Podatek spłacony ratami: Jak przebiega ewidencja księgowa?

Na podstawie art. 67a par. 1 pkt 1 i 2 ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty,

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek.

To podatnik, który jest zobowiązany do terminowej zapłaty podatku, ma wyjść z inicjatywą, aby rozłożono mu zapłatę tego podatku na raty. Kosztem, który ponosi, w związku takim przedłużeniem terminu płatności poszczególnych rat zobowiązania podatkowego ‒ na podstawie decyzji wydanej przez organ podatkowy ‒ jest opłata prolongacyjna. Jej wysokość jest naliczana od kwoty podatku lub zaległości podatkowej według stawki odpowiadającej obniżonej stawce odsetek za zwłokę obowiązującej w dniu wydania decyzji (art. 57 par. 2 i 3 ordynacji podatkowej). Na podstawie par. 3 i 9 rozporządzenia ministra finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach, opłata prolongacyjna za rozłożenie na raty podatku lub zaległości podatkowej naliczana jest:

• w przypadku decyzji dotyczącej podatku – za okres od dnia następującego po upływie terminu płatności podatku do upływu terminu zapłaty poszczególnych rat podatku;
• w przypadku decyzji dotyczącej zaległości podatkowej – za okres od dnia następującego po dniu, w którym złożono podanie w tej sprawie do upływu terminu zapłaty poszczególnych rat zaległości podatkowej (za okres do dnia wniesienia podania są naliczane odsetki za zwłokę w zapłacie zaległości podatkowej).

Warto również mieć na uwadze, że o ile podatkowe odsetki za zwłokę w zapłacie zaległości podatkowej nie będą stanowiły kosztu uzyskania przychodu w podatku dochodowym, o tyle opłata prolongacyjna taki koszt stanowi. Jest to istotny argument przemawiający za złożeniem wniosku o rozłożenie na raty zobowiązania podatkowego w przypadku wystąpienia kłopotów z jego zapłaceniem.

przykład

Po decyzji

Podatnik 1 lipca 2019 r. wniósł do urzędu skarbowego wniosek o rozłożenie na raty zobowiązania z tytułu VAT według deklaracji VAT-7 za maj 2019 r. Termin płatności tego podatku upłynął 25 czerwca 2019 r. Podatnik występował o rozłożenie VAT w kwocie 10 000 zł na 2 raty (po 5000 zł każda) z terminem płatności odpowiednio na 29 sierpnia 2019 r. i 30 września 2019 r.

Urząd skarbowy uwzględnił wniosek podatnika. 15 lipca 2019 r. wydał decyzję*, w której wyszczególnił następujące wysokości opłat:

1.	5000 zł	6,50 zł	32 zł	5038,50 zł	29.08.2019
2.	5000 zł	6,50 zł	50 zł	5056,50 zł	30.09.2019

* Na dzień wydania decyzji, tj. 15 lipca 2019 r., stawka obniżonych odsetek od zaległości podatkowych wynosiła 4 proc.

755 Koszty finansowe (w analityce: Odsetki za zwłokę od zobowiązań podatkowych)				220 Rozrachunki publicznoprawne (w analityce: Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT)
1) 13					10 000 Sp. 13 (1 82 (2
650 Rozliczenia międzyokresowe czynne kosztów finansowych
2) 82

Objaśnienia do schematu:

1. PK – odsetki od zaległości podatkowej naliczone za okres od 26 czerwca do 1 lipca 2019 r.:

Wn konto 755 „Koszty finansowe” (w analityce: „Odsetki za zwłokę od zobowiązań podatkowych”) 13 zł;

Ma konto 220 „Rozrachunki publicznoprawne” (w analityce: „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT”) 13 zł;

2. PK – opłata prolongacyjna naliczona za okres od 2 lipca do upływu terminu zapłaty poszczególnej raty:

Wn konto 650 „Rozliczenia międzyokresowe czynne kosztów finansowych” 82 zł;

Ma konto 220 „Rozrachunki publicznoprawne” (w analityce: „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT”) 82 zł.

130 Rachunek bankowy				220 Rozrachunki publicznoprawne (w analityce: Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT)
Sp. 100 000	5038,50 (1			1) 5038,50	10 095 Sp.
755 Koszty finansowe (w analityce: Opłata prolongacyjna)				650 Rozliczenia międzyokresowe czynne kosztów finansowych
2) 32				Sp. 82	32 (2

Objaśnienia do schematu:

1. WB – zapłata raty podatku wraz z odsetkami za zwłokę i opłatą prolongacyjną:

Wn konto 220 „Rozrachunki publicznoprawne” (w analityce: „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT”) 5038,50 zł,

Ma konto 130 „Rachunek bankowy” 5038,50 zł.

2. PK – rozliczenie opłaty prolongacyjnej dotyczącej okresu rozliczeniowego:

Wn konto 755 „Koszty finansowe” (w analityce: „Opłata prolongacyjna”) 32 zł,

Ma konto 650 „Rozliczenia międzyokresowe czynne kosztów finansowych” 32 zł.

130 Rachunek bankowy				220 Rozrachunki publicznoprawne (w analityce: Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT)
Sp. 94 961,50	5056,50 (1			1) 5056,50	5056,50 Sp.
755 Koszty finansowe (w analityce: Opłata prolongacyjna)				650 Rozliczenia międzyokresowe czynne kosztów finansowych
2) 50				Sp. 50	50 (2

Objaśnienia do schematu:

1. WB – zapłata raty podatku wraz z odsetkami za zwłokę i opłatą prolongacyjną:

Wn konto 220 „Rozrachunki publicznoprawne” (w analityce: „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT”) 5056,50 zł,

Ma konto 130 „Rachunek bankowy” 5056,50 zł;

2. PK – rozliczenie opłaty prolongacyjnej dotyczącej okresu rozliczeniowego:

Wn konto 755 „Koszty finansowe” (w analityce: „Opłata prolongacyjna”) 50 zł;

Ma konto 650 „Rozliczenia międzyokresowe czynne kosztów finansowych” 50 zł.

Podstawa prawna

Art. 57 par. 2 i 3, art. 67a par. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.).

Par. 3 i 9 rozporządzenia ministra finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz.U. z 2005 r. nr 165, poz. 1373 ze zm.).