Spółki, fundacje, spółdzielnie, organizacje pozarządowe i wiele innych firm muszą się mieć na baczności. Prokuratura chce bowiem wykorzystać przepisy w sprawie ich odpowiedzialności za szkody wyrządzone naturze. A wystarczy jej już samo podejrzenie popełnienia takiego czynu.
Przepisy ustawy z 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 659; dalej: ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych), określające zasady odpowiedzialności tego rodzaju podmiotów, obowiązują od przeszło dwóch dekad. Jednak dotychczas praktyczne wykorzystanie tych regulacji przez organy ścigania było znikome, szczególnie jeśli chodzi o czyny przeciwko środowisku. Już wkrótce ma się to radykalnie zmienić. Prokuratura Krajowa 22 stycznia 2024 r. opublikowała bowiem komunikat o zarządzeniu zastępcy prokuratora generalnego Michała Ostrowskiego, zobowiązującym prokuratorów regionalnych do zwiększenia skuteczności działania prokuratur w zakresie stosowania przepisów wspomnianej ustawy, zwłaszcza w przypadkach czynów przeciwko środowisku. Prokuratorzy zostali formalnie zobowiązani do ścigania podmiotów zbiorowych za czyny zabronione we wszystkich sprawach, w których kryteria tej odpowiedzialności zostały spełnione, ale w szczególności w sprawach dotyczących przestępstw środowiskowych. Można przypuszczać, że wyróżnienie tej konkretnej kategorii przestępstw ma powód w uproszczonej procedurze pociągnięcia podmiotu zbiorowego do odpowiedzialności.
Krótsza ścieżka ścigania
Do sierpnia 2022 r. ściganie podmiotu zbiorowego na podstawie przepisów wspomnianej ustawy wymagało w każdej sprawie tzw. prejudykatu, czyli wcześniejszego potwierdzenia prawomocnym wyrokiem lub innym orzeczeniem, że dany czyn został popełniony przez osobę fizyczną. Przepisy ustawy z 22 lipca 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania przestępczości środowiskowej (Dz.U. poz. 1726), które weszły w życie 1 września 2022 r., dokonały potężnego wyłomu w tej zasadzie, wprowadzając do ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych m.in. art. 4a. Zgodnie z nim, w przypadku popełnienia przestępstwa przeciwko środowisku, podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności niezależnie od uprzedniego wydania wyroku albo innego orzeczenia potwierdzającego fakt popełnienia takiego czynu przez osobę fizyczną, np. członka organów kierowniczych czy pracownika danego podmiotu.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.