W krajach rozwiniętych coraz częściej pojawiają się propozycje zwiększenia podatków, szczególnie dla osób najzamożniejszych. Politycy chcą ograniczyć w ten sposób tempo narastania długu publicznego i jednocześnie uniknąć redukcji rozdętych wydatków. Doświadczenia międzynarodowe wskazują jednak, że w ten sposób nie da się trwale przywrócić równowagi finansów publicznych. Podniesienie podatków i zwiększenie progresji podatkowej nie przyspieszy tempa wychodzenia z obecnego kryzysu, ale pogłębi go i wydłuży.
Po pierwsze, wysokie podatki hamują tempo wzrostu gospodarki. W ostatnich dekadach najwyższe tempo wzrostu notowały te kraje, w których poziom opodatkowania w relacji do PKB był najniższy. Szacuje się, że w krajach OECD wzrost wpływów podatkowych z ok. 30 proc. w latach 60. do ok. 40 proc. PKB w latach 90. obniżył średnioroczne tempo wzrostu tych gospodarek o ok. 0,5 pkt proc. Oznacza to, że gdyby wysokość obciążeń podatkowych została w tych krajach utrzymana na poziomie notowanym w latach 60., to pod koniec minionego stulecia dochód ich mieszkańców byłby o ponad 20 proc. wyższy, niż był.
Po drugie, niezależnie od skali fiskalizmu, zwiększanie podatków dla najlepiej zarabiających także hamuje tempo wzrostu gospodarki. Im większa jest progresja podatkowa, tym słabsze bodźce dla dobrze zarabiających do zwiększania legalnych dochodów. Doświadczenia wielu krajów pokazują, że zmniejszenie progresji podatkowej przyczynia się do wzrostu wpływów podatkowych od osób najlepiej zarabiających. Przykładowo gdy w USA w latach 80. obniżono najwyższą stawkę od dochodów osobistych z 50 do 28 proc., to udział 1 proc. najbogatszych Amerykanów w całkowitych wpływach z tego podatku wzrósł z 18 do 28 proc. Ponadto im większe jest opodatkowanie osób o najwyższych dochodach, tym mniejsze są prywatne oszczędności w gospodarce. W praktyce to głównie osoby najlepiej zarabiające gromadzą oszczędności, które następnie są zamieniane w inwestycje. Im większa progresja podatkowa, tym przedsiębiorcy mają trudniejszy dostęp do kapitału, a w efekcie mniej inwestują, a gospodarka ma przeciętnie mniejsze zdolności do zwiększania zatrudnienia.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.