zmiany w kpk 2015

Jedynie dziewięć aktów oskarżenia wpłynęło pod rządami nowych przepisów do Sądu Okręgowego w Warszawie. Z tego ponad połowa została zwrócona do poprawki.

Tym razem chodzi o doprecyzowanie terminów, w jakich sąd wyznacza termin przesłuchania pokrzywdzonych i świadków w sprawach o przestępstwa seksualne (także w stosunku do małoletnich). Wraz z nowelizacją wprowadzającą ściganie gwałtu z urzędu, która weszła w życie 27 stycznia 2014 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 849), zmieniono też zasady przesłuchań pokrzywdzonych i świadków w tego typu postępowaniach.

Choć ok. 90 proc. sprawców zadań z ciężkim skutkiem było skazywanych na kary w zawieszeniu, to i tak odpowiedzialni za przestępstwa komunikacyjne stanowili czwartą pod względem liczebności grupę więźniów.

Nową procedurę karną oparto m.in. na założeniu (skądinąd słusznym), iż nadzór prokuratora winien być w postępowaniu przygotowawczym zogniskowany wyłącznie na sprawach najpoważniejszych.

Obszerna nowelizacja aktu prawnego normującego jedną z podstawowych procedur sądowych staje się właśnie rzeczywistością.

Wynagrodzenie za karną urzędówkę nie będzie limitowane liczbą rozpraw. Tak ma wynikać z najnowszej wersji projektu rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Gdyby Adam Dudała był sądzony dziś, po zmianach w kodeksie postępowania karnego i wejściu w życie zasady pełnej kontradyktoryjności (równości stron), wyrok byłby całkiem inny. Sąd nie mógłby ot, tak sobie, odrzucać każdego wniosku dowodowego wnoszonego przez obronę. I zasądzić wyroku 25 lat więzienia, opierając się tylko na słowach świadka koronnego, narkomana i pedofila. Bo żadnych innych dowodów na to, że Dudała zabił dwie osoby, nie ma.Zbrodnia sądowa: Dudała miał siedzieć, siedzi i będzie siedział. Co z tego, że za niewinność

Trybunał Konstytucyjny nie zbada, czy przepisy pozwalające ministrowi sprawiedliwości przenosić sędziów – wbrew ich woli – na inne miejsce służbowe są zgodne z ustawą zasadniczą. Sami zainteresowani nie kryją rozczarowania.

Janusz Wojciechowski, europoseł PiS, b. prezes NIK, szykowany na szefa Biura Pomocy Prawnej prezydenta Andrzeja Dudy: Nie może być tak, że społeczeństwo ma utrzymywać wymiar sprawiedliwości, kłaniać się w pas, pokornie wykonywać wyroki i nie zadawać żadnych pytań

W sądach po raz czwarty w ciągu niespełna dwóch lat trzeba dokonać kwerendy. Tym razem przez skrócenie okresu przedawnienia karalności. Sędziowie skarżą się, że wykonują syzyfową pracę – ledwo coś orzekną, a już muszą to zmieniać. Sprawdzanie prawomocnych wyroków rozpoczęło się pod koniec 2013 r. i trwa do dziś (patrz: ramka).

Od 1 lipca sądy pierwszoinstancyjne mogą uzupełniać uzasadnienia wyroków. Dzięki temu mają szansę bronić swoich twierdzeń przed zarzutami apelacji. Zdaniem prawników narusza to zasadę równości broni.

Skazany niesłusznym wyrokiem karnym ma od 1 lipca br. tyle samo czasu na ubieganie się o odszkodowanie, co podsądny poszkodowany orzeczeniem sądu cywilnego lub administracyjnego. Weszła bowiem z początkiem miesiąca w życie tzw. duża nowelizacja kodeksu postępowania karnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1247 ze zm.), która wprowadziła trzyletni termin dochodzenia odszkodowań za niesłuszne skazanie, zastosowanie środka zabezpieczającego, niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie.

Nowelizacja prawa i procesu karnego, dokonana z dniem 1 lipca, przynosi sporo nowych rozwiązań, ale żadne nie jest tak kontrowersyjne jak umorzenie restytucyjne opisane w art. 59a k.k. Oparto je na śmiałym założeniu, że stanowisko pokrzywdzonego wnioskującego o umorzenie postępowania wobec sprawcy przestępstwa znosi potrzebę ścigania czynu niebędącego występkiem prywatnoskargowym.

Wszyscy mamy świadomość, że wejście w życie reform procesu karnego i kodeksu karnego z lat 2013 i 2015 będzie się wiązać z różnymi trudnościami. Wiele z nich dostrzegano już na etapie prac koncepcyjnych w Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego. Niekiedy z ich powodu w tych pracach – ale i później, w trakcie procesu legislacyjnego w rządzie i parlamencie – modyfikowano pewne rozwiązania, kierując się bardziej pragmatycznością niż systemową spójnością rozwiązań. Do pewnego stopnia niespodziewanie kilka rozwiązań zawartych w przepisach przejściowych wprowadziło jednak więcej zamieszania, niż było to potrzebne.

Opracowywana od lat, a obowiązująca od tygodnia nowelizacja kodeksu postępowania karnego nie przestaje zadziwiać. Przepisy są na tyle niespójne, że każdy czyta je inaczej.

Oskarżyciele mają problemy z uzyskaniem informacji o stanie majątkowym podsądnych. W odpowiedzi na swoje wnioski są informowani, że w systemie Ministerstwa Finansów dostępne są na razie dane za 2013 r.

Za zmianami w Kodeksie postępowania karnego głosowało 88 senatorów, nikt nie był przeciw ani nie wstrzymał się od głosu. Ustawa trafi teraz do podpisu prezydenta.