ustrój samorządu

Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego odpowiada za działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. W przypadku gdy jej działalność ma charakter niewładczy, gmina za wyrządzoną szkodę ponosi odpowiedzialność według przepisów o odpowiedzialności kontraktowej lub deliktowej przewidzianej w kodeksie cywilnym.

Radny, który jako prezes spółki zarządzał działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia, traci mandat. Dla jego wygaśnięcia nie ma znaczenia, czy umowy zawierane przez spółkę były ważne, czy nie.

Mieszkaniec gminy może żądać unieważnienia przepisów aktu prawnego wydanego przez organy jednostki samorządu terytorialnego. Uprawnioną do złożenia skargi do sądu jest osoba, której naruszony został bezpośredni, konkretny i aktualny interes prawny. Nie stanowią podstawy do zaskarżenia uchwały lub zarządzenia obawy co do możliwości jego naruszenia w przyszłości. Nie można bowiem powoływać się na potencjalne lub hipotetyczne zagrożenie swoich praw.

Instytucja samorządowa, która dowiedziała się o popełnieniu przestępstwa, ma obowiązek zawiadomienia o tym prokuratora lub policji. Do czasu ich przybycia powinna wykonać niezbędne do zabezpieczenia dowodów czynności. Niedopełnienie obowiązku zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa może skutkować uruchomieniem procedury sygnalizacyjnej.

TEZA: Nawiązanie stosunku pracy z sekretarzem musi mieć formę umowy o pracę. Osoba pełniąca to stanowisko musi spełniać również wymogi określone ustawą o pracownikach samorządowych.

Mieszkaniec gminy, którego interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone aktem organu gminy, może wnieść skargę do sądu administracyjnego. Skuteczność tego środka prawnego uzależniona została od wcześniejszego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.

Z pełnieniem funkcji publicznej w samorządzie terytorialnym wiążą się określone obowiązki, takie jak między innymi konieczność corocznego składania oświadczeń majątkowych. Informacje te są jawne z wyłączeniem danych o adresie zamieszkania i o miejscu położenia nieruchomości.

Przez urzędy gmin, powiatów i województw przepływa duża liczba danych i informacji dotyczących zarówno samego organu, jak i petentów załatwiających w urzędach różnego rodzaju sprawy. Jednocześnie do głównych zadań administracji publicznej należy załatwianie indywidualnych spraw obywateli. Aby proces ten mógł przebiegać szybko i sprawnie, konieczne jest właściwe ustalenie zasad sporządzania i obiegu dokumentów w urzędzie. Obieg dokumentów, korzystanie oraz dostęp do informacji niejawnych i przetwarzanie danych osobowych są poddane surowym procedurom, za łamanie których grozi nawet kara pozbawienia wolności.

Prawomocne skazanie przez sąd w sprawie karnej przesądza o utracie zajmowanego stanowiska. Identyczne skutki wywołuje warunkowe umorzenie postępowania karnego – orzekł ostatnio Trybunał Konstytucyjny. Ukarany ma możliwość ponownego ubiegania się o funkcje samorządowe wraz z zatarciem skazania.

Gmina, która została pokrzywdzona przez przestępstwo, może dochodzić swoich praw także przed sądem karnym. Swoje roszczenie musi zgłosić najpóźniej do odczytania aktu oskarżenia przez prokuratora. Przysługują jej wtedy prawa strony postępowania – powoda cywilnego.