Jak ująć zakup oprogramowania na raty?

Przede wszystkim w tej sytuacji należy ustalić, czy klient nabył licencję spełniającą kryteria wartości niematerialnej i prawnej (dalej: WNiP) oraz czy nabył prawo do korzystania z serwisu abonamentowego przez okres trzech lat. Dziś coraz popularniejsze jest bowiem nabywanie tylko usług dostępu do oprogramowania, a więc bez nabywania samej licencji, która będzie zaliczona do WNiP. Do prawidłowej kwalifikacji wartości niematerialnej i prawnej lub usługi dostępu do serwisu konieczne jest więc wnikliwe przeanalizowanie zapisów umowy.

Jeśli umowa wskazuje, iż jednostka nabyła wartość niematerialną i prawną o określonej w umowie z góry kwocie i tylko płatności – jako zapłata za tę licencję – następują w ratach, to WNiP należy ująć w dacie udostępnienia licencji do korzystania na potrzeby jednostki. Będzie tak samo zarówno z punktu widzenia rachunkowego, jak i podatkowego. Zgodnie bowiem zarówno z ustawą o rachunkowości (dalej: u.r.), jak i ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, aby licencję można było uznać za składnik o charakterze niematerialnym, musi być on przeznaczony do użytkowania na potrzeby jednostki (w podatkach w szczególności musi być związany z działalnością gospodarczą), a jego wartość całościowa musi być z góry znana. Nie ma znaczenia, iż zapłata zostanie rozłożona na raty. Jak wskazuje art. 3 ust. 1 pkt 14 u.r., wartości niematerialne i prawne to nabyte przez jednostkę, zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki, a w szczególności: