Roch Zygmunt

„Prawnicy, którzy stają się politykami, mają problem z rozróżnieniem ról, w których występują. Częściej przywdziewają kapelusz polityka, który broni strony sporu, a nie prawnika, który chce przestrzegać norm” – mówi Krzysztof Izdebski, prawnik i ekspert Fundacji Batorego. W rozmowie o kryzysie TK ostrzega, że kolejne władze mogą każdorazowo urządzać Trybunał po swojemu.

Trudno znaleźć na prawicy polityka, który wyrządziłby własnemu obozowi równie dużo szkód, co Zbigniew Ziobro. Fakt, że były minister sprawiedliwości wziął od szefa Zondacrypto Przemysława Krala pieniądze na swoją fundację, to tylko wierzchołek góry lodowej.

„Polityków nie ma sensu o nic prosić ani ekscytować się ich niekompetencją. W 2023 r. wierzyłam, że KO u władzy zrealizuje to, co obiecała. Byłam młoda i naiwna” – mówi Dominika Lasota, aktywistka Inicjatywy Wschód, wcześniej działaczka Młodzieżowego Strajku Klimatycznego, autorka książki „Odwagi!”.

„Przez problemy demograficzne w Polsce lokalnej będą coraz mniejsze wpływy podatkowe i pojawi się dylemat, skąd wziąć pieniądze na przeskalowaną infrastrukturę. Po prostu zabraknie pieniędzy na utrzymanie tego, co wybudowano” – mówi Andrzej Andrysiak, dziennikarz, wydawca i autor książek o Polsce lokalnej. Opowiada o prowincji, która szybko się sekularyzuje i emancypuje, ale też wyludnia.

Domeną polityki jest dziś niestabilność i zmienność. A mimo to niewiele jest w niej przykładów działań równie chaotycznych jak narracja Aleksandra Miszalskiego i Koalicji Obywatelskiej w sprawie referendum odwoławczego.

„Partie establishmentowej prawicy próbują utrzymać swoje pozycje, przejmując retorykę alt-prawicy. Zarazem główny zarzut wobec np. niemieckiej chadecji brzmiał: to nie konserwatyści, tylko akuszerowie władzy liberałów i lewicy” – mówi Kacper Kita, autor książek o europejskiej prawicy. W rozmowie analizuje problemy Trumpa i Orbána oraz tłumaczy, dlaczego liberalny mainstream nie odzyska łatwo hegemonii.

„Z suburbanizacją jest ten problem, że włodarze takich miast jak Łódź nie mają wpływu na tzw. obwarzanek. Sąsiednie gminy często niweczą wysiłki związane z hamowaniem rozlewania się miast, jeśli na swoich terenach masowo przeznaczają grunty pod zabudowę jednorodzinną” – mówi Kosma Nykiel, urbanista, miejski aktywista i radny Łodzi.

Czy populizm to tylko inwektywa rzucana w przeciwnika, czy mierzalne zjawisko polityczne? Dr Jakub Krupa analizuje, jak na przestrzeni dwóch dekad zmieniały się programy polskich partii, dlaczego rok 2015 był momentem przełomowym i czy w dzisiejszej debacie publicznej ktokolwiek jest jeszcze wolny od populistycznych metod komunikacji.

„Najważniejsze pytanie wyborów w 2027 roku nie dotyczy wyniku Tuska, tylko jego koalicjantów” – mówi Jarosław Kuisz. I zauważa: „Lewica może nie odbić się od progu, PSL balansuje, a Polska 2050 wyborczo nie żyje. Tusk więc może wygrać, a jednocześnie stracić władzę”.