – 4000 zł;

6. PK – zaksięgowanie kosztów magazynowania – za okres od lipca do grudnia – jako zwiększenie ceny nabycia zakupionych towarów na podstawie np. kluczy przeliczeniowych – 6 x 20 000 zł = 120 000 zł – księgowanie zbiorcze;

7. WB – zapłata odsetek do zaciągniętego kredytu – za okres od lipca do grudnia – 6 x 4000 zł = 24 000 zł – księgowanie zbiorcze.

Wartość bilansowa towarów będzie wynosiła 500 000 zł + koszty magazynowania 140 000 zł + koszty odsetek od kredytu 28 000 zł = razem 668 000 zł.

Dla prawidłowej wyceny bilansowej spółka musi porównać cenę nabycia ustaloną dla celów księgowych z możliwą do uzyskania na dzień bilansowy ceną sprzedaży netto.

Podstawa prawna

Art. 28 ust. 1 pkt 6, art. 28 ust. 2, art. 28 ust. 4 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.).