wartości niematerialne i prawne

Projekt nie tylko definiuje, czym są inwestycje w nieruchomości i wartości niematerialne, lecz także opisuje zasady ich ujęcia w księgach, wyceny na dzień bilansowy oraz konsekwencje zmiany sposobu użytkowania. Wskazuje również, jak prezentować te dane w sprawozdaniu finansowym.

Nowy projekt Krajowego Standardu Rachunkowości porządkuje zasady ujmowania inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne. Jeśli wejdzie w życie w obecnym kształcie, konieczna będzie nowelizacja KSR nr 11 „Środki trwałe”.

Komitet Standardów Rachunkowości przedstawił projekt poświęcony inwestycjom niefinansowym. Porządkuje on zasady ich klasyfikacji, wyceny i prezentacji w sprawozdaniach finansowych. To ważne dla jednostek, które muszą rozstrzygnąć, czy konkretne aktywa służą działalności operacyjnej, czy powinny być ujmowane jako inwestycja.

Nasz klient zakupił na raty oprogramowanie. Łączne nakłady na jego nabycie to 21 000 zł netto, ale mają być one płacone po 7000 zł rocznie. Jak należy to rozliczyć w księgach rachunkowych i podatkowo?

Ujmowanie tytułów niematerialnych w księgach rachunkowych sprawia jednostkom wiele problemów. Wynika to przede wszystkim z tego, że ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 120; ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 295; dalej: u.r.) reguluje podstawowe kwestie, a tymczasem przez ostatnie lata zmienił się charakter takich aktywów. Jest bowiem coraz więcej wartości niematerialnych i prawnych (WNiP), które wymagają wdrożenia i dostosowywania do specyfiki działalności firmy, zmieniają się też modele biznesu firm udostępniających licencje i systemy informatyczne, które dotychczas były głównym tytułem niematerialnym.

Biegli rewidenci często spotykają się z błędami w księgowaniu wartości niematerialnych wytworzonych we własnym zakresie. Chodzi m.in. o ujmowanie kosztów prac badawczo-rozwojowych. Nie wszystkie one mogą być wykazywane jako wartości niematerialne. Warto też pamiętać, że w przypadku wartości początkowej prac rozwojowych nie bierze się pod uwagę m.in. szkoleń pracowników, nawet tych służących realizacji aktywa, i kosztów członka zarządu. Należy też pamiętać, że spółki tworzące sprawozdania według Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, co roku muszą oszacować wartość godziwą niezakończonych prac rozwojowych.